Разработка и исследование фотоприемных структур с рекристаллизованной базой

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հողի շուկայի ձևավորման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով հողային հարաբերությունների զարգացման, հողի սեփականության և շուկայական շրջանառության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հողի շուկայի ձևավորման տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, հողային ռեսուրսների կառավարման մեխանիզմները, ինչպես նաև հողային բարեփոխումների ազդեցությունը գյուղատնտեսության և ազգային տնտեսության զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հողի գնահատման, առքուվաճառքի, վարձակալության, արդյունավետ օգտագործման և ներդրումային գրավչության բարձրացման խնդիրները, ինչպես նաև հողային շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները։ Քննարկվում են ոլորտի պետական կարգավորման, կադաստրային համակարգի կատարելագործման, հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հողային քաղաքականության, ագրարային տնտեսագիտության և տարածքային զարգացման ոլորտներում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով տնտեսագետների, հողաշինարարների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և հետազոտողների համար։

Linguistics

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անվան՝ որպես լեզվական միավորի և քերականական հասկացության մեկնաբանության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջանների հայ քերականների և լեզվաբանների մոտ անվան սահմանման, դասակարգման, իմաստային ու քերականական հատկանիշների վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անվան խոսքիմասային բնույթի, գոյական և ածական անունների փոխհարաբերության, անվանական կարգերի և դրանց քերականական արտահայտման խնդիրներին։ Վերլուծվում են հայերենի քերականական նկարագրություններում կիրառված սկզբունքները, տերմինաբանության ձևավորումն ու փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր լեզվաբանական դպրոցների ազդեցությունը անվան տեսական ըմբռնման վրա։ Քննարկվում են ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական չափանիշները, որոնց միջոցով տարբեր ժամանակաշրջաններում բնութագրվել և դասակարգվել են անվանական միավորները։ Պատմահամեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համապատասխան լեզվաբանական հայեցակարգերի զարգացման ընթացքը և հայ քերականագիտական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմությամբ, քերականագիտությամբ, ձևաբանությամբ և լեզվաբանական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, բանասերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Տրանսպորտը և շրջակա միջավայրը սերտորեն փոխկապակցված են, քանի որ տրանսպորտային համակարգերը մի կողմից ապահովում են տնտեսության և հասարակության շարժունակությունը, իսկ մյուս կողմից ունեն զգալի ազդեցություն բնության վրա։ Տրանսպորտի հիմնական տեսակները՝ ավտոմոբիլային, երկաթուղային, օդային և ջրային, տարբեր չափով նպաստում են շրջակա միջավայրի փոփոխություններին։ Ամենամեծ ազդեցությունն ունի ավտոմոբիլային տրանսպորտը, որը արտանետում է մեծ քանակությամբ վնասակար գազեր՝ ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ և մանր փոշի, որոնք նպաստում են մթնոլորտի աղտոտմանը և կլիմայական փոփոխություններին։ Բացի օդի աղտոտումից, տրանսպորտը առաջացնում է նաև աղմուկային աղտոտում, որը ազդում է մարդկանց առողջության և կյանքի որակի վրա։ Ճանապարհների կառուցումը կարող է հանգեցնել հողի դեգրադացիայի, բնական միջավայրերի մասնատման և կենսաբազմազանության կորստի։ Օդային և ջրային տրանսպորտը նույնպես ունեն էկոլոգիական ազդեցություն՝ վառելիքի օգտագործման և հնարավոր արտահոսքերի պատճառով։ Սակայն ժամանակակից պայմաններում զարգանում են էկոլոգիապես ավելի մաքուր լուծումներ՝ էլեկտրական մեքենաներ, հասարակական տրանսպորտի բարելավում և էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել վնասակար ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա։ Կարևոր է նաև քաղաքային պլանավորումը և կանաչ ենթակառուցվածքների զարգացումը, որոնք կարող են նվազեցնել տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը։ Այսպիսով, տրանսպորտը և շրջակա միջավայրը գտնվում են հավասարակշռության բարդ հարաբերության մեջ, որտեղ տնտեսական զարգացման պահանջները պետք է համադրվեն բնապահպանական կայունության հետ։

Religion

Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտամունքային և աղոթական գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից այս հրատարակությունը ներկայացնում է եկեղեցական ժամերգությունների ավանդական համակարգը՝ ընդգրկելով օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքները, սաղմոսները, շարականները և հոգևոր երգեցողության այլ նյութեր։ Այն պատկանում է հայ ժամագրական մատենագրության այն հարուստ ավանդույթին, որի ձևավորումը կապված է հայ ժողովրդի քրիստոնեացման, հայերեն գրավոր մշակույթի սկզբնավորման և ազգային եկեղեցական ծիսակարգի զարգացման հետ։ Ժամագիրքը Հայ եկեղեցու պաշտամունքային կյանքի հիմնարար գրքերից է, որի հիմնական նպատակը օրվա ընթացքում կատարվող ընդհանուր աղոթքների կարգավորումն ու եկեղեցական ժամերգությունների միասնականության պահպանումն է։ Նրա բովանդակային առանցքը ժամանակի հոգևոր իմաստավորումն է՝ օրվա տարբեր հատվածները Աստծուն ուղղված աղոթքով, սաղմոսերգությամբ, աստվածաշնչյան ընթերցումներով և հոգևոր խորհրդածությամբ ուղեկցելու քրիստոնեական սկզբունքի համաձայն։ Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդության մեջ ժամերգությունը դիտարկվում է որպես հավատացյալի հոգևոր կյանքի կազմակերպման և եկեղեցական համայնքի միասնության ամրապնդման կարևոր միջոց։ Այն հնարավորություն է տալիս մարդուն օրվա ընթացքում պարբերաբար անդրադառնալու իր հոգևոր վիճակին, աղոթքով հաղորդակցվելու Աստծո հետ և իր առօրյա գործունեությունը կապելու քրիստոնեական արժեքների հետ։ Աշխատության բովանդակության կարևոր մասը կազմում են օրվա տարբեր ժամերին համապատասխանող աղոթական կարգերը։ Առավոտյան ժամերգությունը խորհրդանշում է նոր օրվա սկիզբը, Աստծուն ուղղված փառաբանությունն ու գոհությունը և աստվածային առաջնորդության հայցումը։ Երեկոյան աղոթքները կապված են անցած օրվա խորհրդածության, հոգևոր ինքնաքննության, զղջման և երախտագիտության հետ։ Գիշերային և մյուս ժամերգությունները նույնպես ունեն իրենց առանձնահատուկ խորհրդաբանական նշանակությունը՝ արտահայտելով քրիստոնեական այն համոզմունքը, որ մարդու հոգևոր կյանքը պետք է մշտապես ընթանա աղոթքի և աստվածային ներկայության գիտակցությամբ։ Այս համակարգի միջոցով օրվա բնական ընթացքը վերածվում է հոգևոր ծառայության շարունակական շղթայի, իսկ ժամանակը ձեռք է բերում կրոնական ու խորհրդաբանական իմաստ։ Ժամագրքի կարևոր բաղադրիչներից են սաղմոսները, որոնք հայ եկեղեցական աղոթական ավանդության մեջ զբաղեցնում են առաջնային տեղ։ Դրանք արտահայտում են մարդու և Աստծո հարաբերությունների տարբեր կողմերը՝ փառաբանություն, գոհություն, ապաշխարություն, աղաչանք, հույս և վստահություն աստվածային ողորմության նկատմամբ։ Սաղմոսերգությունը պաշտամունքի անբաժանելի մասն է և կապում է հայ եկեղեցական ավանդույթը աստվածաշնչյան աղոթական ժառանգության հետ։ Դրա միջոցով հավատացյալները հաղորդակից են դառնում դարերի ընթացքում պահպանված հոգևոր խոսքին՝ այն ներառելով իրենց անհատական և համայնքային աղոթական կյանքում։ Աշխատության մյուս կարևոր գրական ու երաժշտական շերտը կազմում են շարականներն ու հոգևոր երգերը։ Հայ շարականագրությունը ազգային հոգևոր մշակույթի ինքնատիպ և բարձրարժեք բնագավառներից է, որտեղ համադրվում են աստվածաբանական միտքը, բանաստեղծական արտահայտչությունը և երաժշտական արվեստը։ Շարականները նվիրված են եկեղեցական տոներին, սրբերի հիշատակությանը, Քրիստոսի կյանքին ու փրկագործությանը, ինչպես նաև քրիստոնեական վարդապետության կարևոր գաղափարներին։ Դրանք պաշտամունքային արարողությանը հաղորդում են գեղարվեստական խորություն և հնարավորություն տալիս հավատացյալներին երգեցողության միջոցով արտահայտելու իրենց հավատքն ու հոգևոր ապրումները։ Հայ հոգևոր երաժշտության ավանդույթը սերտորեն կապված է ժամագրական գրականության հետ, քանի որ երգեցողությունը ոչ միայն արարողության ուղեկցող բաղադրիչ է, այլև աստվածաբանական մտքի և ազգային մշակութային հիշողության պահպանման միջոց։ Գրքի գաղափարական առանցքներից է եկեղեցական պաշտամունքի կանոնակարգվածության և միասնականության պահպանումը։ Ժամերգությունների հաստատված հաջորդականությունը ապահովում է աղոթական կյանքի շարունակականությունը և եկեղեցական տարբեր համայնքների միջև ծիսական ընդհանրությունը։ Ժամագիրքը ծառայում է որպես գործնական ձեռնարկ հոգևորականների և եկեղեցական երգեցողության մեջ ներգրավված անձանց համար՝ օգնելով պահպանելու աղոթքների, ընթերցումների ու երգերի ընդունված կարգը։ Միաժամանակ այն ունի հոգևոր դաստիարակչական նշանակություն, քանի որ աղոթքների և շարականների բովանդակության միջոցով հավատացյալին ծանոթացնում է քրիստոնեական բարոյական սկզբունքներին, աստվածաշնչյան գաղափարներին և եկեղեցական ավանդության արժեքներին։ Գրական ու լեզվական առանձնահատկություններով աշխատությունը պատկանում է հայ եկեղեցական գրականության դասական ժամագրական ժանրին։ Նրան բնորոշ են աղոթական խոսքի հանդիսավոր ոճը, աստվածաշնչյան պատկերների ու արտահայտությունների կիրառությունը, հոգևոր խորհրդածության խորությունը և եկեղեցական լեզվին հատուկ բառապաշարը։ Ժամագրքի նյութերը դասավորված են ըստ պաշտամունքային նշանակության և կատարման ժամանակի՝ ստեղծելով կառուցվածքային ամբողջականություն, որը պայմանավորված է դրա գործնական կիրառությամբ։ Արձակ աղոթքների, սաղմոսների և չափածո շարականների համադրությունը ներկայացնում է հայ գրականության այն առանձնահատուկ շերտը, որտեղ լեզվական արվեստը ծառայում է հոգևոր բովանդակության արտահայտմանը։ Այս առումով աշխատությունը կարևոր նյութ է գրաբարի, հայ եկեղեցական բառապաշարի, աղոթական ոճի և հոգևոր բանաստեղծության պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար։ Պատմական ու մշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայ տպագրության և եկեղեցական գրականության պատմության մեջ։ 19-րդ դարի սկզբին Կոստանդնուպոլիսը հայ մշակութային, կրթական և հոգևոր կյանքի խոշոր կենտրոններից էր։ Այստեղ գործող հայկական տպարանները մեծ դեր էին կատարում ազգային գրականության տարածման, եկեղեցական կյանքի սպասարկման և հայերեն գրավոր մշակույթի զարգացման գործում։ Պողոս Հովհաննիսյանի՝ Արապյանի տպագրական գործունեությունը կարևոր էջ է Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության պատմության մեջ։ Նրա տպարանում հրատարակված կրոնական գրքերը նպաստել են Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական ժառանգության պահպանմանը և հայ համայնքի հոգևոր պահանջների բավարարմանը։ Ժամագրքի հրատարակությունը վկայում է հայ եկեղեցական գրքերի նկատմամբ հասարակական պահանջարկի և տպագրության միջոցով ազգային հոգևոր ժառանգությունը սերունդներին փոխանցելու ձգտման մասին։ Նման հրատարակություններն առանձնահատուկ նշանակություն ունեին նաև Օսմանյան կայսրության տարբեր բնակավայրերում ապրող հայ համայնքների համար, քանի որ ապահովում էին մայրենի լեզվով պաշտամունքի շարունակականությունը և ամրապնդում ազգային ու կրոնական ինքնությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ ժամագրության, եկեղեցական ծիսագիտության, հայ հոգևոր երաժշտության, շարականագրության, գրաբարի և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հայ եկեղեցու պատմաբաններին, երաժշտագետներին, շարականագետներին, հայագետներին, մատենագետներին, բանասերներին, հոգևորականներին և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա գիտական ու ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է Հայ առաքելական եկեղեցու ժամերգությունների ավանդույթի պահպանմամբ, հայ հոգևոր գրականության ու երաժշտության զարգացման պատմության ուսումնասիրության հնարավորությամբ և ազգային եկեղեցական ինքնության շարունակականության գործում ժամագրական գրականության ունեցած դերի բացահայտմամբ։

Literature

Արևաքաղ — հայ հեղինակ Աիդա Մնացականյան-ի ստեղծագործություն է, որը կառուցված է մտորումային, հոգեբանական և գեղարվեստական արձակի հիման վրա՝ ընդգծելով մարդու ներաշխարհը, կյանքի իմաստի որոնումը և հոգևոր վերափոխման գաղափարը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր պատմություններ, դիտարկումներ և պատկերային նկարագրություններ, որոնց միջոցով հեղինակը փորձում է բացահայտել մարդու զգացմունքների բարդ աշխարհը՝ սիրուց ու ուրախությունից մինչև կորուստ, հիշողություն և ներքին պայքար։ «Արևաքաղ» վերնագիրը խորհրդանշական բնույթ ունի՝ կապված լույսի, հույսի և կյանքի էներգիայի հավաքման գաղափարի հետ, որտեղ արևը դառնում է մարդկային հոգու պայծառության և վերածննդի խորհրդանիշ։ Ստեղծագործության մեջ հաճախ շեշտադրվում է, որ նույնիսկ դժվարությունների և ցավի մեջ մարդը կարող է գտնել ուժ, եթե կարողանում է պահպանել իր ներքին լույսը և հավատը կյանքի նկատմամբ։ Մնացականյանի լեզուն պարզ է, հուզական և մտերմիկ, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս հեշտությամբ ընկալել գաղափարները և կապ հաստատել ներկայացված իրավիճակների հետ։ Գիրքը միաժամանակ կրում է թե՛ գրական-գեղարվեստական, թե՛ փիլիսոփայական և դաստիարակչական բնույթ՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ինքնաճանաչում և կյանքի նկատմամբ ավելի գիտակցված վերաբերմունք։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է 1972 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույցային-տեղեկատու հավաքածուն՝ նախատեսված գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման աշխատանքների կազմակերպման համար։ Գրքում համակարգված կերպով ներկայացված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող տարեթվերը, հոբելյանները և հիշատակի օրերը, որոնք կարևոր են ընթերցողական և կրթական աշխատանքի պլանավորման համար։ Հեղինակը ընդգծում է նման օրացույցների դերը որպես մեթոդական գործիք՝ գրադարաններում թեմատիկ ցուցադրությունների, հիշատակի միջոցառումների և տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման համար։ Աշխատության մեջ տրվում են հակիրճ կենսագրական և տեղեկատու տվյալներ նշանավոր անձանց, իրադարձությունների և մշակութային երևույթների վերաբերյալ՝ նպաստելով ընթերցողների գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ներկայացվում է նաև նյութի օգտագործման մեթոդաբանություն գրադարանային պրակտիկայում՝ առաջարկելով ձևեր և մոտեցումներ տեղեկատվության մատուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մեթոդիստների, ուսուցիչների, տեղեկատվական մասնագետների և մշակութային-կրթական աշխատանքի կազմակերպմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։