ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԸ ԵՎ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԸ

Պատմություն

Պատմական-հայրենասիրական և կենսագրական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային ազատագրական պայքարի հայտնի ֆիդայի առաջնորդներից մեկի՝ Գէորգ Չավուշի կյանքն ու գործունեությունը։ Գրքում նկարագրվում է նրա մասնակցությունը հայդուկային շարժմանը, զենքով պայքարը Օսմանյան կայսրության բռնապետական քաղաքականության դեմ, ինչպես նաև նրա դերը Սասունի և հայկական լեռնաշխարհի ինքնապաշտպանական կռիվներում։ Ռուբեն Զարդարյանը ընդգծում է Գէորգ Չավուշի անձնազոհությունը, առաջնորդական կարողությունները, ժողովրդի հանդեպ ունեցած հավատարմությունն ու անսասան կամքը, որոնց շնորհիվ նա դարձել է ազգային հերոսի կերպար։ Ստեղծագործության մեջ պատմական փաստերը համադրվում են գեղարվեստական նկարագրությունների հետ՝ ստեղծելով կենդանի պատկեր հայ ազատագրական պայքարի դժվար ու հերոսական ժամանակաշրջանի մասին։ Գրքում զգալի տեղ է հատկացվում նաև ֆիդայական շարժման ընդհանուր գաղափարախոսությանը, ժողովրդի դիմադրողական ոգուն և ազգային ինքնության պահպանման պայքարին։

Գեղարվեստական հայ․

«Ծովից ծով դատաստան» (Վահրամ Սահակյան) գիրքը պատմում է արդարության, մարդու բարդ ճակատագրի և պատմական փորձությունների մասին՝ իր ուրույն, հուզական և մտորիչ ոճով։ Գիրքը կերտում է մի պատմություն, որտեղ գլխավոր հերոսները հայտնվում են մեծ քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների մեջ, և նրանց կյանքերը կապված են ոչ միայն անձնական, այլև ազգային փորձությունների հետ։ Սահակյանը գրում է այնպես, որ ընթերցողը զգա պատմության սրվածություն՝ ինչպես ճակատագրական, այնպես էլ հոգեպես ծանր իրավիճակներում։ Գիրքը նաև քննարկում է մարդու իրավունքների, արդարության և պատասխանատվության հարցերը՝ ցույց տալով, որ ոչ բոլոր մարդիկ կարող են դիմակայել ճնշմանը։ Հերոսների հարաբերություններում հաճախ տեսնում ենք նվիրվածություն, սեր, հավատ և նաև հիասթափություն, ինչը դարձնում է պատմությունը շատ մարդկային և կենդանի։ «Ծովից ծով դատաստան» արտահայտում է այն մտահոգությունը, թե ինչպես մի անհատի գործողությունները կարող են ազդել ամբողջ հանրության վրա, և հակառակը՝ ինչպես հասարակությունը կարող է կործանել անհատին։ Գիրքը ցույց է տալիս նաև, որ մարդը միշտ ունի ընտրության հնարավորություն, նույնիսկ երբ թվում է, թե բոլոր դռները փակ են։ Սահակյանի ոճը հաճախ համեմատաբար մռայլ է, բայց շատ հզոր, և ընթերցողը զգում է պատմության մեջ թաքնված մեծ հոգևոր ծանրությունը։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, պատմական դրամա և խորը հոգեբանական պատկերներ։ Կարճ ասած՝ «Ծովից ծով դատաստան»-ը ընթերցողին ստիպում է մտածել արդարության, մարդու և պետության մասին՝ առանց պարզ լուծումների։ Հրատարակիչ - Արմավ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-074-0

Աշխարհագրություն

Գրքում ընդգրկված են Ասիայի ռելիեֆի հիմնական ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողերի և հանքային ռեսուրսների բաշխումը, ինչպես նաև բուսականության և կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են տեղական էկոհամակարգերի համապարփակ նկարագրություններ, երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը բնության ձևավորման վրա և կլիմայական գործոնների դերը շրջակա միջավայրի ձևավորման գործում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսանողների, դասախոսների և հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով ամբողջական գիտելիքներ Ասիայի ֆիզիկական աշխարհագրության մասին և օգնելով համեմատական ուսումնասիրություններ իրականացնել աշխարհի տարբեր աշխարհամասերի բնության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Գրականություն

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է Նար-Դոս-ի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին՝ որպես հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նրա կենսագրական հիմնական փուլերին՝ ծնունդին, կրթությանը, հասարակական գործունեությանը և գրական միջավայրում ձևավորմանը։ Նար-Դոսը իր ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբում՝ այն ժամանակ, երբ հայ գրականության մեջ ձևավորվում էին ռեալիզմի և սոցիալական քննադատության նոր ուղղությունները։ Ռեֆերատում ներկայացվում է նրա ստեղծագործական ոճը, որը բնութագրվում է կյանքի իրականության ճշգրիտ պատկերումով, հասարակական խնդիրների խորքային վերլուծությամբ և մարդկային հոգեբանության նուրբ բացահայտմամբ։ Նշվում է, որ նրա ստեղծագործություններում հաճախ արտացոլվում են քաղաքային կյանքի դժվարությունները, սոցիալական անհավասարությունը և մարդու ներաշխարհի բարդությունները։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև նրա հայտնի գործերին և դրանց ազդեցությանը հայ գրականության զարգացման վրա, որտեղ նա հանդես է եկել որպես սոցիալական խնդիրների խորքային մեկնաբանող և մարդկային ճակատագրերի վերլուծող գրող։ Նշվում է, որ Նար-Դոսի ստեղծագործական ժառանգությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ ռեալիստական արձակի ձևավորման և զարգացման գործում՝ ազդելով հետագա սերունդների գրողների վրա։ Ռեֆերատը կարող է օգտակար լինել հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ուսանողների և ընթերցողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է Նար-Դոսի կյանքի ուղին և նրա ներդրումը ազգային գրականության զարգացման մեջ։

Գեղարվեստական հայ․

Այս գիրքը ներկայացնում է Անատոլիայի (Հարավ-արևմտյան Ասիայի՝ Թուրքիային հարակից հատված) հարուստ պատմությունն ու մշակույթը՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակաշրջանների, ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների ազդեցությանը։ Մարկ Արենը՝ որպես պատմաբան և հեղինակ, վերապրում է այս տարածքի բազմաշերտ անցյալը՝ համադրելով պատմական փաստեր, մշակութային դրվագներ և մարդկային ճակատագրեր։ Գիրքը բացահայտում է՝ Անատոլիայի աշխարհագրական ու ռազմավարական նշանակությունը, Հին քաղաքակրթությունների (հեթանոսական, հելլենիստական, բյուզանդական) ազդեցությունը, Իսլամական և Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանների մշակութային զարգացումները, Ժողովրդագրական փոփոխություններն ու տարբեր ազգերի համակեցությունը, Հենց այդ տարածքում ծավալված պատմական ճակատամարտերն ու քաղաքական բարդությունները։ Գիրքը կարևոր է նաև իր հումանիստական մոտեցմամբ. Մարկ Արենը պատմում է ոչ միայն մաքուր քաղաքական ու ռազմական պատմություն, այլև այն մասին, թե ինչպես են մարդիկ ապրում, ստեղծում, սիրո ու կորուստների միջով անցնում՝ իրենց առօրյա կյանքով: «Այնտեղ, որտեղ ծաղկում են վայրի վարդեր»-ը պատմական ուղեցույց է՝ որում պատմությունը ներկայացվում է բնականորեն, մարդկային զգայունությամբ ու գեղեցկությամբ։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-134-6

Գրականություն

Այս ստեղծագործությունը Ալեքսանդր Շիրվանզադեի հուշագրական արձակի հավաքածու է, որտեղ հեղինակը հետադարձ հայացքով ներկայացնում է իր կյանքի տարբեր փուլերը, հանդիպած մարդկանց, գրական և հասարակական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հուշերում նա հանդես է գալիս որպես ոչ միայն գրող, այլ նաև իր ժամանակի մտավոր կյանքի անմիջական մասնակից, ով փորձել է պահպանել ու մեկնաբանել իր ապրած դարաշրջանի կարևոր իրադարձություններն ու դեմքերը։ Տեքստերում զգալի է անձնական հիշողության և վերլուծական դիտարկման համադրությունը․ Շիրվանզադեն ոչ միայն պատմում է, այլև փորձում հասկանալ իր տեսած երևույթների պատճառներն ու հետևանքները՝ հատկապես մշակութային, գրական և հասարակական ոլորտներում։ Հուշագրությունները բացահայտում են նաև հեղինակի ստեղծագործական ճանապարհը, նրա կապերը ժամանակի հայ և արտասահմանյան մտավորականների հետ, ինչպես նաև գրական աշխատանքի ներքին լաբորատորիան՝ գաղափարների ձևավորման և զարգացման ընթացքը։ Լեզուն պարզ է, բայց մտավորապես խտացված, հաճախ ուղեկցված քննադատական կամ ինքնավերլուծական դիտարկումներով, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է և՛ պատմական, և՛ գրական արժեք։