Հայերենի կետադրություն

Տեխնոլոգիա

Տեխնիկական գիտությունների, վերականգնվող էներգետիկայի և էներգափոխակերպման համակարգերի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունավետ ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի մշակման, դրա կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևային ճառագայթման էներգիայի էլեկտրական և ջերմային էներգիայի փոխակերպման ֆիզիկական սկզբունքները, ֆոտոէլեկտրական տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և համակցված էներգետիկ համակարգերի զարգացման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի կառուցվածքային բաղադրիչներին, արևային մոդուլների ջերմային ռեժիմներին և առաջացող ջերմության օգտակար օգտագործման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ֆոտոէլեկտրական փոխակերպման արդյունավետության վրա ջերմաստիճանի ազդեցությունը, ջերմահեռացման մեխանիզմները և էլեկտրական ու ջերմային էներգիայի համատեղ արտադրության առավելությունները։ Քննարկվում են ջերմափոխանակիչների, հովացման համակարգերի, ջերմակրի շրջանառության և էներգիայի կուտակման հնարավոր տեխնիկական լուծումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կայանքի աշխատանքային պարամետրերի հաշվարկման, փորձարարական բնութագրերի որոշման և տարբեր շահագործման պայմաններում էներգետիկ արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում արևային ճառագայթման ինտենսիվության, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, ջերմային բեռնվածքի և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությանը կայանքի արտադրողականության վրա։ Կարևորվում է մշակվող համակարգի տեխնիկատնտեսական արդյունավետության, շահագործման հուսալիության և կիրառման հնարավորությունների գնահատումը բնակելի, հասարակական ու արտադրական նշանակության օբյեկտներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել արևային էներգիայի համալիր օգտագործման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, էներգետիկ կորուստների նվազեցմանը և համակցված արևային կայանքների նախագծման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել արևային էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, ֆոտոէլեկտրական համակարգերի նախագծման, էներգաարդյունավետության և վերականգնվող էներգիայի տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Օսմանյան կայսրության վերջին տարիներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ոչնչացման քաղաքականության հետագա ազդեցությունը Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման և զարգացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում պատմական հիշողության, ժխտողականության, պետական քաղաքականության և հասարակական ընկալումների փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես է Հայոց ցեղասպանության ժառանգությունը շարունակել ազդեցություն ունենալ ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հանրապետության ստեղծումից հետո ձևավորված պաշտոնական պատմական մոտեցումները, հայերի նկատմամբ բռնությունների մասին հիշողության սահմանափակման կամ վերահսկման մեխանիզմները և դրանց արտացոլումը կրթության, հասարակական դիսկուրսի, լրատվամիջոցների և քաղաքական խոսույթի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունների ձևավորմանը, դրանց շուրջ ընթացող գիտական և հասարակական բանավեճերին, ինչպես նաև այն հեղինակներին ու հասարակական խմբերին, որոնք փորձել են վերանայել գերիշխող պատմական պատումները։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է Թուրքիայում հայ համայնքի պատմական ճակատագրին, նրա ժողովրդագրական և հասարակական փոփոխություններին, մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին և ազգային ինքնության հարցերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիշողության քաղաքականությանը, քանի որ անցյալի մեկնաբանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական, այլև ժամանակակից քաղաքական և հասարակական հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործընթաց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր դիրքորոշումները ներգործել Թուրքիայի ներքին քաղաքականության, ժողովրդավարական գործընթացների, խոսքի ազատության և փոքրամասնությունների իրավունքների վերաբերյալ քննարկումների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հարցի միջազգային նշանակությունը՝ ներառյալ Թուրքիայի հարաբերությունները Հայաստանի, հայկական սփյուռքի և այն պետությունների հետ, որոնք պաշտոնապես ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ պատմական ժառանգության շուրջ բանավեճը շարունակում է կարևոր դեր ունենալ ինչպես հայ-թուրքական հարաբերություններում, այնպես էլ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և միջազգային հեղինակության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն պատմական իրադարձությունները դիտարկում է ոչ միայն որպես անցյալի փաստ, այլև որպես ժամանակակից Թուրքիայի հասարակական ինքնության, քաղաքական մշակույթի և միջազգային հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործոն։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության և թուրքագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ և դրա ժամանակակից հետևանքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է թոքային տուբերկուլյոզով առաջին անգամ ախտորոշված հիվանդների և հիվանդության ռեցիդիվ ունեցող անձանց շրջանում կարճատև քիմիաթերապևտիկ բուժման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բուժման տարբեր մոտեցումների արդյունքները, պարզել հիվանդության առաջին դրսևորման և կրկնության դեպքերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունավետության վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հիվանդների կլինիկական վիճակը, թոքերի ախտահարման տարածվածությունն ու բնույթը, հիվանդության ընթացքը, լաբորատոր և ռենտգենաբանական տվյալները, ինչպես նաև բուժման ընթացքում դիտվող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճատև քիմիաթերապիայի ռեժիմների կիրառման արդյունավետությանը, բուժման նկատմամբ հիվանդների արձագանքին, բակտերիալ արտազատման դադարեցմանը, թոքային ախտահարումների հետընթացին և բուժման վերջնական արդյունքներին։ Համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբերություններ առաջին անգամ հայտնաբերված հիվանդների և ռեցիդիվների դեպքում բուժման ընթացքի ու արդյունքների միջև։ Ուսումնասիրվում են նաև այն հանգամանքները, որոնք կարող են պայմանավորել բուժման հաջողությունը կամ նվազեցնել դրա արդյունավետությունը, այդ թվում՝ հիվանդության կլինիկական ձևը, ախտահարման ծանրությունը, բուժման նկատմամբ հետևողականությունը, նախկին բուժման պատմությունը և հարակից գործոնները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տուբերկուլյոզի բուժման առավել նպատակային ռազմավարությունների ընտրությանը և բուժման տևողության ու արդյունավետության հարաբերակցության գնահատմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ֆթիզիատրիայի և կլինիկական բժշկության համար, քանի որ տուբերկուլյոզի արդյունավետ բուժումը պահանջում է ոչ միայն հիվանդության արագ վերահսկում, այլև ռեցիդիվների և բուժման անբավարար արդյունքների նվազեցում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆթիզիատրների, թոքաբանների, կլինիկական բժիշկների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես նյութ թոքային տուբերկուլյոզի տարբեր կլինիկական իրավիճակներում կարճատև քիմիաթերապևտիկ մոտեցումների արդյունավետության, սահմանափակումների և բուժման արդյունքների ուսումնասիրման համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բանկային համակարգում սեփական կապիտալի ձևավորման, կառավարման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի օրինակով։ Քննության են առնվում բանկի սեփական կապիտալի կառուցվածքը, դրա հիմնական բաղադրիչները, գործառույթները և նշանակությունը ֆինանսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապիտալի բավարարության, ռիսկերի ծածկման, շահութաբերության և բանկի գործունեության ընդլայնման միջև փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են սեփական կապիտալի կառավարման մեթոդները, դրա համալրման հնարավոր աղբյուրները և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև բանկային ռիսկերի ազդեցությունը կապիտալի մակարդակի վրա, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման անհրաժեշտությունը և ֆինանսական ցուցանիշների գնահատման նշանակությունը կառավարչական որոշումների ընդունման ընթացքում։ Անդրադարձ է կատարվում առևտրային բանկերի գործունեության առանձնահատկություններին և սեփական կապիտալի կառավարման ընթացքում առաջացող կազմակերպական ու տնտեսական խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բանկերի ֆինանսական կայունության բարձրացման, կապիտալի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և առկա ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային գործի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է հայ միջնադարի խոշորագույն գիտնականներից մեկին՝ Անանիա Շիրակացուն, և ներկայացնում է նրա կյանքը, գիտական գործունեությունը և բազմաբնույթ ժառանգությունը՝ ժամանակակից գիտական մեկնաբանությունների և պատմագիտական վերլուծության միջոցով։ Հեղինակը՝ Լիլիթ Նազարյանը, ուսումնասիրում է Շիրակացու ներդրումը մաթեմատիկայի, աստղագիտության, տոմարագիտության, աշխարհագրության, օդերևութաբանության և այլ բնագավառներում՝ ընդգծելով նրա դերը որպես Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների հիմնադիր և վաղ միջնադարյան գիտական մտքի առաջամարտիկ։ Գրքում ներկայացվում է նաև նրա կենսագրական միջավայրը, կրթությունը, գիտական դպրոցը և այն պատմական պայմանները, որոնցում ձևավորվել են նրա գաղափարները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Շիրակացու աշխատությունների գիտական արժեքին, դրանց ազդեցությանը հայ և համաշխարհային գիտական մտքի զարգացման վրա, ինչպես նաև նրա բնափիլիսոփայական հայացքներին ու աշխարհայացքային համակարգին։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ Շիրակացուն ոչ միայն որպես պատմական կերպար, այլ որպես բազմակողմանի մտածող, որի աշխատանքները համադրում են գիտությունը, փիլիսոփայությունը և աստվածաբանական պատկերացումները։ Գիրքը նախատեսված է հայագիտությամբ, պատմությամբ և գիտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար և կարևոր ներդրում է միջնադարյան հայ գիտական ժառանգության հանրահռչակման գործում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է հաստության ուղղությամբ ոչ համաչափ անհամասեռություն ունեցող թիթեղների տատանումների և կայունության խնդիրների տեսական ու մաթեմատիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն մեխանիկական գործընթացները, որոնք առաջանում են, երբ թիթեղի նյութական հատկությունները կամ կառուցվածքային բնութագրերը հաստության երկայնքով բաշխված են ոչ համասեռ և ոչ սիմետրիկ ձևով։ Նման առանձնահատկությունը կարող է էապես ազդել թիթեղի սեփական տատանումների հաճախականությունների, դեֆորմացիաների, լարվածային վիճակի և արտաքին բեռնվածքների նկատմամբ կայունության վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են թիթեղների տատանողական վարքը նկարագրող մաթեմատիկական մոդելները, սեփական արժեքների և սեփական ձևերի որոշման խնդիրները, ինչպես նաև տարբեր տեսակի մեխանիկական ազդեցությունների պայմաններում կայունության կորուստի հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստության ուղղությամբ նյութի հատկությունների անհամաչափ փոփոխության ազդեցությանը՝ հնարավորություն տալով գնահատել դրա դերը թիթեղի դինամիկական և ստատիկ բնութագրերի ձևավորման գործում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել առաձգականության տեսության, շինարարական մեխանիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ բարդ կառուցվածքային համակարգերի վարքը նկարագրելու և վերլուծելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բազմաշերտ և կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված թիթեղների նախագծման, դրանց հուսալիության գնահատման և շահագործման անվտանգ պայմանների ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, շինարարական և կառուցվածքային մեխանիկայի, նյութագիտության ոլորտների մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։