Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության
Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության աշխատությունը արվեստագիտության և մշակութաբանության ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի զարգացման հիմնական փուլերն ու առանձնահատկությունները, այն վերլուծում է զարդարվեստի, խեցեգործության, մետաղագործության, մանրանկարչության և այլ կիրառական արվեստների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կապը միջնադարյան Հայաստանի սոցիալական, կրոնական և մշակութային կյանքի հետ, գիրքը ընդգծում է տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական դպրոցների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանային ոճական տարբերությունները, միաժամանակ ներկայացնելով պահպանված հուշարձանների և արվեստի նմուշների օրինակներ, որոնք վկայում են հայկական կիրառական արվեստի բարձր մակարդակի և ինքնատիպության մասին, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արվեստագիտության, պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-08-23
Informatics
Ձեռքի ափի երակների ցանցի վրա հիմնված կենսաչափական գաղտնագրման համակարգի մշակում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ձեռքի ափի երակների ցանցի վրա հիմնված կենսաչափական գաղտնագրման համակարգի նախագծմանը և մշակմանը՝ ընդգծելով բարձր անվտանգության մակարդակ ապահովող նույնականացման ժամանակակից մեթոդների կիրառությունը տեղեկատվական տեխնոլոգիաներում։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են ինֆրակարմիր պատկերահանման միջոցով ստացված ենթամաշկային երակային կառուցվածքները օգտագործվում որպես եզակի կենսաչափական հատկանիշ, որը դժվար է կեղծել կամ կրկնօրինակել։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերների նախամշակման, առանձնահատկությունների արտաբերման և համեմատման ալգորիթմներին, որոնք ապահովում են նույնականացման բարձր ճշգրտություն և արագություն։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է գաղտնագրման համակարգի ինտեգրումը տեղեկատվական անվտանգության ենթակառուցվածքներին՝ ներառյալ մուտքի վերահսկման համակարգերը և տվյալների պաշտպանության մեխանիզմները։ Միաժամանակ դիտարկվում են համակարգի հուսալիության բարձրացման, սխալ ճանաչման նվազեցման և իրական ժամանակում աշխատանքի ապահովման խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել անվտանգ և արդյունավետ կենսաչափական նույնականացման լուծում։
Updated: 2026-09-04
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-19
Literature
Ղարիբի սերը կամ դիվանի գաղտնիքը, հատոր Ա
Աշխատությունը ներկայացված է որպես արևելյան գրականության ավանդույթներին առնչվող ծավալուն գեղարվեստական ստեղծագործություն, որի վերնագիրը միավորում է սիրո, օտարության, գաղտնիքի և մարդկային ճակատագրի թեմաները։ Ստեղծագործության գաղափարական հիմքում կարելի է առանձնացնել սիրո և անհատի ներաշխարհի, անձնական զգացմունքների ու հասարակական միջավայրի, ինչպես նաև մարդու ինքնության և կյանքի հանգամանքների փոխհարաբերությունների խնդիրները։ «Ղարիպ» հասկացությունը արևելյան մշակութային միջավայրում կապված է օտարականի, պանդուխտի, հայրենիքից կամ հարազատ միջավայրից հեռացած մարդու կերպարի հետ։ Այս իմաստային շերտը ստեղծագործության վերնագրին հաղորդում է առանձնահատուկ խորհրդանշական նշանակություն՝ սիրո պատմությունը կապելով օտարության, կարոտի, բաժանման և հոգևոր որոնումների հետ։ Սիրո թեման արևելյան գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անձնական զգացմունքների արտահայտություն, այլև որպես մարդկային արժանապատվության, հավատարմության, ներքին ազատության և հոգևոր կատարելության փորձություն։ Այդ ավանդույթի շրջանակում սիրային հարաբերությունները կարող են բացահայտել հասարակական սովորույթների, բարոյական պատկերացումների, ընտանեկան պարտավորությունների և անհատական ցանկությունների միջև առկա հակասությունները։ Ստեղծագործության վերնագրի երկրորդ բաղադրիչը՝ դիվանի գաղտնիքը, ակնարկում է խորհրդավորության և թաքնված ճշմարտության գաղափարական շերտը։ Դիվան հասկացությունը արևելյան գրական ու մշակութային միջավայրում կարող է առնչվել գրական ժողովածուի, պալատական կամ վարչական միջավայրի, ինչպես նաև գրավոր հիշողության ու գաղտնի տեղեկությունների պահպանման ավանդույթին։ Այս իմաստային բազմաշերտությունը ստեղծագործության վերնագրին հաղորդում է խորհրդավոր բնույթ՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով թաքնված հանգամանքների, մարդկային հարաբերությունների և ճշմարտության բացահայտման խնդրի վրա։ Գրական տեսանկյունից վերնագիրը միավորում է սիրավեպին և խորհրդավոր պատմությանը բնորոշ տարրեր՝ ստեղծելով հետաքրքրություն անձնական ճակատագրերի, գաղտնիքների և զգացմունքային ապրումների նկատմամբ։ Ստեղծագործության ծավալուն բնույթը և առաջին հատորի առանձնացումը վկայում են բազմամաս գեղարվեստական շարադրանքի մասին, որի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու տարբեր թեմատիկ ու գաղափարական ուղղություններ։ Այն կարող է դիտարկվել նաև արևելյան պատմողական ավանդույթի համատեքստում, որտեղ սիրային պատմությունները, ճակատագրական հանդիպումները, բաժանումները, գաղտնիքները և բարոյական փորձությունները հաճախ դառնում են մարդկային բնավորության բացահայտման միջոց։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական և գրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Տասնիններորդ դարի հայ գրական կյանքում Կոստանդնուպոլիսը կարևոր կենտրոն էր, որտեղ զարգանում էին գեղարվեստական արձակը, թարգմանական գրականությունը և արևելյան մշակութային ավանդույթների հետ առնչվող ստեղծագործությունները։ Նման վերնագրով երկը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու հայ ընթերցողական միջավայրում սիրային, խորհրդավոր և արևելյան թեմատիկայով գրականության նկատմամբ հետաքրքրությանը։ Այն արժեքավոր է հայ գրականության պատմության, Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության, արևելյան պատմողական ավանդույթների և տասնիններորդ դարի ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ստեղծագործությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, պատմաբաններին և արևելյան գրականության ու հայ-արևելյան մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-11
Chemistry
Синтез и превращения новых биологически активных производных конденсированных тиено [2,3-b] пиридинов
Աշխատությունը նվիրված է կոնդենսացված թիենո[2,3-b]պիրիդինների նոր կենսաբանորեն ակտիվ ածանցյալների սինթեզի, քիմիական փոխարկումների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ծծումբ և ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների ստացման տեսական հիմքերը, դրանց քիմիական հատկությունները և օրգանական սինթեզում կիրառվող հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թիենոպիրիդինային օղակային համակարգի ձևավորման եղանակներին, տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծմանը, նոր ածանցյալների ստացման ռեակցիաներին և դրանց ընթացքի վրա ազդող գործոններին։ Ուսումնասիրվում են սինթեզված միացությունների կառուցվածքի հաստատման, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների բնութագրման և ռեակցիոնունակության գնահատման հնարավորությունները՝ ժամանակակից անալիտիկ և սպեկտրոսկոպիական մեթոդների կիրառմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված նյութերի հնարավոր կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը, քիմիական կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտմանը, ինչպես նաև դեղաբանորեն հեռանկարային միացությունների որոնման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են սինթեզի արդյունավետ ուղիների մշակումը, քիմիական փոխարկումների օրինաչափությունների պարզաբանումը և նոր հետերոցիկլային համակարգերի կիրառական հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետների, կենսաօրգանական քիմիայի հետազոտողների, դեղանյութերի մշակմամբ զբաղվող գիտնականների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-13
Economics
Կարտոֆիլի շուկան, արտադրության զարգացման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիները Լոռու մարզում
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լոռու մարզում կարտոֆիլի շուկայի ձևավորման և զարգացման, կարտոֆիլի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ոլորտի հետագա զարգացման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն իրողությունն է, որ կարտոֆիլագործությունը Լոռու մարզի գյուղատնտեսության ավանդական և մասնագիտացման կարևոր ուղղություններից է, որի զարգացումը կապված է ոչ միայն պարենային ապահովության, այլև գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և մարզի գյուղատնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հետ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են կարտոֆիլի արտադրության և իրացման առանձնահատկությունները, շուկայի ձևավորման մեխանիզմները, առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը, գնագոյացման գործընթացները և արտադրողների ու սպառողների միջև տնտեսական փոխհարաբերությունները։ Լոռու մարզի պայմաններում կարտոֆիլի արտադրությունը պայմանավորված է բնական, կլիմայական, հողային և սոցիալ-տնտեսական մի շարք գործոններով, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողնում բերքատվության, արտադրության ծախսերի և վերջնական արտադրանքի ինքնարժեքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը։ Այդ նպատակով դիտարկվում են այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսիք են մեկ հեկտարի բերքատվությունը, արտադրության ծախսերը, աշխատանքի արտադրողականությունը, արտադրանքի ինքնարժեքը, իրացման գինը, շահույթը և շահութաբերության մակարդակը։ Այս ցուցանիշների համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն կարտոֆիլագործ տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ծախսերի կառուցվածքին։ Կարտոֆիլի արտադրության դեպքում նշանակալի են սերմացուի, պարարտանյութերի, բուսասանիտարական միջոցների, վառելիքի, ջրի, աշխատուժի, տեխնիկայի օգտագործման և բերքահավաքի հետ կապված ծախսերը։ Այդ ծախսերի բարձր մակարդակը կարող է հանգեցնել արտադրանքի ինքնարժեքի աճի և նվազեցնել տեղական արտադրողների մրցունակությունը, հատկապես այն պայմաններում, երբ շուկայական գները տատանվում են կամ արտադրողները ստիպված են իրենց բերքը վաճառել միջնորդների միջոցով։ Լոռու կարտոֆիլագործության ոլորտում իրացման խնդիրը կարևոր տեղ է զբաղեցնում։ Արտադրանքի շուկայական իրացման դժվարությունները, գների սեզոնային տատանումները, միջնորդների ազդեցությունը և պահեստավորման սահմանափակ հնարավորությունները կարող են նվազեցնել գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտները։ Հետևաբար աշխատանքում կարևորվում է արտադրողից սպառող արդյունավետ արժեշղթայի ձևավորումը, որը կարող է նվազեցնել ավելորդ միջնորդական օղակները և ապահովել արտադրողների համար ավելի կանխատեսելի ու շահավետ իրացման պայմաններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև կարտոֆիլի պահպանման և պահեստավորման համակարգի զարգացումը։ Պատշաճ պահեստային պայմանների բացակայությունը կարող է հանգեցնել բերքի զգալի կորուստների և ստիպել արտադրողներին բերքահավաքի շրջանում շտապ իրացնել արտադրանքը՝ հաճախ ավելի ցածր գնով։ Ժամանակակից պահեստարանների, տեսակավորման և փաթեթավորման համակարգերի ներդրումը կարող է հնարավորություն տալ երկարացնել արտադրանքի իրացման ժամանակահատվածը, նվազեցնել կորուստները և ավելի արդյունավետ կառավարել շուկայական գների սեզոնային տատանումները։ Աշխատանքը կարևորում է նաև բարձրորակ սերմացուի կիրառման և սորտային թարմացման նշանակությունը։ Որակյալ տնկանյութի օգտագործումը կարող է նպաստել բերքատվության բարձրացմանը, արտադրանքի որակի բարելավմանը և հիվանդությունների ու վնասատուների նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է կատարելագործել մշակության ագրոտեխնիկական մեթոդները, ապահովել պարարտացման և բուսապաշտպանության գիտականորեն հիմնավորված համակարգ, բարելավել ոռոգումը և հնարավորության դեպքում ընդլայնել մեքենայացման կիրառումը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրումը դիտարկվում է որպես արտադրության ինտենսիվացման և մեկ միավոր հողատարածքից ստացվող տնտեսական արդյունքի ավելացման կարևոր ուղղություն։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացիայի հնարավորություններին։ Առանձին փոքր տնտեսությունների համար տեխնիկայի, պահեստավորման, սերմացուի և իրացման հետ կապված ծախսերը կարող են չափազանց բարձր լինել, մինչդեռ արտադրողների համագործակցությունը կարող է մեծացնել նրանց շուկայական դիրքը, նվազեցնել որոշակի ծախսեր և հեշտացնել խոշոր գնորդների հետ ուղղակի կապերի հաստատումը։ Կոոպերատիվների և արտադրողների միավորումների զարգացումը կարող է նպաստել նաև միասնական որակի չափանիշների, տեսակավորման, փաթեթավորման և շուկայավարման կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում շուկայի պահանջարկի ուսումնասիրությանը և մարքեթինգային քաղաքականության կատարելագործմանը։ Արտադրության ծավալները պետք է հնարավորինս համապատասխանեցվեն սպառողների պահանջարկին, որպեսզի կանխվեն ինչպես ավելցուկային առաջարկը և գների անկումը, այնպես էլ պակասուրդը և ներմուծման անհրաժեշտությունը։ Կարտոֆիլի տարբեր սորտերի, որակական հատկանիշների և օգտագործման ուղղությունների նկատմամբ պահանջարկի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ արտադրողներին ավելի ճիշտ ընտրել արտադրության կառուցվածքը։ Բացի թարմ կարտոֆիլի շուկայից, հեռանկարային ուղղություն է նաև վերամշակման զարգացումը։ Կարտոֆիլի վերամշակումը կարող է ընդլայնել իրացման հնարավորությունները, բարձրացնել արտադրանքի ավելացված արժեքը և նվազեցնել այն բերքի կորուստները, որը թարմ վիճակում չի իրացվում։ Այս առումով կարող են զարգացվել տեսակավորման, փաթեթավորման և սննդարդյունաբերական վերամշակման ուղղությունները։ Աշխատանքը նաև անդրադառնում է պետական աջակցության և գյուղատնտեսական քաղաքականության դերին։ Կարտոֆիլագործության զարգացման համար կարևոր կարող են լինել մատչելի ֆինանսավորման, ապահովագրության, ոռոգման ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տեխնիկայի հասանելիության, խորհրդատվական ծառայությունների և որակյալ սերմացուի ապահովման մեխանիզմները։ Միաժամանակ պետական աջակցության արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն տրամադրվող միջոցների ծավալով, այլև դրանց ազդեցությամբ արտադրողականության, ինքնարժեքի, մրցունակության և գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների վրա։
Updated: 2026-09-16