Разработка новых подходов к регулированию аномалий окклюзии второго класса с обструктивными нарушениями верхних дыхательных путей

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն պետական կառույցների գործունեությունն է, որոնց միջոցով վերահսկվում է պետական ֆինանսական միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման օրինականությունը, արդյունավետությունն ու նպատակային բնույթը։ Ուսումնասիրվում են այդ մարմինների իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պետական կառավարման համակարգում նրանց տեղն ու դերը։ Աշխատության մեջ կարևոր ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական վերահսկողության իրականացման ձևերին և մեթոդներին, վերահսկող մարմինների իրավունքներին ու պարտականություններին, ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման ընթացակարգերին, ինչպես նաև վերահսկողության արդյունքների հիման վրա համապատասխան միջոցների կիրառման իրավական հնարավորություններին։ Առանձին նշանակություն ունի վերահսկողություն իրականացնող մարմինների անկախության, հաշվետվողականության և օրինականության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ ֆինանսական վերահսկողությունը պետք է համատեղի պետական ֆինանսների պաշտպանության անհրաժեշտությունը և վերահսկվող սուբյեկտների օրինական շահերի ապահովումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության տարբեր ինստիտուտների միջև լիազորությունների բաշխմանը, փոխգործակցությանը և դրանց իրավասությունների սահմանազատման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև վերահսկողության համակարգի համապատասխանությունը իրավական պետության, թափանցիկության, արդյունավետ կառավարման և հանրային ֆինանսների պատասխանատու օգտագործման սկզբունքներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ իրավական գործիքներով է պետությունը վերահսկում հանրային ֆինանսների կառավարումը և ինչպիսի մեխանիզմներով է ապահովվում ֆինանսական կարգապահությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության ոլորտի աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների և իրավաբանական ու կառավարչական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ հատկապես պետական ֆինանսների իրավական կարգավորման և վերահսկողության ինստիտուցիոնալ համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հղիության ընթացքում ցիտոմեգալովիրուսային ինֆեկցիայով բարդացած դեպքերում լիպիդների պերօքսիդային օքսիդացման գործընթացների և հակաօքսիդանտային համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները, որոնք ակտիվանում են վիրուսային վարակի ազդեցության ներքո և ազդում մոր ու պտղի համակարգերի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ազատ ռադիկալների առաջացման աճը, բջջային թաղանթների լիպիդային վնասման գործընթացները և դրանց կապը հղիության բարդությունների զարգացման հետ։

Culture

Այս գիրքը նվիրված է XII-XIII դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայկական ճարտարապետության գեղարվեստական և դեկորատիվ համակարգի կարևորագույն առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են այդ ժամանակաշրջանի եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ ճարտարապետական կառույցների քանդակային հարդարանքը, դրա ձևավորման սկզբունքները, պատկերային ու զարդանախշային մոտիվները, ինչպես նաև քանդակագործական լուծումների կապը կառույցների ընդհանուր ճարտարապետական հորինվածքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսական, երկրաչափական և կենդանական զարդանախշերին, խորհրդանշական պատկերներին, քանդակազարդ խաչերին, դռների, պատուհանների, ճակատների և այլ ճարտարապետական մանրամասների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել զարդաքանդակը ոչ միայն որպես շինության արտաքին հարդարանքի միջոց, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական լեզու, որն արտահայտում է տվյալ դարաշրջանի գեղագիտական ընկալումները, կրոնական պատկերացումները և մշակութային ավանդույթները։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր հուշարձանների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին, ձևերի ու մոտիվների զարգացմանը, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան քանդակագործության տեղին ազգային ճարտարապետական դպրոցի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Նյութը արժեքավոր է հայկական միջնադարյան արվեստի և ճարտարապետության պատմությունն ուսումնասիրելու տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ XII-XIII դարերի հայկական մշակույթի բարձր գեղարվեստական մակարդակը և ճարտարապետական հուշարձանների դեկորատիվ համակարգի բազմազանությունը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և հայկական միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քրեական դատավարության ընթացքում վարույթին մասնակցող անձանց անաչառությունն ու անկախությունն ապահովող իրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես այն հանգամանքների տեսանկյունից, որոնց առկայությունը կարող է անհնար դարձնել տվյալ անձի հետագա մասնակցությունը վարույթին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված բացառման և ինքնաբացարկի հիմքերի բովանդակության, դրանց կիրառման պայմանների և գործնական նշանակության վրա։ Այս իրավական ինստիտուտը դիտարկվում է որպես արդար դատաքննության, դատավարական անաչառության և վարույթի մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության կարևոր երաշխիք։ Քննության են առնվում այն իրավիճակները, երբ դատավորը, դատախազը, քննիչը կամ վարույթում որոշակի մասնագիտական գործառույթ իրականացնող այլ անձ կարող է ունենալ անձնական, ընտանեկան, ծառայողական կամ այլ բնույթի կապեր ու շահագրգռվածություն, որոնք կարող են հիմնավոր կասկած առաջացնել նրա անկողմնակալության վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իրական շահերի բախման և անաչառության վերաբերյալ արտաքին ընկալման տարբերակմանը, քանի որ արդարադատության նկատմամբ վստահության համար կարևոր է ոչ միայն փաստացի կողմնակալության բացակայությունը, այլև այնպիսի հանգամանքների բացառումը, որոնք կարող են ողջամիտ կասկած առաջացնել դատավարական որոշումների օբյեկտիվության նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում են վարույթին նախկինում այլ դատավարական կարգավիճակով մասնակցելու, գործի արդյունքի նկատմամբ ուղղակի կամ անուղղակի շահագրգռվածության, կողմերի հետ որոշակի կապերի և այլ հնարավոր հիմքերի իրավական հետևանքները։ Կարևորվում է բացառման հիմքերի հստակ և կանխատեսելի ձևակերպումը, քանի որ չափազանց ընդհանուր կարգավորումները կարող են հանգեցնել ոչ միատեսակ իրավակիրառ պրակտիկայի, իսկ չափազանց սահմանափակ թվարկումը՝ չընդգրկել իրականում անաչառության վերաբերյալ կասկած առաջացնող բոլոր իրավիճակները։ Առանձին քննության առարկա են ինքնաբացարկի և բացարկի ընթացակարգերը, համապատասխան միջնորդության ներկայացման պայմանները, դրա քննարկման իրավասությունը և ընդունվող որոշումների հիմնավորման պահանջները։ Դիտարկվում է նաև, թե դատավարության որ փուլում կարող են ի հայտ գալ մասնակցությունը բացառող հանգամանքները և ինչպիսի իրավական հետևանքներ պետք է առաջանան դրանց ուշ բացահայտման դեպքում։ Կարևորվում է դատավարական իրավունքների չարաշահման կանխարգելումը, քանի որ բացարկի մեխանիզմը, լինելով անաչառության ապահովման կարևոր միջոց, չպետք է օգտագործվի վարույթն անհիմն ձգձգելու կամ դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու նպատակով։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է ապահովել, որ բացարկի վերաբերյալ դիմումները ենթարկվեն իրական և հիմնավորված քննության և չմերժվեն միայն ձևական պատճառաբանություններով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում դատավորի անկախության և անաչառության սկզբունքների հարաբերակցությանը, ինչպես նաև մեղադրանքի, պաշտպանության և դատական իշխանության գործառույթների տարանջատման նշանակությանը։ Քննության են առնվում նաև փորձագետի, թարգմանչի և դատավարությանը մասնագիտական աջակցություն ցուցաբերող այլ անձանց մասնակցության հետ կապված հնարավոր հակասությունները, քանի որ նրանց մասնագիտական եզրակացությունների կամ գործողությունների օբյեկտիվությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ ապացույցների գնահատման և վարույթի արդյունքների համար։ Իրավական կարգավորումների արդյունավետությունը գնահատվում է ոչ միայն նորմերի ձևակերպման, այլև դրանց գործնական կիրառման տեսանկյունից՝ բացահայտելով հնարավոր օրենսդրական բացերը, հակասությունները և մեկնաբանման դժվարությունները։ Կարևորվում է ազգային օրենսդրության համապատասխանությունը արդար դատաքննության միջազգային իրավական չափանիշներին, հատկապես անկախ և անկողմնակալ դատարանի պահանջին։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր իրավական համակարգերում կիրառվող լուծումները և որոշել, թե դրանցից որոնք կարող են օգտակար լինել ներպետական կարգավորումների կատարելագործման համար։ Առանձին նշանակություն է տրվում դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությանը, քանի որ կոնկրետ գործերում բացարկի և ինքնաբացարկի հիմքերի մեկնաբանությունը ցույց է տալիս օրենսդրական դրույթների իրական գործառնական սահմանները։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել միատեսակ իրավակիրառության խնդիրները և ձևակերպել դատավարական երաշխիքների ամրապնդմանն ուղղված առաջարկություններ։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է քրեական դատավարության մասնակիցների անաչառության ապահովման, շահերի բախման կանխարգելման, բացարկների քննության ընթացակարգերի կատարելագործման և արդարադատության նկատմամբ հասարակական վստահության ամրապնդման հնարավորությամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել քրեական դատավարության, դատական իրավունքի և մարդու իրավունքների ոլորտների մասնագետների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է «բաց հասարակություն» գաղափարի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես համաշխարհայնացման սոցիոմշակութային հնարավոր մոդել։ Հետազոտության կենտրոնում բաց հասարակության հիմնական արժեքներն ու սկզբունքներն են՝ ազատությունը, բազմակարծությունը, հանդուրժողականությունը, անհատի իրավունքների պաշտպանությունը, հասարակական մասնակցությունը և տեղեկատվության ու գաղափարների ազատ շրջանառությունը։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել այս գաղափարի փիլիսոփայական հիմքերը և դրա ձևավորումը ժամանակակից հասարակական մտքում՝ անդրադառնալով բաց և փակ հասարակական համակարգերի տարբերություններին։ Համաշխարհայնացման պայմաններում բաց հասարակությունը դիտարկվում է որպես տարբեր մշակույթների, հասարակությունների և քաղաքական համակարգերի միջև փոխազդեցության և երկխոսության կազմակերպման հնարավոր ձև։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է գլոբալացման ազդեցությունը ազգային մշակույթների, ինքնության, արժեքային համակարգերի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Միաժամանակ կարող են վերլուծվել այն հակասությունները, որոնք առաջանում են բացության և ազգային ինքնության պահպանման, մշակութային բազմազանության և համընդհանուր արժեքների, ազատ տեղեկատվական միջավայրի և սոցիալական վերահսկողության միջև։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների, քաղաքացիական հասարակության, մարդու իրավունքների և իրավական պետության դերին՝ որպես բաց հասարակության կենսունակության հիմնական պայմանների։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացմանը, որոնք մեծացրել են հասարակությունների փոխկապակցվածությունը, արագացրել գաղափարների տարածումը և միաժամանակ առաջացրել նոր սոցիալական ու մշակութային մարտահրավերներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որքանով կարող է բաց հասարակության մոդելը նպաստել գլոբալ աշխարհում միջմշակութային երկխոսությանը, սոցիալական համագործակցությանը և մարդու ազատությունների ընդլայնմանը՝ հաշվի առնելով դրա հնարավոր սահմանափակումներն ու հակասությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, սոցիոլոգներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, գլոբալացման գործընթացներն ուսումնասիրող հետազոտողներին և հասարակական գիտությունների համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ծառայությունների շուկայի վիճակագրական հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրա զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և փոփոխությունների միտումները։ Հետազոտության հիմքում ծառայությունների ոլորտի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալների համակարգված հավաքագրումը, մշակումը, խմբավորումը և վերլուծությունն է, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոլորտի տեղն ու նշանակությունը երկրի տնտեսության մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծառայությունների արտադրության և իրացման ծավալները, ոլորտի տեսակարար կշիռը համախառն տնտեսական ցուցանիշներում, ծառայությունների տարբեր տեսակների կառուցվածքը, դրանց աճի կամ նվազման տեմպերը և տարածքային բաշխվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայությունների շուկայի դինամիկայի գնահատմանը՝ տարբեր ժամանակահատվածների տվյալների համեմատության միջոցով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է բացահայտել շուկայի զարգացման կայուն և փոփոխական միտումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ծառայությունների պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը ձևավորում է շուկայական գործընթացների հիմնական առանձնահատկությունները։ Վիճակագրական վերլուծության միջոցով կարող են գնահատվել ծառայությունների գների փոփոխությունները, սպառման ծավալները, բնակչության եկամուտների և ծախսերի ազդեցությունը ծառայությունների պահանջարկի վրա, ինչպես նաև ոլորտում զբաղվածության և աշխատանքի արտադրողականության ցուցանիշները։ Աշխատությունը կարող է ներառել ծառայությունների շուկայի տարբեր հատվածների՝ առևտրի, տրանսպորտի, կապի, ֆինանսական, կրթական, առողջապահական, զբոսաշրջային, կենցաղային և այլ ծառայությունների վիճակագրական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով դրանց միջև առկա տարբերությունները և փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի վիճակագրական մեթոդների կիրառումը՝ միջին մեծությունների, հարաբերական ցուցանիշների, դինամիկայի շարքերի, ինդեքսների, խմբավորումների և այլ վերլուծական գործիքների միջոցով ծառայությունների շուկայի վիճակի և զարգացման տեմպերի գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ նաև բացահայտելու ծառայությունների ոլորտի զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատելու դրանց ազդեցության ուղղությունն ու աստիճանը և ձևավորելու շուկայի հետագա զարգացման վերաբերյալ հիմնավորված եզրահանգումներ։ ՀՀ նյութերի կիրառումը աշխատանքին տալիս է գործնական ուղղվածություն՝ հնարավորություն ընձեռելով ծառայությունների շուկայի տեսական օրինաչափությունները դիտարկել Հայաստանի տնտեսական իրականության պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետների, բիզնեսի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս վիճակագրական մեթոդների միջոցով ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ ծառայությունների շուկայի զարգացման մակարդակի, կառուցվածքի և դինամիկայի մասին՝ բացահայտելով առկա խնդիրները, զարգացման միտումները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ոլորտի հետագա ձևավորման ու արդյունավետության վրա։