Ռիսկի կառավարումը ձեռնարկատիրության համակարգում

Finance

Ֆինանսների վիճակագրություն աշխատությունը ֆինանսական վիճակագրության և տնտեսագիտական վերլուծության ոլորտի ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է ֆինանսական համակարգի երևույթների քանակական ուսումնասիրության, տվյալների հավաքագրման, խմբավորման և վերլուծության մեթոդների համակողմանի ներկայացմանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, վիճակագրության և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսների վիճակագրության հիմնական օբյեկտները՝ պետական ֆինանսներ, բյուջետային համակարգ, դրամաշրջանառություն, վարկային հարաբերություններ և ֆինանսական շուկաներ, բացատրվում են ֆինանսական ցուցանիշների հաշվարկման և մեկնաբանման մեթոդները, այդ թվում՝ եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքային վերլուծություն, բյուջետային եկամուտների ձևավորման գնահատում և պետական պարտքի վիճակագրական ուսումնասիրություն, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական ինդեքսների, դինամիկ շարքերի և համեմատական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը ֆինանսական գործընթացների զարգացման միտումների բացահայտման համար, աշխատությունը անդրադառնում է նաև դրամավարկային վիճակագրությանը՝ փողի զանգվածի, գնաճի և տոկոսադրույքների վիճակագրական գնահատման մեթոդներին, ներկայացվում են ֆինանսական տեղեկատվության աղբյուրները և դրանց օգտագործման ուղղությունները պետական քաղաքականության և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացներում, գրքում ընդգծվում է ֆինանսների վիճակագրության դերը ֆինանսական համակարգի կայունության գնահատման, տնտեսական քաղաքականության մշակման և ռիսկերի վերլուծության մեջ, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և ֆինանսական վերլուծության կիրառական մոտեցումները՝ ձևավորելով ֆինանսական երևույթների քանակական ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Other Subjects

Գյուղատնտեսական և միջատաբանական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ տարածքում տարածված պտղատու մշակաբույսերի վնասատուների ուսումնասիրությանը, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը և պտղաբուծական տնտեսություններում պատճառվող վնասների կանխարգելման միջոցների ներկայացմանը։ Քննության են առնվում խնձորենու, տանձենու, դեղձենու, ծիրանենու, սալորենու, բալենու և այլ պտղատու մշակաբույսերի վրա հանդիպող վնասակար միջատների ու տզերի հիմնական տեսակները, դրանց տարածվածությունը և զարգացման կենսաբանական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վնասատուների բազմացման պայմաններին, սեզոնային ակտիվությանը, ձմեռման առանձնահատկություններին և պտղատու ծառերի տարբեր օրգանների վնասման բնույթին։ Վերլուծվում են բնակլիմայական պայմանների, այգիների մշակության եղանակների և ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցությունները վնասատուների տարածման ու քանակության փոփոխությունների վրա։ Քննարկվում են նաև վնասատուների հայտնաբերման, տեսակային որոշման, վնասակարության աստիճանի գնահատման և պտղատու այգիների բուսասանիտարական վիճակի վերահսկման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում վնասատուների դեմ պայքարի ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցներին, դրանց կիրառման առանձնահատկություններին և պտղատու մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման նշանակությանը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր պատմական և գիտագործնական աղբյուր հանդիսանալ Հայաստանի պտղաբուծության զարգացման, գյուղատնտեսական վնասատուների տարածվածության և բույսերի պաշտպանության մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսների, միջատաբանների, բուսապաշտպանության մասնագետների, պտղաբույծների և գյուղատնտեսական գիտությունների ոլորտի հետազոտողների համար։

Culture

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակութային և արվեստային կյանքին վերաբերող նոր գրականությունը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվելու տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրատարակությունների շարքում։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայ մշակույթի, գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու համակարգումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով այն դյուրացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընտրությունը և հետագա օգտագործումը գիտական, կրթական կամ մասնագիտական նպատակներով։ Տեղեկատուն արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակչական գործընթացների ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է ոլորտում ստեղծվող և տարածվող գրականության թեմատիկ բազմազանությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականություն որոնող բոլոր ընթերցողներին։

Biology

Այս գիտական ատենախոսությունը նվիրված է առաջին հոգոտիկ դրվագ ունեցող հիվանդների մոտ նեյրոէնդոկրին համակարգի խանգարումների պաթոֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը պաշտպանվել է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար՝ «Մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիա» մասնագիտությամբ, ՀՀ ԳԱԱ Լ. Ա. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում և հրապարակվել է Երևանում 2018 թվականին։ Ուսումնասիրության հիմնական խնդիրը հոգոտիկ առաջին դրվագի ընթացքում հոգեկան վիճակի և նեյրոէնդոկրին կարգավորման միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Հոգոտիկ վիճակների ձևավորման մեխանիզմները բազմագործոն են և ներառում են նյարդային, հորմոնալ, սթրեսային և նյութափոխանակային գործընթացների փոխազդեցություն։ Այդ համատեքստում նեյրոէնդոկրին համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները հոգեկան խանգարման սկզբնական փուլում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-մակերիկամներ առանցքի գործունեության ուսումնասիրությունը։ Այս համակարգը կարևոր դեր ունի սթրեսային արձագանքի, հորմոնալ հավասարակշռության և օրգանիզմի հարմարվողական մեխանիզմների կարգավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվել են, մասնավորապես, կորտիզոլի և դեհիդրոէպիանդրոստերոն սուլֆատի մակարդակները առաջին հոգոտիկ դրվագ ունեցող հիվանդների մոտ։ Հետագա աշխատանքներից մեկում նույն հետազոտական խմբի կողմից այդ հորմոնների ցուցանիշները դիտարկվել են նաև օլանզապինով հակահոգոտիկ բուժման ընթացքում, ինչը ցույց է տվել հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-մակերիկամներ առանցքի ներգրավվածությունը ինչպես պաթոֆիզիոլոգիական, այնպես էլ բուժական գործընթացներում։ Աշխատանքի նշանակալի կողմերից է նեյրոէնդոկրին փոփոխությունների և հոգոպաթոլոգիական ախտանշանների միջև կապերի ուսումնասիրությունը։ Առաջին հոգոտիկ դրվագը հաճախ ուղեկցվում է տարբեր ծանրության հոգեկան ախտանշաններով, և հորմոնալ կարգավորման փոփոխությունները կարող են դիտարկվել որպես այդ վիճակի կենսաբանական ուղեկցող գործոններ կամ հնարավոր պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների բաղադրիչներ։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հոգոտիկ խանգարումը դիտարկել ոչ միայն հոգեբուժական ախտանշանների ամբողջության, այլև օրգանիզմի տարբեր կարգավորող համակարգերի փոխազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ առաջին հոգոտիկ դրվագը հիվանդության զարգացման վաղ փուլ է, երբ նեյրոէնդոկրին փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել հետագա ընթացքի և բուժման արձագանքի վերաբերյալ։ Հորմոնալ ցուցանիշների դինամիկ դիտարկումը կարող է հնարավորություն տալ գնահատելու, թե ինչպես են դրանք փոխվում հիվանդության և բուժման ընթացքում։ Այդպիսի մոտեցման միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նաև որոշ կենսաբանական ցուցանիշների՝ բուժման արդյունավետության հնարավոր կանխատեսիչ նշանակությունը։ Նեյրոէնդոկրին համակարգի ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի կորտիզոլը, որը սթրեսային արձագանքի կարևոր հորմոն է։ Ժամանակակից հետազոտություններում հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-մակերիկամներ առանցքի գործունեության փոփոխությունները դիտարկվում են տարբեր հոգեկան խանգարումների պաթոգենեզի համատեքստում, իսկ կորտիզոլի փոփոխությունները կարող են կապված լինել որոշ հոգոտիկ և աֆեկտիվ ախտանշանների հետ։ Այս պատճառով աշխատանքի թեման միավորում է ֆիզիոլոգիական և հոգեբուժական ուսումնասիրության ուղղությունները։ Հետազոտության մեջ կարող է կարևորվել նաև սեռային գործոնի ազդեցությունը նեյրոէնդոկրին ցուցանիշների վրա։ Հորմոնալ համակարգերի գործունեությունը տարբեր սեռերի մոտ կարող է ունենալ առանձնահատկություններ, ուստի առաջին հոգոտիկ դրվագի ժամանակ արձանագրվող փոփոխությունների վերլուծությունը սեռային բաժանմամբ կարող է լրացուցիչ տեղեկություն տալ հիվանդության կենսաբանական մեխանիզմների մասին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել ընդհանուր միջին ցուցանիշներով պայմանավորված տարբերությունների կորստից և ավելի մանրամասն գնահատել հիվանդների ենթախմբերի առանձնահատկությունները։ Աշխատության գործնական նշանակության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նեյրոէնդոկրին ցուցանիշների օգտագործումը բուժման ընթացքի գնահատման համար։ Եթե որոշ հորմոնալ փոփոխություններ կապված են հիվանդության ծանրության կամ բուժման արդյունավետության հետ, դրանք կարող են դիտարկվել որպես լրացուցիչ կենսաբանական ցուցիչներ։ Հետազոտական տվյալները կարող են նպաստել առաջին հոգոտիկ դրվագի ժամանակ բուժական գործընթացների ավելի խոր ընկալմանը և ապագայում ավելի անհատականացված մոտեցումների մշակմանը։ Միաժամանակ նման կենսաբանական ցուցանիշները պետք է դիտարկել որպես համալիր գնահատման բաղադրիչ, այլ ոչ թե որպես ինքնուրույն ախտորոշիչ չափանիշ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է առաջին հոգոտիկ դրվագի ժամանակ առաջացող նեյրոէնդոկրին փոփոխությունների ֆիզիոլոգիական և պաթոֆիզիոլոգիական նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով հորմոնալ կարգավորման, սթրեսային համակարգերի, հոգոպաթոլոգիական ախտանշանների և հակահոգոտիկ բուժման միջև փոխկապակցվածությանը։ Այն արժեքավոր է նեյրոէնդոկրինոլոգիայի, պաթոֆիզիոլոգիայի և հոգեբուժության սահմանագծում իրականացվող հետազոտությունների համար և կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգներին, հոգեբույժներին, նյարդաբաններին, բժշկական հետազոտողներին, կենսաբաններին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Linguistics

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է «ազատություն» հասկացության հեղինակային հայեցակարգի լեզվականացման գործընթացին միջտեքստային տիրույթում՝ ընդգծելով այն՝ որպես իմաստային կառուցվածքի փոխանցման և մշակութային ընկալման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր հեղինակներ և տեքստային համատեքստներ ձևավորում «ազատություն» հասկացության տարբեր շերտերը, ինչպես նաև այն լեզվական միջոցները, որոնց միջոցով այս հայեցակարգը արտահայտվում և համադրաբար համակցվում է այլ գաղափարների, արժեքների և սոցիոկուլտուրալ կոնվենցիաների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջտեքստային փոխազդեցություններին՝ ընդգրկելով համեմատական վերլուծություններ, սեմանտիկ, սինտակսիկ և տրամաբանական առանձնահատկություններ, որոնք թույլ են տալիս պատկերել ազատության գաղափարի զարգացումը և հեղինակային ընկալումների դինամիկան ժամանակակից և պատմական տեքստերում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է լեզվաբանների, գրականագետների և մշակութաբանների համար՝ նպաստելով հայեցակարգերի լեզվականացման, արժեքային համակարգերի և մտավոր մշակույթի խորքային ըմբռնմանը։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է գործարար շփման բառապաշարի առանձնահատկություններին, կառուցվածքին և կիրառությանը ժամանակակից մասնագիտական հաղորդակցության մեջ։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է ձևավորվում գործարար լեզուն՝ որպես մասնագիտական հաղորդակցության հատուկ ենթահամակարգ, որը ապահովում է հստակություն, ճշգրտություն և պաշտոնական ոճի պահպանում։ Հեղինակը անդրադառնում է գործարար բառապաշարի հիմնական խմբերին՝ ֆինանսատնտեսական տերմիններ, իրավական եզրույթներ, կառավարչական և մարքեթինգային բառապաշար, ինչպես նաև պաշտոնական նամակագրության ձևակերպումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ճիշտ ընտրությանը տարբեր իրավիճակներում՝ հանդիպումներ, բանակցություններ, պաշտոնական գրություններ և էլեկտրոնային հաղորդակցություն։ Գրքում քննարկվում են նաև լեզվական էթիկետի կանոնները, հաղորդակցության մշակույթը և գործարար խոսքի ոճական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում է գործարար բառապաշարի դերը արդյունավետ հաղորդակցության, կազմակերպական հարաբերությունների և միջազգային համագործակցության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական լեզվաբանական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով լեզվաբանների, մենեջերների, մարքեթինգի մասնագետների և ուսանողների համար։