Патофизиологические аспекты нейроэндокринных дисфункций у больных с первым психотическим эпизодом

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է 1950-ականներից մինչև 2020-ական թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանում հայ ոճագիտական մտքի ձևավորման, զարգացման և տեսական վերափոխումների հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հայ լեզվաբանության և գրականագիտության շրջանակներում ոճի, ոճական համակարգի, լեզվական արտահայտչականության և խոսքի կազմակերպման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացման վրա։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված տեսական մոտեցումները, գիտական հայեցակարգերը և մեթոդաբանական սկզբունքները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրությունները, տարբերությունները և փոխազդեցությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ոճագիտության՝ որպես ինքնուրույն գիտակարգի կայացման ընթացքին, դրա ուսումնասիրության առարկայի և հիմնական հասկացությունների սահմանման խնդիրներին, ինչպես նաև լեզվաբանության, գրականագիտության, տեքստաբանության և հաղորդակցական ուսումնասիրությունների հետ ունեցած կապերին։ Դիտարկվում են գործառական ոճերի դասակարգման, անհատական հեղինակային ոճի, գեղարվեստական խոսքի, լեզվական միջոցների ընտրության և արտահայտչական հնարավորությունների վերաբերյալ հայ գիտական մտքում առաջադրված տեսակետները։ Ուսումնասիրվում է նաև հասարակական, մշակութային և լեզվական փոփոխությունների ազդեցությունը ոճագիտական ուսումնասիրությունների ուղղությունների վրա՝ խորհրդային շրջանի գիտական ավանդույթներից մինչև անկախության ժամանակաշրջանում ձևավորված նոր տեսական ու մեթոդաբանական մոտեցումներ։ Կարևորվում է ժամանակակից լեզվաբանության նոր ուղղությունների ազդեցությունը, որոնց շնորհիվ ոճը կարող է դիտարկվել ոչ միայն լեզվական միավորների ընտրության, այլև տեքստի կառուցվածքի, հաղորդակցական նպատակի, խոսքային իրավիճակի և լեզվակիրների փոխազդեցության համատեքստում։ Տարբեր հեղինակների աշխատությունների և գիտական դպրոցների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևել տերմինաբանական համակարգի փոփոխություններին, տեսական դրույթների շարունակականությանը և գիտական բանավեճերի զարգացմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ համակարգում է մի քանի տասնամյակների ընթացքում կուտակված գիտական ժառանգությունը և հնարավորություն տալիս բացահայտել այն հիմնահարցերը, որոնք շարունակել են պահպանել իրենց արդիականությունը նորագույն ուսումնասիրություններում։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի հայ լեզվաբանական մտքի պատմության, ոճագիտական տեսությունների զարգացման և ժամանակակից հայերենի ուսումնասիրության մեթոդաբանական հիմքերի գնահատման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գրականագետների, ոճագիտության և հայոց լեզվի պատմության մասնագետների, բանասիրական ուղղությունների դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Փիլիսոփայություն

Քաղաքական-հասարակագիտական և ազգային գաղափարախոսության ուղղվածությամբ աշխատություն է, որտեղ հեղինակը փորձում է սահմանել «ով է հայը» հարցի տարբեր շերտերը՝ պատմական, մշակութային, լեզվական, հոգևոր և քաղաքական տեսանկյուններից։ Արմեն Այվազյանը կենտրոնանում է հայ ազգային ինքնության ձևավորման հիմքերի վրա՝ քննարկելով պետականության գաղափարը, պատմական հիշողության դերը, մշակութային շարունակականությունը և ազգային արժեքների պահպանման անհրաժեշտությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ազգային ինքնության պահպանման կամ խաթարման վրա՝ ներառյալ արտագաղթը, գլոբալիզացիան, կրթական համակարգը և հասարակական արժեքների փոփոխությունը։ Հեղինակը փորձում է ձևակերպել գաղափարական շրջանակ, որը, ըստ նրա, կարող է ծառայել որպես ազգային համախմբման հիմք և ինքնության ամրապնդման ուղի։ Աշխատությունը ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ գաղափարախոսական բնույթ և հաճախ դիտարկվում է որպես բանավեճային տեքստ ազգային ինքնության վերաբերյալ քննարկումների մեջ։

Գրականություն

Ժողովածուն ընդգրկում է հայ գրականության ինքնատիպ և խորապես զգացմունքային հեղինակներից մեկի քնարական ստեղծագործությունները, որոնցում արտահայտված են մարդու ներաշխարհը, հայրենիքի հանդեպ սերը, կարոտը, կյանքի ողբերգականությունն ու գեղեցկությունը։ Թոթովենցը առավել հայտնի է որպես արձակագիր, սակայն նրա պոեզիան նույնպես առանձնանում է յուրահատուկ պատկերային մտածողությամբ, լեզվական նրբությամբ և հոգեբանական խորությամբ։ Այս ժողովածուում տեղ գտած բանաստեղծությունները հաճախ կրում են կենսափիլիսոփայական, հայրենասիրական և հուշագրական երանգներ՝ արտացոլելով հեղինակի անձնական ապրումները և ժամանակի պատմական ծանր իրականությունը։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մանկության հիշողությունները, արևմտահայ կյանքի պատկերները, բնության նկարագրությունները, մարդկային հարաբերությունների ջերմությունն ու կորուստների ցավը։ Թոթովենցի լեզուն միաժամանակ պարզ է և գեղարվեստորեն հարուստ, իսկ պատկերները՝ կենդանի ու զգայական։ Բանաստեղծություններում զգացվում է նաև XX դարի սկզբի հայկական ողբերգական պատմության ազդեցությունը, հատկապես հայրենիքի կորստի, գաղթի և ազգային ցավի թեմաները։ Հեղինակի քնարական աշխարհը լի է մեղմ թախիծով, ներքին պայքարով և մարդկային արժանապատվության պահպանման ձգտումով։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր տեղ ունի հայ գրական ժառանգության մեջ, քանի որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական կերպով ճանաչել Վահան Թոթովենցի ստեղծագործական աշխարհը և նրա զգայական ու հոգևոր մտածողությունը։ Գիրքը հետաքրքիր է թե՛ դասական հայ պոեզիայի սիրահարների, թե՛ այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են բացահայտել արևմտահայ գրականության յուրահատուկ ոճն ու հուզական ուժը։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայկական կերպարվեստում ոչ առարկայական և վերացական գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, զարգացման ու փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հայաստանի մշակութային կյանքի և միջազգային արվեստային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում այն գեղագիտական փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում արվեստագետները աստիճանաբար հեռանում են իրականության անմիջական պատկերումից և ստեղծագործության հիմնական արտահայտչամիջոցներ դարձնում գույնը, գիծը, ձևը, ռիթմը, տարածությունը և դրանց փոխհարաբերությունները։ Քննվում են վերացական մտածողության նախադրյալները, հայկական արվեստի ավանդական ձևային համակարգերի հնարավոր ազդեցությունները և եվրոպական ու համաշխարհային մոդեռնիստական ուղղությունների հետ ստեղծագործական առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պատմամշակութային միջավայրին, որի պայմաններում նորարարական գեղարվեստական լեզուները ընդունվել, սահմանափակվել կամ վերաիմաստավորվել են տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ուսումնասիրվում են նկարիչների անհատական որոնումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքի փոփոխությունները, գունային հարաբերությունների ինքնուրույն նշանակությունը և երկրաչափական կամ ազատ ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պաշտոնական գեղագիտական սկզբունքների և արվեստագետների նորարարական ձգտումների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հետագա փուլերում ստեղծագործական ազատության ընդլայնման ազդեցությունը վերացական արվեստի զարգացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակագործությունը և արվեստի այլ ձևեր՝ բացահայտելու համար վերացական մտածողության բազմազան դրսևորումները։ Առանձին նշանակություն ունի հայկական ազգային մշակութային ժառանգության և արդիական գեղարվեստական լեզվի փոխհարաբերության խնդիրը, քանի որ որոշ ստեղծագործություններում ավանդական զարդարվեստի, միջնադարյան արվեստի կամ բնապատկերային ընկալումների տարրերը կարող են վերափոխվել ժամանակակից ձևային կառուցվածքների։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ցուցահանդեսային կյանքի, արվեստագիտական քննադատության, մասնագիտական միջավայրի և միջազգային մշակութային կապերի դերակատարությանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական վերացական արվեստի զարգացման հիմնական փուլերին և գեղագիտական որոնումներին՝ այն ներկայացնելով որպես հայկական ժամանակակից կերպարվեստի ինքնուրույն ու բազմաշերտ երևույթ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրային ծառայողների աշխատանքի վարձատրության գործող համակարգի ուսումնասիրմանը և դրա կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են հանրային ծառայության ոլորտում աշխատավարձերի ձևավորման սկզբունքները, վարձատրության կառուցվածքը, պաշտոնների գնահատման մեխանիզմները և աշխատանքի արդյունավետության հետ փոխկապակցված խթանման գործիքները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գործող համակարգի առավելություններն ու խնդիրները, այդ թվում՝ վարձատրության արդարության, մրցունակության, թափանցիկության և հանրային ծառայության գրավչության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են միջազգային փորձը, ժամանակակից կառավարչական մոտեցումները և դրանց կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված հանրային ծառայողների մասնագիտական մոտիվացիայի բարձրացմանը, արդյունավետ աշխատանքի խրախուսմանը և պետական կառավարման համակարգի կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հանրային կառավարման բարեփոխումների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և պետական ծառայության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների և ոլորտի հետազոտողների համար։