Աստվածային հրամանների ուժը դեռևս գործում է

Պատմություն

Պատմագիտական և կովկասագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Կովկասի հնագույն անցյալի և տարածաշրջանում բնակված ժողովուրդների պատմության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է հին գրավոր աղբյուրներում, պատմական վկայություններում և ավանդություններում պահպանված տեղեկությունները՝ փորձելով պարզաբանել տարածաշրջանի բնակչության ծագման, տեղաբաշխման և պատմական զարգացման հետ կապված մի շարք հարցեր։ Ուշադրություն է դարձվում Կովկասի տարբեր ժողովուրդների միջև ձևավորված հարաբերություններին, նրանց տեղաշարժերին, քաղաքական և հասարակական կազմակերպման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հարևան երկրների ու քաղաքակրթությունների հետ ունեցած կապերին։ Քննարկվում են հնագույն տեղանունների, ցեղանունների և ժողովուրդների անվանումների վերաբերյալ տեղեկությունները, դրանց մեկնաբանման և տարբեր պատմական աղբյուրների տվյալների համադրման խնդիրները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների քննությունը և դրանց պատմական արժեքի գնահատումը՝ տարածաշրջանի անցյալի վերակազմության համատեքստում։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Կովկասի պատմության ուսումնասիրության ավելի վաղ գիտական մոտեցումների, աղբյուրների օգտագործման եղանակների և պատմագիտական մեկնաբանությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, կովկասագետների, ազգագրագետների, աղբյուրագետների, հնագետների և Կովկասի ժողովուրդների հնագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Այս մանկավարժա-լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է ժեստային լեզվի՝ որպես խուլ և թույլ լսողություն ունեցող անձանց հաղորդակցման և ուսուցման հիմնական միջոցի դերին և կիրառման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ժեստային լեզվի լեզվաբանական կառուցվածքը, դրա քերականական համակարգը, ինչպես նաև խոսքային լեզվի հետ ունեցած համեմատական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժեստային լեզվի կիրառումը կրթական գործընթացում՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը խուլ երեխաների ճանաչողական զարգացման, լեզվական հմտությունների ձևավորման և սոցիալական ինտեգրման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ երկլեզու կրթության մոդելները, տեսողական նյութերի օգտագործումը և հատուկ մանկավարժական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև հաղորդակցության խոչընդոտները և դրանց հաղթահարման ուղիները՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների և ներառական կրթության սկզբունքների կիրառմամբ։ Հետազոտությունը կարևոր է հատուկ մանկավարժության, լեզվաբանության, հոգեբանության և սոցիալական աշխատանքի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով խուլ անձանց կրթության որակի բարձրացմանը և հասարակական ինտեգրմանը։

Գրականություն

Հայ քննադատություն. Գիրք Բ-ը գրականագիտական աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ գրական քննադատության զարգացման երկրորդ փուլին վերաբերող տեսական մոտեցումները և վերլուծական հոդվածների համակարգված հավաքածուն՝ ընդգրկելով գրական ստեղծագործությունների գնահատման մեթոդաբանությունը, գեղարվեստական տեքստերի մեկնաբանության սկզբունքները և տարբեր գրական ուղղությունների քննադատական ընկալումները, աշխատությունում քննարկվում են հայ դասական և նորագույն գրականության առանցքային հեղինակների ստեղծագործությունները, դրանց գեղարվեստական առանձնահատկությունները, գաղափարական բովանդակությունը և լեզվաոճական լուծումները, ինչպես նաև գրական գործընթացի ընդհանուր օրինաչափությունները՝ կապված հասարակական, պատմական և մշակութային զարգացումների հետ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում քննադատական մտածողության ձևավորմանը, գրական արժեքների գնահատման չափանիշներին և տարբեր քննադատական դպրոցների համեմատական վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգծվում է գրական քննադատության դերը որպես գրականության զարգացման շարժիչ ուժ, որը նպաստում է ստեղծագործական նոր մոտեցումների ձևավորմանը և ազգային գրականության ինքնագիտակցության խորացմանը։

Բժշկություն

Բժշկական, գինեկոլոգիական և կլինիկական իմունաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հիստերէկտոմիայի՝ արգանդի հեռացման վիրահատության ենթարկվող պացիենտների շրջանում իմունաթերապիայի արդյունավետության կլինիկական և լաբորատոր գնահատմանը։ Քննության են առնվում հիստերէկտոմիայի իրականացման բժշկական ցուցումները, վիրահատական միջամտության ազդեցությունն օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի և իմունային համակարգի գործունեության վրա, ինչպես նաև հետվիրահատական շրջանում առաջացող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրահատական սթրեսի պայմաններում իմունաբանական ցուցանիշների փոփոխություններին, բորբոքային պատասխանին և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների գործունեությանը։ Վերլուծվում են իմունաթերապիայի կիրառման հնարավոր նպատակները, դրա ազդեցության գնահատման չափանիշները և հետվիրահատական վերականգնման գործընթացում իմունային կարգավորման նշանակությունը։ Քննարկվում են կլինիկական վիճակի, բորբոքային ցուցանիշների, իմունային բջիջների քանակական ու գործառական բնութագրերի և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տարբեր բուժական մոտեցումների արդյունավետության, հետվիրահատական բարդությունների հաճախականության, վերականգնման ընթացքի և իմունաբանական փոփոխությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում իմունաթերապիայի անվտանգության, կիրառման նպատակահարմարության, անհատական բուժական մոտեցումների ընտրության և կլինիկական արդյունքների գիտական հիմնավորման հարցերին։ Կարևորվում է ապացուցողական բժշկության սկզբունքների կիրառումը՝ իմունաթերապիայի հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները գնահատելու և գինեկոլոգիական վիրահատություններից հետո պացիենտների բժշկական հսկողությունը կատարելագործելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի, վիրաբուժության, կլինիկական իմունաբանության, լաբորատոր ախտորոշման և հետվիրահատական վերականգնման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մշակույթ

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում միջին բրոնզի դարաշրջանում ձևավորված և զարգացած ոսկերչական արվեստի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի նյութական և գեղարվեստական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Միջին բրոնզի դարը Հայկական լեռնաշխարհում բնութագրվում է մշակութային նշանակալի փոփոխություններով, իսկ այդ շրջանի դամբարանային համալիրներից հայտնաբերված ոսկյա և արծաթյա առարկաները վկայում են մետաղի մշակման և զարդերի պատրաստման բարձր մակարդակի մասին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջին բրոնզի դարի ոսկերչական իրերի ձևաբանական, գեղարվեստական, տեխնոլոգիական և գործառութային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց տեղը ժամանակաշրջանի մշակութային համակարգում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պեղումների ընթացքում հայտնաբերված զարդերի տարբեր տեսակները՝ մատանիներ, ականջօղեր, ուլունքներ, կախիկներ, վզնոցների բաղադրիչներ, ապարանջաններ և այլ առարկաներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ հասարակության գեղագիտական ճաշակի, սոցիալական հարաբերությունների և նյութական հնարավորությունների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի զարդերի պատրաստման տեխնիկաների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ձուլումը, դրվագումը, կռումը, փորագրումը, հատիկազարդումը, թելքաշային և այլ տեխնոլոգիական եղանակներ, ինչպես նաև դրանց համադրությունը մեկ առարկայի ստեղծման ընթացքում։ Ոսկերչական արտադրանքի տեխնիկական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հին վարպետների մասնագիտական հմտությունները և հասկանալու, թե ինչպիսի արտադրական գիտելիքներ էին ձևավորվել տարածաշրջանում։ Ոսկերչական արվեստի զարգացումը կապված էր նաև Հայկական լեռնաշխարհի մետաղական հումքի և մետաղագործական ավանդույթների հետ։ Ժամանակակից մասնագիտական ուսումնական նյութերում Հայաստանի բրոնզի դարի մետաղագործության ուսումնասիրության շրջանակում առանձնացվում են ոսկերչության տեխնիկան, զարդերի տեսականին և մետաղական առարկաների մշակման եղանակները։ Կարևոր ուղղություն է նաև զարդերի ձևերի և զարդանախշերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են արտահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությունը, խորհրդանշական պատկերացումները և կրոնածիսական աշխարհընկալումը։ Միջին բրոնզի դարի մշակույթին բնորոշ դամբարանային համալիրներում հայտնաբերված շքեղ զարդերն ու այլ արժեքավոր իրերը կարող են նաև վկայել հասարակության սոցիալական տարբերակվածության և որոշ խմբերի առանձնահատուկ դիրքի մասին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր հնագիտական մշակույթների և տարածաշրջանների միջև զարդերի ձևերի ու տեխնոլոգիաների ընդհանրություններին և տարբերություններին՝ փորձելով պարզել տեղական ավանդույթների և արտաքին մշակութային կապերի հարաբերակցությունը։ Այս համատեքստում ոսկերչական իրերը դիտարկվում են ոչ միայն որպես գեղեցիկ առարկաներ, այլև որպես պատմական աղբյուրներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բնակչության մշակութային փոխազդեցությունները, առևտրական կապերը և տեխնոլոգիական գիտելիքների տարածումը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ոսկերչական առարկաների գործառույթի բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե դրանք ծառայել են որպես անձնական զարդեր, սոցիալական կարգավիճակի ցուցիչներ, ծիսական առարկաներ, պաշտամունքային խորհրդանիշներ, թե ունեցել են միաժամանակ մի քանի նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպաստում է Հայաստանի միջին բրոնզի դարի արվեստի և նյութական մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ ոսկերչությունը տվյալ ժամանակաշրջանում ոչ միայն արհեստագործական գործունեություն էր, այլև բարձր զարգացած գեղարվեստական արտահայտության ձև։ Մատենագիտական տվյալներով՝ Սամվել Գ. Հովհաննիսյանի աշխատանքը պաշտպանվել է 2003 թվականի մայիսի 23-ին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում՝ «Կերպարվեստ. դեկորատիվ և կիրառական արվեստ, դիզայն» մասնագիտությամբ (ԺԷ.00.03), իսկ հրատարակության մատենագիտական նկարագրությունը նշում է 21 էջ ծավալ և 17–18-րդ էջերում տեղադրված մատենագիտություն։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու խոցային ախտահարումների հետ կապված արյունահոսությունների դեպքում բուժական մարտավարության ձևավորման կլինիկական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդի վիճակի գնահատման, ախտորոշման, բարդության աստիճանի որոշման և համապատասխան բուժական մոտեցման ընտրության փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են այս վիճակների կլինիկական նշանակությունը, ընթացքի առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել հիվանդության զարգացման, կրկնության հավանականության և բուժման արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակին ախտորոշման և հիվանդի ընդհանուր վիճակի համալիր գնահատման կարևորությանը՝ հաշվի առնելով կլինիկական դրսևորումները, լաբորատոր տվյալները և գործիքային հետազոտությունների արդյունքները։ Դիտարկվում է էնդոսկոպիկ հետազոտության նշանակությունը որպես ախտահարման տեղակայման և բնույթի գնահատման կարևոր միջոց, ինչպես նաև բուժական որոշումների կայացման գործընթացում դրա դերը։ Ուսումնասիրվում են պահպանողական, էնդոսկոպիկ և վիրաբուժական մոտեցումների ընտրության ընդհանուր սկզբունքները՝ շեշտադրելով, որ բուժական մարտավարությունը պայմանավորված է յուրաքանչյուր հիվանդի կլինիկական վիճակով և պահանջում է մասնագիտական անհատական գնահատում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժման արդյունքների գնահատումը, հիվանդության կրկնության ռիսկի ուսումնասիրությունը և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման հարցը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր կլինիկական խմբերի տվյալները՝ պարզելու համար հիվանդի վիճակի, ախտահարման բնույթի և ընտրված բուժական մոտեցման միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր մասնագետների համագործակցության նշանակությանը, քանի որ նման դեպքերի կառավարումը կարող է պահանջել գաստրոէնտերոլոգիական, էնդոսկոպիկ, վիրաբուժական և վերակենդանացման ծառայությունների համակարգված աշխատանք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գաստրոէնտերոլոգիայի, վիրաբուժության և կլինիկական ախտորոշման մոտեցումները՝ խոցային գաստրոդուոդենալ արյունահոսությունների ժամանակ բուժական մարտավարության ընտրության և հիվանդների կլինիկական կառավարման հիմնական սկզբունքները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։