Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Հարկային քաղաքականության պետական կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային քաղաքականության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հարկային համակարգի ձևավորման տեսական հիմքերը, հարկերի տեսակները, դրանց տնտեսական գործառույթները և պետական բյուջեի ձևավորման մեջ ունեցած դերը։ Հեղինակը վերլուծում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի, ներդրումային միջավայրի, բիզնեսի մրցունակության և սոցիալական արդարության վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ՀՀ հարկային օրենսդրության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունում քննարկվում են հարկային վարչարարության արդյունավետության խնդիրները, ստվերային տնտեսության կրճատման մեխանիզմները, հարկային բեռի բաշխման արդարացիության հարցերը և միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Ներկայացվում են նաև հարկային բարեփոխումների հնարավոր ուղղությունները՝ ուղղված համակարգի պարզեցմանը, թափանցիկության բարձրացմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ծառայության աշխատակիցների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների և տնտեսագիտության ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ։

    Updated: 2026-09-01
    Հարկային քաղաքականության պետական կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Pedagogy

    Методика лечебной физической культуры при плоскостопии у дошкольников

    Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների հարթաթաթության պայմաններում բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի կիրառման մանկավարժական և վերականգնողական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի հենաշարժական համակարգի տարիքային առանձնահատկությունները, ոտնաթաթի կամարների ձևավորումը, շարժողական զարգացման օրինաչափությունները և ֆիզիկական վարժությունների դերն են՝ որպես համալիր վերականգնողական աշխատանքի բաղադրիչ։ Քննվում են հարթաթաթության հիմնական դրսևորումները, ոտնաթաթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ազդեցությունը քայլքի, մարմնի հավասարակշռության, շարժումների համակարգման և ստորին վերջույթների ծանրաբեռնվածության բաշխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախադպրոցական տարիքում ֆիզիկական ակտիվության կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով երեխաների շարժողական կարողությունները, զարգացման մակարդակը և վարժությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի ծրագրերի կառուցման ընդհանուր սկզբունքները, դրանց հաջորդականությունը և երեխայի ֆունկցիոնալ վիճակին համապատասխանեցնելու մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ոտնաթաթի և ստորին վերջույթների մկանային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, շարժումների կոորդինացիայի, հավասարակշռության և ճիշտ շարժողական սովորությունների զարգացման գնահատումը։ Դիտարկվում է խաղային տարրերի կիրառման նշանակությունը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում շարժողական առաջադրանքների հետաքրքիր և հասանելի կազմակերպումը նպաստում է երեխայի ակտիվ մասնակցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ֆիզիկական զարգացման և ոտնաթաթի ֆունկցիոնալ վիճակի ցուցանիշները վերականգնողական աշխատանքի տարբեր փուլերում՝ կիրառվող մեթոդիկայի արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծնողների, մանկավարժների և համապատասխան առողջապահական մասնագետների համագործակցության կարևորությանը, քանի որ երեխայի շարժողական ռեժիմի հետևողական կազմակերպումը պահանջում է անհատական մոտեցում և մասնագիտական գնահատում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի, մանկական վերականգնողական բժշկության, ֆիզիկական դաստիարակության և հենաշարժական համակարգի զարգացման վերաբերյալ մոտեցումները՝ նախադպրոցականների շարժողական առողջության պահպանման և ֆունկցիոնալ հնարավորությունների բարելավման նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Методика лечебной физической культуры при плоскостопии у дошкольников
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որը համակարգված ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականությունը՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին և մասնագետներին հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական հրատարակչական արտադրանքին։ Նյութերի շրջանակը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր հարցերին, մշակութային քաղաքականությանը, արվեստի պատմությանն ու տեսությանը, կերպարվեստին, գեղանկարչությանը, քանդակագործությանը, գրաֆիկային, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, պարարվեստին, ժողովրդական ստեղծագործությանը, դեկորատիվ-կիրառական արվեստին, թանգարանային և գրադարանային գործունեությանը վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ տպագիր հրապարակումներ։ Մատենագիտական նյութերի թեմատիկ դասավորությունը նպաստում է անհրաժեշտ տեղեկատվության արագ հայտնաբերմանը և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողին պատկերացում կազմելու հետաքրքրող բնագավառում նոր լույս տեսած աշխատությունների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հրատարակության ընթացիկ բնույթը, քանի որ այն նպատակ ունի ոչ միայն ամփոփելու արդեն ձևավորված գրական ժառանգությունը, այլև պարբերաբար արձանագրելու նոր հրապարակումները՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության շարունակական մատենագիտական պատկերը։ Տեղեկատուն կարող է օգտագործվել գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման, թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների նախնական որոնման, գրականության համալրման և մասնագիտական իրազեկման նպատակներով։ Այն օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, կինոգետների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների համար։ Մատենագիտական գրառումների կուտակումը նաև պատմական արժեք է ձեռք բերում, քանի որ տարբեր տարիների թողարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին, առանձին թեմաների ակտիվացմանը և հրատարակչական գործունեության զարգացման միտումներին։ Այդպիսով տեղեկատուն կատարում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և պատմամատենագիտական գործառույթներ՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականության համակարգմանը, պահպանմանը և արդյունավետ օգտագործմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Medicine

    Некоторые вопросы патогенеза разработка средств для диагностики, лечения маститов у коров

    Научная работа посвящена изучению отдельных вопросов патогенеза мастита у коров, а также разработке и совершенствованию средств его диагностики и лечения. Мастит является одним из наиболее распространённых заболеваний молочного скота и имеет существенное ветеринарное и экономическое значение, поскольку воспалительный процесс в молочной железе может приводить к снижению молочной продуктивности, ухудшению качества молока, увеличению затрат на лечение и выбраковке животных. Исследование направлено на более глубокое понимание механизмов возникновения и развития заболевания, выявление факторов, способствующих его распространению, и поиск эффективных методов своевременного обнаружения и терапии. В патогенезе мастита важную роль могут играть проникновение возбудителей в молочную железу, состояние защитных механизмов организма, повреждение тканей вымени, нарушения местного кровообращения и воспалительная реакция. Существенное значение имеют также условия содержания и доения животных, санитарное состояние помещений и оборудования, соблюдение правил гигиены, полноценность кормления и общее физиологическое состояние коров. В работе могут рассматриваться различные формы и клинические проявления заболевания, включая случаи, при которых внешние признаки воспаления выражены слабо. Особую проблему представляет субклинический мастит, поскольку отсутствие ярко выраженных симптомов затрудняет своевременное выявление заболевания, тогда как патологический процесс уже способен влиять на состав и технологические свойства молока. Поэтому разработка доступных и надёжных диагностических методов имеет большое практическое значение. Диагностическая часть исследования может включать клиническую оценку состояния вымени, анализ физико-химических свойств молока, определение изменений клеточного состава и использование лабораторных методов для выявления воспалительного процесса и возможного инфекционного агента. Сочетание нескольких диагностических критериев позволяет повысить достоверность выявления заболевания и своевременно выбрать необходимую лечебную тактику. Важным направлением является разработка средств лечения, направленных на устранение возбудителя, уменьшение воспаления и восстановление нормальной функции молочной железы. При выборе лечебных средств необходимо учитывать форму и тяжесть заболевания, состояние животного и ветеринарные требования к применению лекарственных препаратов у продуктивных животных. Отдельное значение имеет рациональное использование противомикробных препаратов, поскольку необоснованное или неправильное лечение может способствовать формированию устойчивости микроорганизмов и создавать проблемы, связанные с остаточными количествами лекарственных веществ в молоке. Исследование может также затрагивать профилактику заболевания. Эффективная профилактическая система предполагает соблюдение санитарно-гигиенических требований при доении, регулярный контроль состояния вымени и качества молока, своевременное выявление больных животных, оптимизацию кормления и содержания, а также ветеринарный мониторинг стада. Практическая ценность работы заключается в возможности применения разработанных диагностических и лечебных подходов в условиях молочного животноводства для сокращения распространённости мастита, сохранения здоровья животных и снижения экономических потерь. Полученные результаты могут способствовать совершенствованию ветеринарного контроля и повышению эффективности профилактических мероприятий в хозяйствах. В целом исследование объединяет патогенетическое изучение заболевания с прикладными задачами его диагностики и лечения, стремясь создать более эффективную систему борьбы с маститом у коров и одновременно обеспечить сохранение продуктивности животных и качества получаемой молочной продукции.

    Updated: 2026-09-15
    Некоторые вопросы патогенеза разработка средств для диагностики, лечения маститов у коров
    Online

    History

    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1970: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր

    Հրատարակությունը նվիրված է 1970 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է տարվա վերջին երեք ամիսների ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ կարևոր իրադարձությունների ու տարեդարձերի մասին արագ և հարմար տեղեկատվություն ստանալու համար։ Նյութում կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների տարելիցներ, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր, պատմական դեպքերի հիշատակի օրեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի նշանակալի ամսաթվեր։ Տեղեկությունների ամսաթվային դասավորությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ գտնել անհրաժեշտ օրը և ստանալ տվյալ ամսաթվի հետ կապված կարևոր փաստերի վերաբերյալ համառոտ տեղեկություն։ Հատկապես արժեքավոր է այն հանգամանքը, որ նման օրացույցը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես անձնական տեղեկատու, այլև որպես կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքի օժանդակ նյութ՝ օգնելով կազմել թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և հիշատակի միջոցառումների ժամանակացույց։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարվա վերջին եռամսյակը դիտարկել պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության տեսանկյունից՝ մեկտեղելով տարբեր ոլորտների ու ժամանակաշրջանների նշանակալի ամսաթվերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, ուսուցիչներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են տարեթվերի, տարեդարձերի ու պատմական հիշարժան իրադարձությունների հավաքագրմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է, որը 1970 թվականի հոկտեմբեր–դեկտեմբեր ժամանակահատվածի համար համակարգված ձևով ներկայացնում է հիշարժան ամսաթվերի և նշանավոր իրադարձությունների շրջանակը՝ նպաստելով պատմական ու մշակութային տեղեկատվության պահպանմանը, տարածմանը և գործնական օգտագործմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1970: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
    Online

    Economics

    Ձեռնարկատիրական ռիսկերի կառավարման կատարելագործման ուղիները ՀՀ Արարատի մարզի ագրարային ոլորտում

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի ագրարային ոլորտում ձեռնարկատիրական ռիսկերի կառավարման կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով գյուղատնտեսական գործունեությունը որպես բարձր ռիսկայնությամբ բնութագրվող տնտեսական ոլորտ, որի արդյունավետ զարգացումը մեծապես կախված է ռիսկերի կանխատեսումից, գնահատումից և կառավարման մեխանիզմների արդյունավետությունից։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ագրարային ձեռնարկատիրության վրա ազդող հիմնական ռիսկերը՝ կլիմայական և բնական գործոնները, շուկայական գների տատանումները, ֆինանսական սահմանափակումները, արտադրական կորուստները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման և մրցակցային միջավայրի հետ կապված անորոշությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման ժամանակակից գործիքներին՝ ներառյալ գյուղատնտեսական ապահովագրությունը, արտադրության դիվերսիֆիկացումը, ֆինանսական պլանավորումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը և պետական աջակցության ծրագրերի արդյունավետ օգտագործումը։ Քննարկվում են նաև Արարատի մարզի գյուղատնտեսական առանձնահատկությունները, ռեսուրսային ներուժը և տարածաշրջանային զարգացման գործոնները, որոնք ազդում են ձեռնարկատիրական գործունեության կայունության վրա։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ ագրարային ոլորտում ռիսկերի կառավարման համակարգի կատարելագործումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով տնտեսական, կազմակերպչական և ինստիտուցիոնալ միջոցառումները, ինչը կնպաստի գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացմանը և ոլորտի կայուն զարգացմանը:

    Updated: 2026-09-21
    Ձեռնարկատիրական ռիսկերի կառավարման կատարելագործման ուղիները ՀՀ Արարատի մարզի ագրարային ոլորտում