Семантические и функциональные особенности широкозначных существительных в английском языке

Political Science

Քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պետության, քաղաքական ինստիտուտների և հասարակության միջև հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այն կառույցներն ու մեխանիզմները, որոնց միջոցով քաղաքացիները և հասարակական կազմակերպությունները կարող են մասնակցել հանրային ու քաղաքական գործընթացներին, ներկայացնել իրենց շահերը և փոխգործակցել պետական մարմինների հետ։ Ժողովրդավարության ուսումնասիրության ժամանակակից շրջանակներում մասնակցությունը, հաշվետվողականությունը, թափանցիկությունը և իշխանությունների արձագանքող լինելը դիտարկվում են որպես կարևոր ինստիտուցիոնալ արժեքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիական հասարակության, հանրային մասնակցության, պետական կառավարման մարմինների, քաղաքական կազմակերպությունների և հասարակական վերահսկողության մեխանիզմների փոխհարաբերություններին։ Քննարկվում են քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում հասարակության ներգրավվածությունը, պետական կառույցների հաշվետվողականությունը և հանրային շահերի ներկայացման ինստիտուցիոնալ ձևերը։ Քաղաքացիական հասարակությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության կազմակերպման և պետական կառավարման նկատմամբ հանրային հաշվետվողականության մեխանիզմների ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքական ու պետական ինստիտուտների կայունության, իրավական կարգավորման և տարբեր կառույցների միջև լիազորությունների ու պատասխանատվության հստակեցման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, սոցիոլոգների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Միխայիլ Յուրևիչ Լերմոնտովի ստեղծագործության հայ գրականության մեջ ունեցած արձագանքին՝ հատկապես նրա երկերի հայերեն թարգմանություններին, գրական ավանդույթների ձևավորմանը և հայ քննադատական մտքի կողմից ռուս մեծ բանաստեղծի ստեղծագործության ընկալմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ռուս-հայ գրական և մշակութային կապերի պատմության տեսանկյունից, քանի որ Լերմոնտովի ստեղծագործությունը հայ ընթերցողին հասանելի է դարձել ոչ միայն թարգմանությունների միջոցով, այլև հայ գրականության և գրականագիտության վրա թողած բազմաշերտ ազդեցությամբ։ Աշխատության առանցքում թարգմանության խնդիրն է՝ ինչպես է Լերմոնտովի գեղարվեստական աշխարհը փոխանցվել հայերեն, ինչպիսի լեզվական, ոճական և չափածո դժվարությունների են հանդիպել թարգմանիչները և ինչ եղանակներով են փորձել պահպանել բնագրի իմաստային ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Լերմոնտովի պոեզիան առանձնանում է բարձր հուզականությամբ, փիլիսոփայական ենթատեքստով, բնության և անհատի փոխհարաբերության յուրահատուկ պատկերավորմամբ, ներքին հակասությունների արտահայտմամբ և երաժշտական բանաստեղծական խոսքով, ուստի նրա ստեղծագործությունների թարգմանությունը հայերեն պահանջել է ոչ միայն լեզվական, այլև գեղարվեստական բարձր վարպետություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված թարգմանությունների համեմատական դիտարկումը։ Թարգմանական տարբերակները կարող են արտացոլել տվյալ ժամանակի հայ գրական լեզվի զարգացումը, գեղագիտական նախասիրությունները և ռուս գրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Միևնույն ստեղծագործության տարբեր թարգմանությունները հնարավորություն են տալիս տեսնելու, թե ինչպես են փոխվել բառապաշարի, շարահյուսության, հանգավորման, չափածոյի և պատկերավորման նկատմամբ մոտեցումները։ Այս առումով թարգմանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես օտարալեզու ստեղծագործության փոխանցում, այլև որպես հայ գրական մշակույթի զարգացման գործընթացի մաս։ Լերմոնտովի ստեղծագործության ազդեցությունը հայ գրականության վրա ուսումնասիրելիս առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրական ավանդույթների հարցը։ Նրա պոեզիայի որոշ թեմաներ՝ ազատության ձգտումը, անհատի և հասարակության հակադրությունը, միայնության զգացումը, ներքին ընդվզումը, հայրենի բնության նկատմամբ վերաբերմունքը և հերոսական կերպարի որոնումը, տարբեր ձևերով արձագանք են գտել հայ գրականության մեջ։ Այդ ազդեցությունը պարտադիր չէ հասկանալ որպես ուղղակի ընդօրինակում․ ավելի ճիշտ այն կարելի է դիտարկել որպես գեղարվեստական մտածողության և թեմատիկ մոտիվների փոխազդեցություն, որի միջոցով հայ գրողները յուրացրել կամ վերաիմաստավորել են ռուսական ռոմանտիկական գրականության որոշ առանձնահատկություններ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի Լերմոնտովի ստեղծագործության հայ քննադատական ընկալումը։ Հայ գրականագետներն ու քննադատները տարբեր ժամանակաշրջաններում անդրադարձել են նրա պոեզիայի գաղափարական բովանդակությանը, գեղարվեստական արժեքին, ռոմանտիկական աշխարհայացքին և կերպարների հոգեբանական խորությանը։ Քննադատական անդրադարձների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է փոփոխվել Լերմոնտովի գրական կերպարը հայ մշակութային միջավայրում և ինչպիսի մեկնաբանական շեշտադրումներ են գերակշռել տարբեր պատմական փուլերում։ Ռուս-հայ գրական կապերի համատեքստում Լերմոնտովի ընկալումը հատկապես կարևոր է նաև այն պատճառով, որ նրա ստեղծագործությունը կապված է Կովկասի թեմայի հետ։ Կովկասը նրա կենսագրության և գրական աշխարհի կարևոր բաղադրիչներից էր, իսկ կովկասյան բնությունը, ժողովուրդները և պատմական միջավայրը բազմիցս արտացոլվել են նրա ստեղծագործություններում։ Այդ հանգամանքը լրացուցիչ հետաքրքրություն է հաղորդում նրա ժառանգության հայերեն ընկալմանը, քանի որ հայկական մշակութային միջավայրը նույնպես անմիջականորեն կապված էր տարածաշրջանի պատմական և մշակութային իրականության հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր կարող է լինել նաև Լերմոնտովի արձակի և պոեզիայի տարբերակված ընկալումը։ Նրա չափածո ստեղծագործությունների թարգմանության դեպքում առաջնային խնդիրներից են ռիթմը, հանգը, բանաստեղծական պատկերները և հնչերանգը, մինչդեռ արձակի դեպքում ավելի մեծ նշանակություն են ստանում պատմողական ոճը, կերպարների խոսքը, հոգեբանական նրբությունները և շարադրանքի կառուցվածքը։ Այս տարբերությունները թարգմանական գործընթացը դարձնում են բազմաշերտ և հնարավորություն են տալիս գնահատելու հայ թարգմանիչների կիրառած տարբեր ռազմավարությունները։ Աշխատանքի արժեքավոր կողմերից մեկը կարող է լինել նաև Լերմոնտովի ստեղծագործության հայերեն հրատարակությունների և թարգմանական ժառանգության համակարգումը։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե երբ և ինչ փուլերով է ռուս բանաստեղծի ժառանգությունը ներթափանցել հայ գրական շրջանառության մեջ, որ գործերն են առավել հաճախ թարգմանվել և վերահրատարակվել, և ինչպիսի տեղ է հատկացվել նրան հայ գրական-մշակութային կյանքում։ Այս գործընթացը միաժամանակ ցույց է տալիս հայ ընթերցողի հետաքրքրությունը ռուս դասական գրականության նկատմամբ և հայ թարգմանական մշակույթի զարգացման աստիճանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Լերմոնտովի հայ գրական ընկալումը ներկայացնում է երեք փոխկապակցված ուղղություններով՝ թարգմանական ժառանգություն, գրական ազդեցություն և քննադատական մեկնաբանություն։ Այդ երեք ոլորտների համադրումը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես է ռուսական ռոմանտիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործությունը ներթափանցել հայ մշակութային տարածք և վերաիմաստավորվել հայ գրականության ու գրականագիտության շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուս-հայ գրական կապերով, թարգմանագիտությամբ, ռուսական և հայկական գրականության փոխազդեցությամբ, Լերմոնտովագիտությամբ և գրական քննադատության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների, մեքենայացման, արտադրության կազմակերպման և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության վերաբերյալ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից գիտական և գործնական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, նորարարական փորձի կիրառմանը և ոլորտի զարգացման համար կարևոր տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Economics

Ձեռնարկատիրական գործունեությունը տնտեսական գործունեության ձև է, որի ընթացքում անհատը կամ կազմակերպությունը նախաձեռնում, կազմակերպում և ղեկավարում է արտադրական, առևտրային կամ ծառայությունների մատուցման գործընթացներ՝ շահույթ ստանալու նպատակով և միաժամանակ կրելով այդ գործունեության հետ կապված ֆինանսական և կազմակերպչական ռիսկերը։ Այն հիմնված է նախաձեռնողականության, նորարարության և ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման վրա, որտեղ ձեռնարկատերը փորձում է գտնել շուկայի կարիքները և առաջարկել դրանց համապատասխան ապրանքներ կամ ծառայություններ։ Ձեռնարկատիրական գործունեությունը կարող է իրականացվել տարբեր ձևերով՝ անհատ ձեռնարկատիրությունից մինչև խոշոր ընկերություններ և կորպորացիաներ, և այն կարևոր դեր ունի տնտեսության զարգացման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և տեխնոլոգիական առաջընթացի խթանման մեջ։ Ձեռնարկատիրական գործունեություն-ը նաև կապված է նորարարության հետ, քանի որ ձեռնարկատերերը հաճախ ներդնում են նոր գաղափարներ, արտադրական մեթոդներ կամ բիզնես մոդելներ՝ մրցակցային առավելություն ստանալու համար։ Այս գործունեությունը կարգավորվում է իրավական և հարկային համակարգերով, որոնք սահմանում են դրա իրականացման կանոնները և պատասխանատվությունները, իսկ հաջող ձեռնարկատիրությունը պահանջում է ռազմավարական մտածողություն, ռիսկերի գնահատում և շուկայի խորքային վերլուծություն։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հյուսիսային Հայաստանի հիմնական բուսական էկոհամակարգերի կենսա-էկոլոգիական գնահատմանը՝ դրանց տեսակային կազմի, կառուցվածքի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և շրջակա միջավայրի պայմանների հետ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում Հյուսիսային Հայաստանի տարբեր բնական տարածքների բուսական համայնքներն են, որոնք ձևավորվում են բազմազան ռելիեֆային, կլիմայական, հողային և ջրային պայմանների ազդեցության ներքո։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել անտառային, մարգագետնային, տափաստանային, թփուտային և այլ բուսական համակեցություններ՝ առանձնացնելով դրանց բնորոշ տեսակները և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է բուսական ծածկույթի տեսակային բազմազանության գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է պարզել տարբեր էկոհամակարգերի կենսաբանական հարստությունը, գերակշռող տեսակները, հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող բույսերի առկայությունը, ինչպես նաև համայնքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել բույսերի կենսաձևերը, էկոլոգիական խմբերը, տարածական բաշխվածությունը, ֆիտոցենոտիկ հարաբերությունները և միջավայրի պայմանների նկատմամբ հարմարվողական առանձնահատկությունները։ Բուսական էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման կարևոր բաղադրիչ է նաև դրանց վրա մարդածին ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Գյուղատնտեսական գործունեությունը, անտառահատումները, հողօգտագործման փոփոխությունները, արածեցումը, բնակավայրերի ընդլայնումը և այլ գործոններ կարող են փոփոխել բնական բուսական համայնքների կազմն ու կառուցվածքը, նվազեցնել տեսակային բազմազանությունը կամ նպաստել ինվազիվ տեսակների տարածմանը։ Աշխատությունը կարող է գնահատել նման ազդեցությունների աստիճանը և բացահայտել էկոհամակարգերի կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Կենսա-էկոլոգիական գնահատման արդյունքները հնարավորություն են տալիս առանձնացնել առավել արժեքավոր կամ խոցելի բուսական համակեցությունները, որոշել դրանց պահպանության առաջնահերթությունները և առաջարկել բնական ռեսուրսների արդյունավետ ու կայուն օգտագործման մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև կենսաբազմազանության պահպանության, բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման, էկոլոգիական մոնիթորինգի և խախտված էկոհամակարգերի վերականգնման ծրագրերի մշակման համար։ Հյուսիսային Հայաստանի բուսական աշխարհը հատկապես հետաքրքիր է բնական պայմանների բազմազանության պատճառով, ինչի շնորհիվ համեմատաբար սահմանափակ տարածքում ձևավորվում են տարբեր էկոլոգիական պայմաններին հարմարեցված բուսական համայնքներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, էկոլոգներին, կենսաբաններին, բնապահպաններին, կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, անտառագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Գիրքը նվիրված է տնտեսական ինտեգրման գործընթացներում արտադրության և տրանսպորտի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես են ապրանքների արտադրությունը, դրանց տեղաբաշխումը, փոխադրումը և շուկաների միջև շարժը ձևավորում միասնական տնտեսական տարածքի զարգացման պայմանները։ Աշխատության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ տնտեսական ինտեգրումը միայն առևտրային կամ ֆինանսական կապերի ընդլայնում չէ, այլ նաև արտադրական համակարգերի, ենթակառուցվածքների և տրանսպորտային ցանցերի փոխհամաձայնեցված զարգացում։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում է արտադրական գործընթացների և տրանսպորտային համակարգերի փոխադարձ կախվածությունը, քանի որ հումքի, կիսաֆաբրիկատների և պատրաստի արտադրանքի արդյունավետ տեղաշարժը կարող է էականորեն ազդել արտադրության ինքնարժեքի, մրցունակության, մատակարարման արագության և շուկաների հասանելիության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են տարբեր երկրների կամ տարածաշրջանների տնտեսական համակարգերի մերձեցման ժամանակ՝ կապված տրանսպորտային ենթակառուցվածքների անհամաչափ զարգացման, սահմանային անցակետերի, մաքսային ընթացակարգերի, փոխադրումների կազմակերպման, լոգիստիկ կապերի և տրանսպորտային միջանցքների արդյունավետ օգտագործման հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ նշանակություն ունեն երկաթուղային, ավտոմոբիլային, ծովային և այլ տրանսպորտային հաղորդակցությունները տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման համար, ինչպես նաև ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ դրանց արդիականացումը արտաքին առևտրի և արտադրական համագործակցության զարգացման վրա։ Գրքում արտադրատրանսպորտային խնդիրները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ձեռնարկությունների կամ փոխադրողների տեսանկյունից, այլև ավելի լայն՝ տարածաշրջանային և միջպետական տնտեսական համագործակցության շրջանակում։ Քննարկվող մոտեցումները կարևոր են հատկապես այն իրավիճակներում, երբ մի քանի երկրներ փորձում են ձևավորել ընդհանուր շուկա, խորացնել ապրանքների և ծառայությունների ազատ տեղաշարժը և բարձրացնել իրենց տնտեսությունների ընդհանուր մրցունակությունը։ Հեղինակը շեշտադրում է, որ արդյունավետ տրանսպորտային համակարգը կարող է հանդես գալ որպես տնտեսական ինտեգրման կարևոր գործոն, քանի որ կրճատված փոխադրման ժամանակը, նվազեցված լոգիստիկ ծախսերը, հուսալի հաղորդակցությունները և լավ կազմակերպված ենթակառուցվածքները նպաստում են արտադրողների միջև համագործակցության ընդլայնմանը և ապրանքաշրջանառության աճին։ Միաժամանակ ներկայացվում են այն հակասություններն ու սահմանափակումները, որոնք կարող են խոչընդոտել ինտեգրացիոն գործընթացների արդյունավետությանը, այդ թվում՝ ենթակառուցվածքային ներդրումների պակասը, տրանսպորտային համակարգերի տեխնիկական տարբերությունները, կարգավորումների անհամապատասխանությունը և տարբեր երկրների տնտեսական ու աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է տնտեսական ինտեգրման և տրանսպորտային զարգացման փոխազդեցությունը համակողմանիորեն ընկալելու համար և կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտությամբ, միջազգային տնտեսական հարաբերություններով, տրանսպորտի տնտեսագիտությամբ, լոգիստիկայով և տարածաշրջանային զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։