Շրջակա միջավայրի և տրանսպորտի ազդեցությունը խոշոր քաղաքների զարգացման և տարածքային կազմակերպման վրա (Իրանի Գորգան քաղաքի օրինակով)

Literature

Վեպի գործողությունները տեղափոխում են ընթերցողին 17-րդ դարի Նիդերլանդներ՝ մի ժամանակաշրջան, երբ հասարակական ու քաղաքական լարվածությունները մեծ ազդեցություն ունեին մարդկանց ճակատագրերի վրա։ Պատմության կենտրոնում է սև կակաչ աճեցնելու մրցույթը, որը դառնում է ոչ միայն գիտական կամ այգեգործական նպատակ, այլ նաև պատվախնդրության, նախանձի, սիրո և դավադրությունների դաշտ։ Սյուժեն միավորում է անձնական դրաման և պատմական միջավայրը․ հերոսների հարաբերությունները զարգանում են քաղաքական ինտրիգների, մրցակցության և հասարակական ճնշումների ֆոնին։ Դյումային բնորոշ է արագ զարգացող սյուժեն, ուժեղ հակադրություններն ու արկածային լարվածությունը, որոնք ընթերցողին պահում են շարունակական հետաքրքրության մեջ։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի շարահյուսության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ անորոշ դերբայի գործառույթներին ստորոգյալի կազմում և հատկապես եղանակավորող–անորոշ դերբայ կառույցի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն լեզվական պայմաններն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնց շրջանակում անորոշ դերբայը մասնակցում է բարդ ստորոգյալի ձևավորմանը՝ արտահայտելով գործողության նպատակ, հնարավորություն, անհրաժեշտություն, ցանկություն, մտադրություն կամ այլ եղանակային նշանակություններ։ Հեղինակը քննարկում է եղանակավորող բայերի և անորոշ դերբայի փոխհարաբերությունը, դրանց իմաստային ու քերականական գործառույթները, ինչպես նաև նման կառույցների տեղը հայերենի բայական համակարգում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր լեզվական միջավայրերում անորոշ դերբայի կիրառության առանձնահատկությունները, շարահյուսական կապերը և իմաստային նրբերանգները՝ հիմնվելով գրական լեզվի և լեզվական փաստական նյութի վերլուծության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական լեզվաբանության, քերականության և գործնական լեզվագործածության տեսանկյուններից առաջացող հարցերին՝ նպաստելով հայերենի ստորոգայական համակարգի առավել խորքային ընկալմանը։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, հայոց լեզվի մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքի և շարահյուսական երևույթների ուսումնասիրությամբ։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կազմակերպության ֆինանսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և կարգավորման տեսական, մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կազմակերպության ֆինանսական կառավարման հիմնական սկզբունքները, ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական գործունեության դերը կազմակերպության կայուն զարգացման և մրցունակության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական արդյունքների, եկամտաբերության, իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության և գործարար ակտիվության գնահատման հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են ֆինանսական հաշվետվությունների ուսումնասիրության, գործակիցների հաշվարկման, համեմատական և գործոնային վերլուծության, դրամական հոսքերի գնահատման և ֆինանսական ռիսկերի բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են կազմակերպության ֆինանսական գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացման, ծախսերի վերահսկման, շահույթի կառավարման և ֆինանսական պարտավորությունների արդյունավետ սպասարկման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման, կանխատեսման, վերահսկողության և կառավարչական որոշումների հիմնավորման հնարավորությունները՝ ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական գործունեության կարգավորման գործիքների կիրառմանը, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը, ռիսկերի նվազեցմանը և կազմակերպության երկարաժամկետ ֆինանսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական կառավարման, կազմակերպության տնտեսագիտության, հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և գործարար կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կենտրոնական նյարդային համակարգի անդաստակային և ենթատեսաթմբային կառուցվածքների միջև գործառական կապերի պլաստիկության ուսումնասիրությանը՝ թրթռահարման ազդեցության և մայրամախոտի կիրառման պայմաններում։ Քննարկվում են նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների փոխազդեցության ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, թրթռային ազդակների նկատմամբ օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները և նյարդային կարգավորման գործընթացներում առաջացող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անդաստակային համակարգի և ենթատեսաթմբի փոխկապակցված գործունեությանը, դրանց մասնակցությանը շարժողական հավասարակշռության, վեգետատիվ գործառույթների և օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաների կարգավորմանը։ Ուսումնասիրվում են թրթռահարման ընթացքում նյարդային կապերի գործառական վերակազմավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մայրամախոտի կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչների հնարավոր ազդեցությունը նյարդաֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նյարդային համակարգի պլաստիկության, արտաքին ֆիզիկական ազդակների նկատմամբ զգայունության և բուսական ծագման նյութերի հնարավոր կարգավորիչ հատկությունների փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում նյարդային համակարգի հարմարվողական մեխանիզմների և գործառական կապերի փոփոխականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգների, կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, դեղաբանների և բժշկակենսաբանական գիտությունների ոլորտի հետազոտողների համար։

History

Գրքում ներկայացվում է Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության զարգացումը և քաղաքի հիմնական ճարտարապետական լուծումների ստեղծման հետևողականությունը, վերլուծվում են հայտնի ճարտարապետների՝ ներառյալ Սինանի և նրա հետևորդների դերը քաղաքային ու կրոնական կառույցների նախագծման մեջ, քննարկվում են մզկիթների, պալատների, հրշեջ-դրամատիկական և քաղաքային կառույցների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են ճարտարապետական ժանրերի, ձևերի, ձևավորման մեթոդների և տեխնոլոգիական լուծումների պատմական զարգացման փուլերը, դիտարկվում է օսմանյան քաղաքաշինության սոցիալ-քաղաքական և մշակութային ազդակների ազդեցությունը, ներկայացվում է ճարտարապետների դերը քաղաքային տեսքի, մշակութային ինքնության և արքայական հեղինակության ձևավորման մեջ, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, պատմական փաստաթղթերը և ճարտարապետական վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով պատկերել Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության հիմնական դերին և դրա ստեղծագործողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Արցախի բարձրագույն կրթության համակարգերում տեղի ունեցած կառուցվածքային, բովանդակային և կառավարչական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգերի արդիականացման և նոր սոցիալ-տնտեսական պայմաններին համապատասխանեցման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում բարձրագույն կրթության կազմակերպման սկզբունքների վերափոխումն է, կրթական ծրագրերի կատարելագործումը, բուհերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը և կրթության որակի ապահովման համակարգերի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բարձրագույն կրթության ազգային ավանդույթների և միջազգային կրթական գործընթացների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են կրթական չափորոշիչների, աստիճանային համակարգերի, ուսումնական ծրագրերի և որակավորումների համադրելիության ապահովման ընթացքում։ Քննվում են բուհերի ինքնավարության, ակադեմիական ազատության, կառավարման արդյունավետության և պատասխանատվության փոխկապակցված հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կրթության որակի գնահատման և ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով ներքին ու արտաքին գնահատման, կրթական ծրագրերի վերանայման և ուսուցման արդյունքների չափելիության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դասախոսական կազմի մասնագիտական զարգացմանը, ուսուցման ժամանակակից մեթոդների ներդրմանը, ուսանողակենտրոն կրթության սկզբունքներին և գիտահետազոտական գործունեության ու ուսումնական գործընթացի փոխկապակցմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են երկու համակարգերի միջև կրթական և գիտական համագործակցության հնարավորությունները, մասնագիտական փորձի փոխանակումը, կրթական ծրագրերի համադրումը և ընդհանուր գիտակրթական տարածքի ձևավորմանն առնչվող խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման, նյութատեխնիկական ապահովման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և կրթական ենթակառուցվածքների զարգացման հարցերին, որոնք էական նշանակություն ունեն բարձրագույն կրթության կայուն գործունեության համար։ Ուսումնասիրվում են նաև աշխատաշուկայի պահանջների և մասնագետների պատրաստման համակարգի փոխհարաբերությունները՝ կարևորելով կրթական ծրագրերի համապատասխանությունը մասնագիտական գործունեության փոփոխվող պայմաններին։ Բարձրագույն կրթության փոխակերպումը ներկայացվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է իրավական, կազմակերպական, տնտեսական, ակադեմիական և սոցիալական բաղադրիչների փոխհամաձայնեցված զարգացումից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության կառավարման, բարձրագույն դպրոցի մանկավարժության և կրթական քաղաքականության մոտեցումները՝ բացահայտելով բարձրագույն կրթության համակարգային բարեփոխումների հիմնական ուղղությունները, դրանց իրականացման ընթացքում առաջացող խնդիրներն ու զարգացման հնարավորությունները։