Симфоническое творчество А. А. Спендиарова

History

Աշխատությունը նվիրված է Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրավիճակի համակողմանի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով տարբեր երկրների զարգացման առանձնահատկությունները, հակամարտությունների դինամիկան և միջազգային ուժերի ազդեցությունը տարածաշրջանային գործընթացների վրա։ Գրքում քննարկվում են պետականության ձևավորման և կայացման խնդիրները, գաղութային անցյալի ժառանգությունը, ինչպես նաև հետգաղութային շրջանի քաղաքական վերափոխումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տարածաշրջանի սոցիալական կառուցվածքը, տնտեսական անհավասարությունները, էներգետիկ ռեսուրսների դերը և դրանց ազդեցությունը միջազգային հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էթնիկական և կրոնական բազմազանությանը, ինչպես նաև դրա ազդեցությանը քաղաքական կայունության և հակամարտությունների առաջացման վրա։ Քննարկվում են նաև արտաքին ուժերի ռազմավարական հետաքրքրությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի վրա։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ազգային նորարարական համակարգի ձևավորման և ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտի օրինակով։ Քննության են առնվում ազգային նորարարական համակարգի էությունը, կառուցվածքը, հիմնական մասնակիցները և դրանց փոխգործակցության մեխանիզմները՝ գիտական հետազոտությունների արդյունքները տնտեսության իրական հատվածում կիրառելու տեսանկյունից։ Վերլուծվում են պետության, գիտահետազոտական և կրթական հաստատությունների, մասնավոր ձեռնարկությունների, ներդրումային կառույցների ու նորարարական կազմակերպությունների դերերը տեխնոլոգիական զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների ստեղծման, փոխանցման և ներդրման տնտեսական ու կազմակերպական նախադրյալներին։ Դիտարկվում են նորարարական ծրագրերի ֆինանսավորման, ներդրումների ներգրավման, գիտական արդյունքների առևտրայնացման, մտավոր սեփականության պաշտպանության և մասնագիտական ներուժի զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են պետական նորարարական քաղաքականության գործիքները և այն ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնք կարող են նպաստել վերականգնվող ու այլընտրանքային էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացմանը և տարածմանը։ Կարևորվում է գիտության, արտադրության և շուկայի միջև արդյունավետ կապերի ձևավորումը, ինչպես նաև նորարարական ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում էներգետիկ ոլորտում տեխնոլոգիական նորարարությունների նշանակությանը էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տնտեսական մրցունակության և երկարաժամկետ զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային նորարարական համակարգի կայացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնները և դիտարկելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել նորարարական տնտեսագիտության, էներգետիկ քաղաքականության, պետական կառավարման, ներդրումային գործունեության և այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Technology

Գիտատեխնիկական և ինժեներական բնույթի աշխատությունը նվիրված է բարձր հաճախությամբ աշխատող տիրիստորային կերպափոխիչների համար նախատեսված կոմուտացնող կոնդենսատորների մշակման, կառուցվածքային կատարելագործման, էլեկտրական բնութագրերի հետազոտման և շահագործման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է ուժային էլեկտրոնիկայի համակարգերում կոնդենսատորների գործառնական նշանակության, դրանց աշխատանքային ռեժիմների, էլեկտրական ու ջերմային ծանրաբեռնվածությունների և բարձր հաճախականությունների պայմաններում առաջացող տեխնիկական սահմանափակումների ուսումնասիրության հետ։ Տիրիստորային կերպափոխիչները լայնորեն կիրառվում են էլեկտրական էներգիայի փոխակերպման, լարման և հոսանքի կարգավորման, արդյունաբերական էլեկտրաշարժաբերների կառավարման, էլեկտրատեխնոլոգիական սարքավորումների և էներգետիկական տարբեր համակարգերի աշխատանքում։ Նման սարքավորումներում կոմուտացման գործընթացը կարևոր նշանակություն ունի կիսահաղորդչային տարրերի աշխատանքային վիճակների փոփոխման, հոսանքի փոխանցման և էլեկտրական շղթաների կայուն գործունեության ապահովման համար։ Կոմուտացնող կոնդենսատորը կարող է մասնակցել էներգիայի կուտակման և փոխանցման գործընթացներին՝ նպաստելով տիրիստորների անջատման համար անհրաժեշտ էլեկտրական պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է կոնդենսատորների էլեկտրական և կառուցվածքային պարամետրերի ընտրության սկզբունքները, ունակության, աշխատանքային լարման, թույլատրելի հոսանքի, դիէլեկտրական կորուստների և ջերմային կայունության փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի բարձր հաճախականությամբ կոմուտացման ընթացքում կոնդենսատորների վրա ազդող իմպուլսային հոսանքները, լարման արագ փոփոխությունները և կրկնվող լիցքավորման ու լիցքաթափման գործընթացները։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է կոնդենսատորի կառուցվածքային լուծումների հիմնավորման, աշխատանքային հուսալիության գնահատման և շահագործման ընթացքում հնարավոր խափանումների կանխարգելման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիէլեկտրական նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց էլեկտրական ամրությունը, դիէլեկտրական թափանցելիությունը, կորուստների գործակիցը և ջերմաստիճանային կայունությունը էական ազդեցություն ունեն կոնդենսատորի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում կոնդենսատորների կառուցվածքում օգտագործվող էլեկտրոդային նյութերը, մեկուսացման համակարգերը, հաղորդիչ միացումները և դրանց երկրաչափական կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Բարձր հաճախականությամբ աշխատող էլեկտրական շղթաներում կարևոր նշանակություն ունեն նաև կոնդենսատորի համարժեք հաջորդական դիմադրությունը և մակաբույծ ինդուկտիվությունը, որոնք կարող են ազդել էներգետիկական կորուստների, լարման անցումային գործընթացների և ամբողջ կերպափոխիչի աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել կոնդենսատորի կառուցվածքային պարամետրերի օպտիմալացման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք ուղղված են մակաբույծ տարրերի ազդեցության նվազեցմանը, ջերմային ռեժիմների բարելավմանը և սարքի չափերի ու զանգվածի արդյունավետ ընտրությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի կոնդենսատորի ջերմային վիճակի ուսումնասիրությունը, քանի որ բարձր հաճախականությամբ կրկնվող էլեկտրական գործընթացները կարող են առաջացնել էներգետիկական կորուստներ և հանգեցնել կառուցվածքային տարրերի տաքացման։ Ջերմային ծանրաբեռնվածության գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշելու աշխատանքային թույլատրելի ռեժիմները, ընտրելու համապատասխան նյութեր և հիմնավորելու ջերմահեռացման անհրաժեշտ միջոցները։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև կոնդենսատորի էլեկտրական ամրության, մեկուսացման հուսալիության, երկարաժամկետ կայունության և շահագործման ռեսուրսի գնահատման հարցերին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում անցումային գործընթացների ընթացքում առաջացող գերլարումները, հոսանքի տատանումները և ռեզոնանսային երևույթները, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ինչպես կոմուտացնող կոնդենսատորի, այնպես էլ տիրիստորային կերպափոխիչի մյուս բաղադրիչների աշխատանքի վրա։ Այս համատեքստում կարևոր է կոնդենսատորի պարամետրերի համաձայնեցումը կերպափոխիչի էլեկտրական սխեմայի, կիսահաղորդչային տարրերի բնութագրերի և նախատեսված աշխատանքային հաճախականության հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կոմուտացման գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրությունը, էլեկտրական շղթաների հաշվարկային մոդելների մշակումը և կոնդենսատորի ազդեցության գնահատումը կերպափոխիչի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են ներառել լարման և հոսանքի ժամանակային կախվածությունների, էներգիայի կուտակման ու փոխանցման գործընթացների, կոմուտացման տևողության և էներգետիկական կորուստների վերլուծությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել էլեկտրական շղթաների տեսության, էլեկտրամագնիսական դաշտերի տեսության, ջերմային հաշվարկների, համակարգչային մոդելավորման և փորձարարական չափումների մեթոդներ։ Դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր կառուցվածքային լուծումներ, գնահատելու կոնդենսատորի հիմնական պարամետրերը և բացահայտելու սարքի աշխատանքի վրա ազդող գործոնները։ Առանձին նշանակություն ունի փորձարարական նմուշների մշակման և փորձարկման հնարավորությունը, քանի որ տեսական հաշվարկների արդյունքների համադրումը չափումներով ստացված տվյալների հետ կարևոր նախադրյալ է տեխնիկական լուծումների արդյունավետությունը գնահատելու համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կոնդենսատորների արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, նյութերի ընտրության տնտեսական նպատակահարմարությունը, կառուցվածքային տարրերի պատրաստման ճշգրտությունը և արտադրական որակի վերահսկման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրության են արժանի սարքի չափերի փոքրացման, հզորության խտության բարձրացման և տեխնիկական սպասարկման պահանջների նվազեցման հնարավորությունները։ Բարձր հաճախականությամբ տիրիստորային համակարգերի զարգացման տեսանկյունից նման հետազոտությունները կարևոր են էներգիայի փոխակերպման արդյունավետության բարձրացման և ուժային էլեկտրոնային սարքավորումների հուսալիության ապահովման համար։ Միաժամանակ կոնդենսատորի կոնկրետ կառուցվածքը, օգտագործված նյութերը և մշակման արդյունքում ձեռք բերված տեխնիկական ցուցանիշները հնարավոր է ճշգրիտ ներկայացնել միայն աշխատության ամբողջական բովանդակության ուսումնասիրության հիման վրա։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է բարձր հաճախականությամբ էլեկտրական գործընթացների պայմաններում կոնդենսատորների աշխատանքի օրինաչափությունների, կառուցվածքային պարամետրերի և շահագործման բնութագրերի փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է արդյունաբերական էներգափոխակերպիչների, ուժային էլեկտրոնիկայի սարքավորումների, էլեկտրաշարժաբերների կառավարման համակարգերի և բարձր հաճախականությամբ աշխատող էլեկտրատեխնիկական համալիրների կատարելագործման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել էլեկտրատեխնիկայի, ուժային էլեկտրոնիկայի, էլեկտրական սարքերի նախագծման, դիէլեկտրական նյութերի, էներգետիկական համակարգերի և արդյունաբերական ավտոմատացման մասնագետներին, ինչպես նաև գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տեսական, փորձարարական, տեխնոլոգիական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով կոմուտացնող կոնդենսատորների կառուցվածքային կատարելագործման, բարձր հաճախականությամբ տիրիստորային կերպափոխիչների աշխատանքային գործընթացների, էլեկտրական ու ջերմային ծանրաբեռնվածությունների և ուժային էլեկտրոնային համակարգերի արդյունավետ նախագծման սկզբունքների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Biology

оценка их аргининсинтезирующей способности Научное исследование посвящено конструированию рекомбинантных штаммов бактерии Brevibacterium flavum, содержащих arg-гены гомологичного и гетерологичного происхождения, и оценке их способности к биосинтезу аргинина; в работе рассматриваются методы генетической инженерии, включая клонирование и экспрессию генов, отвечающих за аргининсинтезирующий путь, а также особенности регуляции метаболических процессов в клетке; значительное внимание уделяется сравнительному анализу продуктивности различных штаммов, оптимизации условий культивирования и выявлению факторов, влияющих на уровень синтеза аминокислоты; исследование имеет прикладное значение для биотехнологии и промышленного микробиологического производства аминокислот.

Culture

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս պարբերական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և մասնագիտական հանրությանը ներկայացմանը։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակն է ապահովել մշակութային ու արվեստագիտական ոլորտների նոր հրատարակությունների մասին կանոնավոր տեղեկատվություն՝ նպաստելով համապատասխան գրականության որոնմանը և օգտագործմանը։ Հրատարակությունն ընդգրկում է մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային ժառանգության պահպանությանը վերաբերող մատենագիտական նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի, գիտական հոդվածների, ժողովածուների, տեղեկատուների, ցուցահանդեսային կատալոգների և այլ հրապարակումների մատենագիտական նկարագրությանը։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին կողմնորոշվելու մասնագիտական գրականության բազմազանության մեջ և ընտրելու իրենց հետազոտական կամ գործնական գործունեության համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Տեղեկատուն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության ուղղությունները, արվեստագիտական հետազոտությունների թեմատիկ շրջանակը և հրատարակչական գործունեության առանձնահատկությունները։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև խորհրդահայ մշակույթի պատմության, մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման և գրադարանային գործի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես մասնագիտական տեղեկատվության որոնման և պատմամշակութային ուսումնասիրությունների օժանդակ աղբյուր։

Psychology

Անձի ինքնակարգավորման մեխանիզմների դերը առողջության պահպանմանն ուղղված վարքում կապված է այն հոգեբանական գործընթացների հետ, որոնց միջոցով մարդը վերահսկում և ուղղորդում է իր մտքերը, հույզերը և գործողությունները՝ առողջ ապրելակերպի պահպանման և հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով։ Ինքնակարգավորումը ներառում է նպատակների ձևավորում, վարքի պլանավորում, ինքնավերահսկում, որոշումների կայացում և սեփական գործողությունների գնահատում, որոնք օգնում են անհատին պահպանել առողջությանը նպաստող սովորություններ։ Բարձր զարգացած ինքնակարգավորման մեխանիզմներ ունեցող մարդիկ սովորաբար ավելի հետևողական են ֆիզիկական ակտիվության, հավասարակշռված սնուցման, քնի ռեժիմի պահպանման, վնասակար սովորություններից հրաժարվելու և բժշկական խորհուրդներին հետևելու հարցերում։ Այս մեխանիզմները նաև նպաստում են սթրեսի արդյունավետ հաղթահարմանը, հուզական կայունության պահպանմանը և առողջական ռիսկերի գիտակցված կառավարմանը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ինքնակարգավորման կարողությունների զարգացումը կարող է էականորեն բարելավել առողջապահական վարքը և բարձրացնել կյանքի որակը, քանի որ առողջության պահպանումը հաճախ պահանջում է երկարաժամկետ նպատակների գերակայություն կարճաժամկետ ցանկությունների նկատմամբ։