Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionBiology
Միակողմանի լաբիրինթէքթոմիայի պայմաններում կոբրայի թույնի և որոշ նյարդահաղորդիչնրի պաշտպանիչ ազդեցությունը անդաստակային
Աշխատությունը նվիրված է անդաստակային համակարգի փորձարարական խանգարման պայմաններում նյարդային համակարգում առաջացող կառուցվածքային և գործառական փոփոխությունների, ինչպես նաև որոշ կենսաբանական ակտիվ նյութերի հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միակողմանի լաբիրինթային վնասումից հետո հավասարակշռության և տարածական կողմնորոշման կարգավորմանը մասնակցող նյարդային մեխանիզմների վերափոխումներն են։ Քննվում է, թե ծայրամասային անդաստակային ազդակների անհամաչափությունը ինչպես կարող է անդրադառնալ կենտրոնական նյարդային համակարգի համապատասխան կառույցների գործունեության վրա և ինչպիսի հարմարվողական ու փոխհատուցողական գործընթացներ կարող են ձևավորվել ժամանակի ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նյարդահաղորդիչ համակարգերի դերին, քանի որ նյարդային բջիջների միջև ազդանշանների փոխանցման փոփոխությունները կարևոր նշանակություն ունեն անդաստակային ֆունկցիաների կարգավորման և խանգարումներից հետո վերականգնողական գործընթացների համար։ Կոբրայի թույնի կենսաբանական բաղադրիչների ազդեցությունը դիտարկվում է բացառապես փորձարարական նյարդակենսաբանական համատեքստում՝ գնահատելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը նյարդային հաղորդման և բջջային պատասխանների վրա, այլ ոչ որպես ինքնուրույն կիրառման միջոց։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել վարքային, ֆունկցիոնալ, կենսաքիմիական և նյարդաֆիզիոլոգիական ցուցանիշներ՝ պարզելու համար անդաստակային խանգարման աստիճանը և ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության բնույթը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենտրոնական փոխհատուցման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որոնց շնորհիվ նյարդային համակարգը կարող է աստիճանաբար հարմարվել ծայրամասային ազդակների փոփոխությանը։ Նման փորձարարական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հավասարակշռության կարգավորման նյարդակենսաբանական հիմքերը, տարբեր նյարդահաղորդիչ համակարգերի փոխազդեցությունը և անդաստակային համակարգի վնասումներից հետո ձևավորվող հարմարվողական փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, նյարդաքիմիայի, փորձարարական նյարդաբանության և անդաստակային համակարգի ֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ կենտրոնանալով նյարդային համակարգի պաշտպանական և փոխհատուցողական հնարավորությունների ուսումնասիրության վրա։
Updated: 2026-09-21
Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги:Техника: Информационный указатель (1978, Март)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և մասնագետների համար։ Ցանկում ներառված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման արդի ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-09-23
Finance
ATHENA. «Գործիքակազմ (ֆինանսական կառավարում)»
ATHENA. «Գործիքակազմ (ֆինանսական կառավարում)»-ը ֆինանսական կառավարման ուսումնական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական պլանավորման, վերլուծության և վերահսկման հիմնական գործիքակազմը՝ ընդգրկելով բյուջետավորման մեթոդները, դրամական հոսքերի կառավարումը, ֆինանսական ռիսկերի գնահատումը և կառավարչական որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ հաշվարկային մոտեցումները, աշխատությունում բացատրվում են ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված կիրառումը, ծախսերի օպտիմալացման մեթոդները, եկամտաբերության վերլուծությունը և ներդրումային որոշումների գնահատման հիմնական սկզբունքները, միաժամանակ ներկայացվում են ժամանակակից կառավարման տեղեկատվական համակարգերի կիրառությունները ֆինանսների ոլորտում՝ որպես արդյունավետ վերահսկման և կանխատեսման միջոցներ, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել գործնական հմտություններ ֆինանսական տվյալների վերլուծության, ռազմավարական պլանավորման և կազմակերպության ֆինանսական կայունության ապահովման ուղղությամբ։
Updated: 2026-09-05
Literature
Армянская печатная книга в Константинополе (1567 - 1850 гг.)
Աշխատությունը նվիրված է Կոստանդնուպոլսում 1567–1850 թվականներին ձևավորված և զարգացած հայկական տպագրության պատմությանը՝ այն դիտարկելով հայ գրքի, մշակույթի, կրթության և մտավոր կյանքի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայկական տպարանների հիմնադրումը, դրանց գործունեության հիմնական փուլերը, հրատարակված գրքերի թեմատիկ ու ժանրային կազմը, տպագրական մշակույթի առանձնահատկությունները և տպագիր արտադրանքի տարածման ուղիներն են։ Քննվում է Կոստանդնուպոլսի նշանակությունը որպես հայկական տպագրության կարևոր կենտրոն, որտեղ տարբեր ժամանակաշրջաններում գործունեություն են ծավալել տպագրիչներ, հրատարակիչներ, հոգևորականներ և մշակութային գործիչներ՝ նպաստելով հայերեն գրքի արտադրության ընդլայնմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վաղ շրջանի հրատարակություններին, դրանց տպագրական տեխնիկային, տառատեսակներին, ձևավորմանը, նկարազարդումներին, հիշատակարաններին և գրքային մշակույթի այլ բաղադրիչներին։ Ուսումնասիրվում են կրոնական, կրթական, լեզվաբանական, պատմական, գրական և այլ բնույթի հրատարակությունները՝ բացահայտելով ընթերցողական պահանջների և հասարակական-մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը տպագիր գրքի բովանդակության վրա։ Կարևորվում է նաև տպագրության և հայկական կրթական հաստատությունների փոխկապակցվածությունը, քանի որ դասագրքերի, քերականությունների, բառարանների և ուսումնական այլ նյութերի հրատարակումը նպաստել է կրթության տարածմանը և գրավոր մշակույթի զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ տպագրիչների ու մեկենասների գործունեությանը, տպարանների նյութական հնարավորություններին, հրատարակությունների տպաքանակներին և գրքերի տարածման աշխարհագրությանը։ Առանձին ուղղություն է տպագիր գրքի լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ գրաբարի, աշխարհաբարի ձևավորման գործընթացների և տարբեր լեզվական ավանդույթների համատեքստում։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հետևելու շուրջ երեք դար տևած ժամանակահատվածում տպագրական գործի կազմակերպական, տեխնիկական և բովանդակային փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը կարևոր աղբյուր է հայ տպագրության պատմության, գրքագիտության և մշակութային պատմության համար՝ ներկայացնելով Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագիր ժառանգության ձևավորումն ու դրա նշանակությունը հայկական մտավոր և կրթական կյանքի զարգացման մեջ։
Updated: 2026-09-25
Literature
Ռուբեն Հովսեփյանի գեղարվեստական արձակը
Աշխատությունը նվիրված է հայ ժամանակակից արձակի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհի, գեղարվեստական մտածողության և արձակագրական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրողի արձակը ձևավորվել է XX դարի երկրորդ կեսի հայ գրական գործընթացների համատեքստում և ընդգրկում է պատմվածքի, վիպակի ու վեպի ժանրերը՝ առանձնանալով հոգեբանական խորությամբ, ազգային կյանքի պատկերներով և անհատի ներաշխարհի նկատմամբ հետևողական հետաքրքրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում կարող են լինել կերպարակերտման սկզբունքները, պատմողական կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները և ստեղծագործություններում արտահայտվող բարոյահոգեբանական խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդ-հասարակություն, անհատ-պատմություն և մարդ-հայրենիք հարաբերությունների քննությունը, որոնց միջոցով բացահայտվում են հերոսների արժեքային կողմնորոշումները, հիշողությունը, ինքնության գիտակցումը և սեփական միջավայրի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Գրականագիտական գնահատականներում հատկապես ընդգծվում են նրա արձակի հոգեբանական ուղղվածությունը, ազգային նկարագրով կերպարները, պատմության ու ներկայի փոխկապակցումը և պատմվածքի ու վիպակի ժանրային հնարավորությունների ընդլայնումը։ Ուշադրության արժանի է նաև բնապատկերի և առարկայական միջավայրի գործառույթը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես գործողությունների արտաքին միջավայր, այլև մասնակցում են հերոսների հոգեվիճակի և ստեղծագործության գաղափարական ենթաշերտերի բացահայտմանը։ Գրողի լեզուն և ոճը կարելի է ուսումնասիրել պատկերավորության, փոխաբերական համակարգի, խոսքի ներքին ռիթմի, երկխոսությունների և հոգեբանական մանրամասների կիրառության տեսանկյունից։ Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ հիշատակվում են «Որոնումներ», «Ամենատաք երկիրը», «Որդան կարմիր», «Ծիրանի ծառերի տակ» և այլ արձակ գործեր, որոնք ներկայացնում են նրա գրական զարգացման տարբեր փուլերը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև հիշողության թեման, անցյալի ու ներկայի հարաբերակցությունը և անհատի ճակատագրի միջոցով ավելի լայն պատմական ու հասարակական իրողությունների գեղարվեստական իմաստավորումը։ Այս ամենը հնարավորություն է տալիս հեղինակի ստեղծագործությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին թեմաների և կերպարների համակարգի շրջանակում, այլև XX դարի երկրորդ կեսի ու հետագա շրջանի հայ արձակի զարգացման ընդհանուր ընթացքի մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտական, տեքստաբանական և ոճաբանական մոտեցումները՝ բացահայտելով արձակագրի գեղարվեստական համակարգի թեմատիկ, կառուցվածքային, լեզվական և հոգեբանական առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-09-26
Psychology
Անձի ինքնակարգավորման մեխանիզմների դերը առողջության պահպանմանն ուղղված վարքում
Անձի ինքնակարգավորման մեխանիզմների դերը առողջության պահպանմանն ուղղված վարքում կապված է այն հոգեբանական գործընթացների հետ, որոնց միջոցով մարդը վերահսկում և ուղղորդում է իր մտքերը, հույզերը և գործողությունները՝ առողջ ապրելակերպի պահպանման և հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով։ Ինքնակարգավորումը ներառում է նպատակների ձևավորում, վարքի պլանավորում, ինքնավերահսկում, որոշումների կայացում և սեփական գործողությունների գնահատում, որոնք օգնում են անհատին պահպանել առողջությանը նպաստող սովորություններ։ Բարձր զարգացած ինքնակարգավորման մեխանիզմներ ունեցող մարդիկ սովորաբար ավելի հետևողական են ֆիզիկական ակտիվության, հավասարակշռված սնուցման, քնի ռեժիմի պահպանման, վնասակար սովորություններից հրաժարվելու և բժշկական խորհուրդներին հետևելու հարցերում։ Այս մեխանիզմները նաև նպաստում են սթրեսի արդյունավետ հաղթահարմանը, հուզական կայունության պահպանմանը և առողջական ռիսկերի գիտակցված կառավարմանը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ինքնակարգավորման կարողությունների զարգացումը կարող է էականորեն բարելավել առողջապահական վարքը և բարձրացնել կյանքի որակը, քանի որ առողջության պահպանումը հաճախ պահանջում է երկարաժամկետ նպատակների գերակայություն կարճաժամկետ ցանկությունների նկատմամբ։
Updated: 2026-09-23