Смешанные краевые задачи анизотропных двухслойных полос и пластин при полном и неполном контакте между слоями

Literature

Հայկական համաբարբառ-ը լեզվաբանական և աղբյուրագիտական բնույթի խոշորածավալ տեղեկատու աշխատություն է, որը նախատեսված է հայերեն տեքստերի բառերի համակարգված որոնման, վերլուծության և համեմատական ուսումնասիրության համար, որտեղ ներկայացվում է բառերի և արտահայտությունների ամբողջական ցանկը՝ իրենց գործածության կոնտեքստներով, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել լեզվի կառուցվածքը, բառապաշարի զարգացումը և տարբեր հեղինակների կամ ժամանակաշրջանների լեզվական առանձնահատկությունները, աշխատությունը կարևոր գործիք է թե՛ լեզվաբանների, թե՛ պատմաբանների, թե՛ գրականագետների համար, քանի որ այն օգնում է բացահայտել բառերի կիրառման հաճախականությունը, իմաստային փոփոխությունները և տեքստային կապերը տարբեր աղբյուրների միջև, ինչպես նաև նպաստում է հին ձեռագրերի, պատմական փաստաթղթերի և գրական ժառանգության ավելի ճշգրիտ մեկնաբանությանը, միաժամանակ այն ծառայում է որպես գիտական հենք՝ լեզվի պատմական զարգացման և բառային համակարգի ամբողջական քարտեզագրման համար։

Culture

Այս գիրքը ներկայացնում է «Հայկական գորգ. մատենագիտություն» աշխատանքը՝ որպես հայկական գորգարվեստին վերաբերող գրականության, աղբյուրների և ուսումնասիրությունների համակարգված ցուցակ-ուղեցույց։ Այն ընդգրկում է տարբեր ժամանակաշրջաններում հրապարակված գիտական հոդվածներ, մենագրություններ, կատալոգներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայկական գորգերի պատմությանը, տեխնիկային, զարդանախշերին և տարածաշրջանային առանձնահատկություններին։ Գրքում առանձնացվում են նաև գորգերի ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները՝ արվեստաբանական, ազգագրական, պատմական և կիրառական-տեխնոլոգիական մոտեցումները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է ձևավորվել հայկական գորգարվեստի ուսումնասիրության գիտական դաշտը և ինչ աղբյուրներ են առավել կարևոր այս ոլորտի համար։ Նյութը կարևոր օժանդակ գործիք է հետազոտողների, արվեստաբանների և մշակութաբանների համար՝ ապահովելով տեղեկատվական հենք հայկական գորգարվեստի խորքային ուսումնասիրության համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Համո Սահյանի պոետիկայի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա քնարերգության գեղարվեստական ինքնատիպությունը, թեմատիկ ու գաղափարական առանձնահատկությունները, լեզվաոճական համակարգը և բանաստեղծական մտածողության հիմնական դրսևորումները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Սահյանի ստեղծագործական աշխարհի այն բնորոշ գծերն են, որոնց շնորհիվ նրա պոեզիան առանձնանում է բնության, հայրենի հողի, մարդու ներաշխարհի, հիշողության, ժամանակի և գոյության թեմաների յուրօրինակ մեկնաբանությամբ։ Հեղինակը դիտարկում է բնության և մարդու փոխհարաբերությունը որպես բանաստեղծական աշխարհի առանցքային սկզբունք՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բնապատկերները վերածվում հոգեբանական և փիլիսոփայական իմաստների կրողների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքին, պատկերային համակարգին, փոխաբերություններին, խորհրդանիշներին, կրկնություններին, հնչերանգին և ռիթմական կազմակերպմանը, ինչպես նաև ժողովրդական խոսքի ու ազգային լեզվամտածողության տարրերի կիրառությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Սահյանի քնարական հերոսի ներաշխարհը, նրա վերաբերմունքը հայրենիքի, մարդու և ժամանակի նկատմամբ, ինչպես նաև բանաստեղծի կողմից պարզ ու անմիջական խոսքի միջոցով խորքային գաղափարներ արտահայտելու եղանակները։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է նաև հեղինակի ստեղծագործական լեզվի և ավանդական ու նորարարական պոետական միջոցների փոխհարաբերության քննությունը, որի միջոցով ներկայացվում է Սահյանի տեղն ու նշանակությունը հայ նորագույն քնարերգության մեջ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ և տեսությամբ զբաղվող մասնագետների, գրականագետների, լեզվաբանների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ինչպես նաև հետաքրքրել Համո Սահյանի ստեղծագործությունը խորությամբ ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Finance

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ներդրումային ծրագրերի իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման, բաշխման և արդյունավետ օգտագործման գործընթացներն են, ինչպես նաև այն ֆինանսական գործիքներն ու կառավարչական մոտեցումները, որոնք կարող են նպաստել ներդրումային նախագծերի կենսունակության և արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է նախագծային ֆինանսավորման տնտեսական էությունը և դրա առանձնահատկությունները՝ որպես երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման մեխանիզմ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքին, ըստ որի ֆինանսավորման պայմաններն ու հնարավոր վերադարձը պետք է կապվեն ոչ միայն ծրագրի նախաձեռնողի ընդհանուր ֆինանսական վիճակի, այլև հենց ներդրումային նախագծի ապագա դրամական հոսքերի և տնտեսական արդյունքների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել բանկային վարկերի, սեփական միջոցների, ներդրումային ֆոնդերի, պարտքային ֆինանսավորման և այլ ֆինանսական աղբյուրների համադրության հնարավորությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ռիսկերի բաշխման հարցը, քանի որ ներդրումային նախագծերը կարող են ենթարկվել շուկայական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական, արժութային, քաղաքական և այլ ռիսկերի։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է այդ ռիսկերը բաշխել նախագծի մասնակիցների միջև և ստեղծել ֆինանսավորման համար ավելի կանխատեսելի պայմաններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի ֆինանսական շուկայի և ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունների գնահատումը։ Քննարկվում են նախագծային ֆինանսավորման զարգացմանը նպաստող և խոչընդոտող գործոնները, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, տոկոսադրույքները, գրավային պահանջները, ներդրումային ռիսկերի մակարդակը, իրավական և ինստիտուցիոնալ պայմանները և ֆինանսական կազմակերպությունների կարողությունները։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել ներդրումային նախագծերի գնահատման մեթոդներին՝ դրանց ֆինանսական կենսունակությունը, եկամտաբերությունը, վերադարձելիությունը և ռիսկայնությունը որոշելու նպատակով։ Աշխատության գործնական ուղղվածությունը դրսևորվում է այնպիսի առաջարկությունների մշակմամբ, որոնք կարող են նպաստել նախագծային ֆինանսավորման գործիքների բազմազանեցմանը, մասնավոր կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը, ֆինանսական ռիսկերի կառավարման կատարելագործմանը և երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի իրականացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման ռազմավարությունների մշակման, այնպես էլ Հայաստանի ներդրումային քաղաքականության և ֆինանսական համակարգի կատարելագործման գործընթացներում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, ներդրումային ծրագրերի ղեկավարներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների (ՕՈւՆ) ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ծավալների և կառուցվածքի վրա՝ վերլուծելով, թե ինչպես են արտաքին կապիտալի ներհոսքերը նպաստում տնտեսության բացվածությանը և արտահանման ներուժի ընդլայնմանը։ Նյութում քննարկվում են ներդրումների ուղղվածությունը տարբեր ոլորտներում՝ արդյունաբերություն, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, գյուղատնտեսություն և ծառայություններ, ինչպես նաև դրանց կապը արտադրողականության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման և միջազգային շուկաներում մրցունակության աճի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտահանման կառուցվածքային փոփոխություններին, բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների և ծառայությունների մասնաբաժնի աճին, ինչպես նաև այն ինստիտուցիոնալ և մակրոտնտեսական գործոններին, որոնք ազդում են ներդրումային միջավայրի վրա։ Աշխատանքը նաև գնահատում է այն ռիսկերը և սահմանափակումները, որոնք կարող են խոչընդոտել ՕՈւՆ-ի դրական ազդեցության լիարժեք իրացմանը՝ ներառյալ շուկայի փոքր չափը, ենթակառուցվածքային խնդիրները և կարգավորող միջավայրի առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, վերլուծությունը ցույց է տալիս ՕՈւՆ-ի կարևոր դերը Հայաստանի արտահանման ներուժի զարգացման և տնտեսական աճի խթանման գործընթացում։

Agriculture

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի պայմաններում գետնանուշի նոր սորտերի մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիաների ուսումնասիրմանը և արտադրության համար առավել նպատակահարմար ագրոտեխնիկական լուծումների բացահայտմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է գնահատել տարբեր սորտերի աճի ու զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց բերքատվությունը և որակական ցուցանիշները, ինչպես նաև մշակության պայմաններին հարմարվողականությունը՝ Արարատյան դաշտավայրի հողակլիմայական առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Գետնանուշը ջերմասեր և լուսասեր մշակաբույս է, որի հաջող մշակության համար կարևոր են հողի ջերմաստիճանը, խոնավության ապահովումը, հողի կառուցվածքը, սննդանյութերի հասանելիությունը և բույսի զարգացման տարբեր փուլերում իրականացվող խնամքի աշխատանքների ճիշտ կազմակերպումը։ Հայաստանի ագրարային գիտական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Արարատյան դաշտավայրի հողակլիմայական պայմանները կարող են բավարարել գետնանուշի բնականոն աճի և բարձր բերքատվության պահանջները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից մեկը տարբեր նոր սորտերի համեմատական գնահատումն է։ Հետազոտությունների արդյունքում ուսումնասիրվել են, մասնավորապես, «Լիա», «Մոկետ», «Վիրջինիա» և «TMV3» սորտերը, որոնց միջև արձանագրվել են բերքատվության, վեգետացիայի տևողության, ունդերի քանակի, սերմերի զանգվածի և քիմիական կազմի տարբերություններ։ 2018–2019 թվականների փորձերի տվյալներով՝ «Լիա» սորտի միջին բերքատվությունը կազմել է 29,2 ց/հա, «Մոկետինը»՝ 28,5 ց/հա, «TMV3»-ինը՝ 24,6 ց/հա, իսկ «Վիրջինիա» սորտինը՝ 24,0 ց/հա։ Հատկանշական է, որ «Լիա» և «Մոկետ» սորտերը ոչ միայն բարձր բերքատվությամբ են առանձնացել, այլև ավելի վաղահաս են եղել․ դրանց բերքահավաքը կատարվել է հոկտեմբերի առաջին տասնօրյակում, մինչդեռ ուսումնասիրված մյուս սորտերի բերքահավաքը տեղափոխվել է նոյեմբերի առաջին տասնօրյակ։ Այս առանձնահատկությունը կարևոր գործնական առավելություն է, քանի որ վաղահասությունը կարող է նվազեցնել ուշ աշնանային անբարենպաստ եղանակային պայմանների ազդեցության ռիսկը և հնարավորություն տալ բերքը ժամանակին հավաքելու։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև սերմերի որակի գնահատումը։ Հետազոտվել են հում սպիտակուցի, ճարպերի և շաքարների պարունակությունը, քանի որ գետնանուշի արտադրական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ստացվող բերքի քանակով, այլև դրա սննդային ու տեխնոլոգիական որակով։ Փորձերի տվյալներով՝ «Լիա» և «Մոկետ» սորտերի սերմերում հում սպիտակուցի պարունակությունը համապատասխանաբար կազմել է 28,63% և 28,45%, իսկ «Վիրջինիա» և «TMV3» սորտերում՝ 27,38% և 27,30%։ «Լիա» սորտն առանձնացել է նաև ընդհանուր շաքարների և ճարպերի ավելի բարձր պարունակությամբ։ Աշխատանքի տեխնոլոգիական կողմը վերաբերում է գետնանուշի մշակության տարբեր ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետությանը։ Գետնանուշի արտադրության համար կարևոր են հողի նախապատրաստումը, ցանքի ճիշտ ժամկետի և եղանակի ընտրությունը, բույսերի սնուցումը, ոռոգումը, միջշարային մշակումները, մոլախոտերի դեմ պայքարը և բերքահավաքի ժամանակի ճիշտ որոշումը։ Գետնանուշի առանձնահատկությունն այն է, որ բեղմնավորումից հետո գինոֆորը ներթափանցում է հողի մեջ, և պտղի զարգացումը տեղի է ունենում հողում, ուստի հողի ֆիզիկական վիճակը և դրա խոնավության ապահովումը կարևոր նշանակություն ունեն բերքի ձևավորման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև պարարտացման խնդիրը։ Նախկին ուսումնասիրություններում Արարատյան դաշտավայրի պայմաններում գնահատվել է բակտերիական, օրգանական և հանքային պարարտանյութերի ազդեցությունը գետնանուշի տարբեր սորտերի կենսաչափական և բերքի կառուցվածքային ցուցանիշների վրա, ինչը ցույց է տալիս, որ մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ սնուցման համակարգը դիտարկվել է որպես կարևոր ագրոտեխնիկական գործոն։ Գետնանուշը միաժամանակ պատկանում է բակլազգիների ընտանիքին և կարող է մասնակցել հողի ազոտային ռեժիմի բարելավմանը, ինչի շնորհիվ դրա մշակությունը կարող է որոշակի դրական ազդեցություն ունենալ հողի բերրիության վրա։ Այդ հանգամանքը մշակաբույսը դարձնում է հետաքրքիր ոչ միայն որպես սննդային և յուղատու մշակաբույս, այլև որպես ցանքաշրջանառության բաղադրիչ։ Հետազոտության մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Լուսինե Գ. Մաթևոսյանի ատենախոսությունն է, որը պաշտպանվել է 2015 թվականի փետրվարի 24-ին Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում՝ «Բուսաբուծություն, խաղողագործություն, պտղաբուծություն և բույսերի պաշտպանություն» մասնագիտությամբ։ Ատենախոսության հեղինակային սեղմագիրը 2015 թվականին հրատարակվել է 27 էջ ծավալով, ներառում է նկարներ և աղյուսակներ, իսկ օգտագործված գրականության ցանկը կազմված է 5 աղբյուրից։ Հետազոտության արդյունքները գործնական նշանակություն ունեն Հայաստանի գետնանուշի արտադրության ընդլայնման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս առանձնացնել տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին առավել հարմար սորտերը և դրանց համար մշակել ավելի արդյունավետ ագրոտեխնիկական մոտեցումներ։ Ստացված տվյալները հատկապես նպաստավոր են «Լիա» և «Մոկետ» սորտերի արտադրական ներդրման տեսանկյունից․ հետազոտությունների համաձայն՝ դրանք համատեղում են վաղահասությունը, համեմատաբար բարձր բերքատվությունը և սերմերի լավ որակական ցուցանիշները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր գիտագործնական աղբյուր է Հայաստանի պայմաններում գետնանուշի մշակության, նոր սորտերի ընտրության, բերքատվության բարձրացման և արտադրության արդյունավետության գնահատման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, գյուղատնտեսական արտադրողներին, գիտաշխատողներին, գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողներին և Արարատյան դաշտավայրում նոր ու բարձրարժեք մշակաբույսերի արտադրության հնարավորություններն ուսումնասիրող մասնագետներին։