Սոթք գավառը միջին դարերում ըստ պատմահնագիտական տվյալների

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է «բաց հասարակություն» գաղափարի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես համաշխարհայնացման սոցիոմշակութային հնարավոր մոդել։ Հետազոտության կենտրոնում բաց հասարակության հիմնական արժեքներն ու սկզբունքներն են՝ ազատությունը, բազմակարծությունը, հանդուրժողականությունը, անհատի իրավունքների պաշտպանությունը, հասարակական մասնակցությունը և տեղեկատվության ու գաղափարների ազատ շրջանառությունը։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել այս գաղափարի փիլիսոփայական հիմքերը և դրա ձևավորումը ժամանակակից հասարակական մտքում՝ անդրադառնալով բաց և փակ հասարակական համակարգերի տարբերություններին։ Համաշխարհայնացման պայմաններում բաց հասարակությունը դիտարկվում է որպես տարբեր մշակույթների, հասարակությունների և քաղաքական համակարգերի միջև փոխազդեցության և երկխոսության կազմակերպման հնարավոր ձև։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է գլոբալացման ազդեցությունը ազգային մշակույթների, ինքնության, արժեքային համակարգերի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Միաժամանակ կարող են վերլուծվել այն հակասությունները, որոնք առաջանում են բացության և ազգային ինքնության պահպանման, մշակութային բազմազանության և համընդհանուր արժեքների, ազատ տեղեկատվական միջավայրի և սոցիալական վերահսկողության միջև։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների, քաղաքացիական հասարակության, մարդու իրավունքների և իրավական պետության դերին՝ որպես բաց հասարակության կենսունակության հիմնական պայմանների։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացմանը, որոնք մեծացրել են հասարակությունների փոխկապակցվածությունը, արագացրել գաղափարների տարածումը և միաժամանակ առաջացրել նոր սոցիալական ու մշակութային մարտահրավերներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որքանով կարող է բաց հասարակության մոդելը նպաստել գլոբալ աշխարհում միջմշակութային երկխոսությանը, սոցիալական համագործակցությանը և մարդու ազատությունների ընդլայնմանը՝ հաշվի առնելով դրա հնարավոր սահմանափակումներն ու հակասությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, սոցիոլոգներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, գլոբալացման գործընթացներն ուսումնասիրող հետազոտողներին և հասարակական գիտությունների համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Գրքում ուսումնասիրվում է կարտոֆիլի վիրուսազերծ տնկանյութի սորտաթարմացման ժամկետների արդյունավետությունը Հայաստանի Հանրապետության նախալեռնային գոտու պայմաններում, վերլուծվում են սերմանյութի որակի պահպանման, վիրուսային վարակների տարածման և բերքատվության նվազման միջև կապերը, դիտարկվում են տարբեր սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և դրանց դիմացկունությունը վիրուսային հիվանդությունների նկատմամբ, ներկայացվում են սերմնարտադրության և վերարտադրության փուլերը, ինչպես նաև տնկանյութի պարբերական թարմացման անհրաժեշտության գիտական հիմքերը, գնահատվում են ագրոկլիմայական պայմանների ազդեցությունը մշակաբույսի առողջության և արտադրողականության վրա, կիրառվում են դաշտային փորձարկումների և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ օպտիմալ թարմացման ժամկետների որոշման համար, առաջարկվում են գործնական լուծումներ՝ ուղղված կարտոֆիլի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և գյուղատնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը, աշխատանքը միավորում է ագրոբիոլոգիական, վիրուսաբանական և արտադրական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես կիրառական ուղեցույց գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում պոլիֆոնիկ մտածողության և բազմաձայն գրելաոճի առանձնահատկությունների երաժշտագիտական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր ձայների ինքնուրույն զարգացման, դրանց փոխհարաբերությունների, հակադրության և միաժամանակյա հնչողության կազմակերպման սկզբունքների վրա՝ բացահայտելով պոլիֆոնիայի դերը երաժշտական ձևի և գեղարվեստական արտահայտչականության կառուցման գործընթացում։ Դիտարկվում են ավանդական պոլիֆոնիկ տեխնիկայի և ժամանակակից կոմպոզիցիոն միջոցների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնցով հայ հեղինակները վերաիմաստավորել են դասական բազմաձայնության սկզբունքները նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են իմիտացիոն զարգացումը, կանոնային և ֆուգային սկզբունքները, հակադիր ձայների համադրումը, թեմատիկ նյութի բազմաձայն մշակումը, օստինատային կառուցվածքները և պոլիֆոնիկ հյուսվածքի կազմակերպման այլ ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիֆոնիկ և հոմոֆոն-հարմոնիկ մտածողության փոխհարաբերությանը, դրանց միաձուլման եղանակներին և երաժշտական ստեղծագործության ընդհանուր դրամատուրգիայի մեջ բազմաձայնության կատարած գործառույթներին։ Քննարկվում է նաև հայկական ազգային երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը կոմպոզիտորական մտածողության վրա՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությունից բխող մեղեդային, ռիթմական ու ինտոնացիոն տարրերի ներգրավումը բազմաձայն կառուցվածքների մեջ։ Այս համատեքստում պոլիֆոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական հնարքների համակարգ, այլև որպես անհատական հեղինակային ոճի և ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման կարևոր միջոց։ Տարբեր ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կոմպոզիտորների մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հետևել բազմաձայն գրելաոճի զարգացման միտումներին և գնահատել նորարարական լուծումների նշանակությունը ժամանակակից հայկական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ոճական առանձնահատկությունների, երաժշտական լեզվի զարգացման և եվրոպական մասնագիտական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների, կատարողների, երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար։

Geography

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է քիմիական ձեռնարկությունների էկոլոգիական ռիսկերի գնահատմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աղաթթվի և ացետիլենի արտադրական գործընթացներին, որոնք բնութագրվում են բարձր վտանգավորությամբ և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր նշանակալի ազդեցությամբ։ Աշխատությունը վերլուծում է արտադրական ցիկլերում առաջացող արտանետումները, թունավոր նյութերի արտահոսքի հավանական աղբյուրները, ինչպես նաև վթարային իրավիճակների առաջացման ռիսկերը՝ ընդգրկելով օդային, ջրային և հողային միջավայրերի աղտոտման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կիրառվում են էկոլոգիական մոնիթորինգի, ռիսկի քանակական գնահատման և սցենարային մոդելավորման մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել հնարավոր վթարների հավանականությունն ու դրանց հետևանքների ծանրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական անվտանգության համակարգերին, կանխարգելիչ միջոցառումներին և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորություններին՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վտանգավոր արտանետումները և բարձրացնել շրջակա միջավայրի պաշտպանվածության մակարդակը։ Աշխատությունը նաև համադրում է միջազգային փորձը և արդյունաբերական անվտանգության ժամանակակից մոտեցումները՝ առաջարկելով էկոլոգիական ռիսկերի կառավարման արդյունավետ ռազմավարություններ քիմիական արտադրության ոլորտում։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է արհեստական լուսավորության դերին ճարտարապետական միջավայրի կազմակերպման և քաղաքային տարածքների գեղագիտական ու գործառական ձևավորման գործընթացում՝ Երևանի կենտրոնի օրինակով։ Գրքում ուսումնասիրվում են լուսային նախագծման սկզբունքները, լուսավորության ազդեցությունը քաղաքային տարածքների ընկալման, տարածական կողմնորոշման և բնակիչների ու այցելուների վարքագծի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է Երևանի կենտրոնական հատվածների լուսային լուծումները՝ դիտարկելով փողոցների, հրապարակների, հասարակական շենքերի և ճարտարապետական հուշարձանների գիշերային կերպարի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լուսավորության գեղարվեստական, հոգեբանական և ֆունկցիոնալ ազդեցություններին, ինչպես նաև անվտանգության, հարմարավետության և քաղաքային ինքնության ձևավորման հետ կապված հարցերին։ Ներկայացվում են ժամանակակից լուսատեխնիկական մոտեցումներ, էներգաարդյունավետ լուծումներ և քաղաքային լուսային միջավայրի զարգացման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատությունը համատեղում է տեսական ուսումնասիրությունը և գործնական վերլուծությունը՝ առաջարկելով պատկերացում այն մասին, թե ինչպես կարող է արհեստական լուսավորությունը նպաստել քաղաքային տարածքների որակի բարելավմանը և ճարտարապետական արժեքների առավել արդյունավետ ներկայացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, դիզայներների, լուսատեխնիկայի մասնագետների և քաղաքային միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։

Literature

Իսպանական արձակն իր հարուստ պատմության ընթացքում անցել է մի քանի գլխավոր փուլերով, որոնք արտացոլում են հասարակության, քաղաքականության և մշակութային զարգացման փոփոխությունները։ Միջնադարում առաջացել են ավանդական պատմվածքներ, գեղարվեստական վիպերգություններ և եկեղեցական թեմաներով գրական ստեղծագործություններ, որտեղ գերիշխում էին բարոյականության, հերոսության և կրոնական արժեքների թեմաները։ 16–17-րդ դարերում ոսկե դարաշրջանը (Siglo de Oro) բերեց իսպանական գրականության զարթոնքը, երբ առաջացան հայտնի վեպեր, պիեսներ և պատմվածքներ՝ հասուն գեղարվեստական ձևով, որտեղ խորքային կերպարները և սոցիալական քննադատությունը սկսեցին կարևոր դեր խաղալ։ 18–19-րդ դարերում արձակը զարգացավ դեպի ռեալիզմ և նատուրալիզմ՝ ավելի շատ ուշադրություն դարձնելով հասարակական խնդիրներին, միջին խավի կյանքի մանրամասներին և մարդկային հոգեբանությանը, ինչպես վկայում են Բենիտո Պերես Գալդոսի և Մարիա Ասունսիոնի ստեղծագործությունները։ 20-րդ դարում իսպանական արձակը նորանոր ձևեր է ընդունել, ներառելով մոդեռնիզմի և հետմոդեռնիզմի տարրեր, խորհրդանշական ու հոգեբանական մոտեցումներ, ինչպես նաև փորձարարական լեզու ու կառուցվածք՝ արտացոլելով անհատի ներքին աշխարհը, ժամանակակից հասարակության մարտահրավերները և մշակութային ինքնությունը, որի լավագույն օրինակներն են Խուան Ռամոն Խիմենեսի, Միգել դե Ունամունոյի և Կարլոս Ֆուենտեսի ստեղծագործությունները։ Այս կերպ, իսպանական արձակը կարելի է դիտարկել որպես հարուստ, բազմաշերտ մշակույթ, որի հիմնական փուլերը արտացոլում են միջնադարյան ավանդույթները, ոսկե դարաշրջանի վարպետությունը, ռեալիստական մոտեցումները և 20-րդ դարի ժամանակակից փորձարարությունը, ինչը թույլ է տալիս հասկանալ իսպանական հասարակության, հոգեբանության և մշակութային արժեքների փոփոխությունը գրականության լեզվով։