Իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման տնտեսական հիմնախնդիները ՀՀ-ում

Պատմություն

Աշխատությունը հայ միջնադարյան պատմագրության հիմնարար հուշարձաններից է և ավանդաբար վերագրվում է Մովսես Խորենացուն՝ հայ պատմագրական ավանդույթի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին։ Այն ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալի համակարգված շարադրանք՝ համադրելով պատմական տեղեկությունները, հնագույն ավանդությունները, տոհմաբանական պատմությունները, բանավոր հիշողության տարրերը և հեղինակին հասանելի գրավոր աղբյուրներից քաղված նյութերը։ Պատմական շարադրանքը ընդգրկում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության լայն ժամանակագրական շրջանակ՝ սկսելով հնագույն ժամանակների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներից և շարունակելով քաղաքական, հասարակական ու մշակութային զարգացման հետագա փուլերի նկարագրությամբ։ Հատուկ նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի ծագման, նախնիների, վաղ պետական կազմավորումների և թագավորական տոհմերի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնց միջոցով ձևավորվում է ազգային անցյալի ամբողջական պատմական պատկերը։ Ներկայացվում են Հայաստանի քաղաքական հարաբերությունները հարևան երկրների և հին աշխարհի խոշոր տերությունների հետ, թագավորական իշխանության զարգացումը, տարբեր արքայատոհմերի գործունեությունը, ներքին քաղաքական պայքարները և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում հայկական պետականության պահպանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ նախարարական տների, նրանց ծագման, դիրքի և քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք արժեքավոր նյութ են տալիս միջնադարյան հայկական հասարակության սոցիալական ու քաղաքական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Պատմական իրադարձություններին զուգահեռ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի աշխարհագրությանը, բնակավայրերին, պատմական գավառներին, քաղաքներին և տարբեր տարածաշրջանների հետ ունեցած կապերին։ Շարադրանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հնագույն բանավոր ավանդությունից պահպանված պատմությունները, առասպելական ու հերոսական կերպարները, ժողովրդական հիշողության մեջ պահպանված պատմական դրվագները և հին մշակութային պատկերացումների արտացոլումները։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն քաղաքական պատմությունը, այլև հայերի նախաքրիստոնեական հավատալիքների, աշխարհընկալման, մշակութային հիշողության և ինքնության ձևավորման որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քրիստոնեության տարածմանը, եկեղեցու դերի մեծացմանը և Հայաստանի հոգևոր ու մշակութային կյանքի վերափոխումներին։ Պատմական շարադրանքում քաղաքական և եկեղեցական գործընթացները հաճախ ներկայացվում են փոխկապակցված՝ հնարավորություն տալով հետևել պետական իշխանության, նախարարական համակարգի և եկեղեցական հաստատությունների հարաբերությունների զարգացմանը։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից նյութը մեծ արժեք ունի, քանի որ պահպանել է տեղեկություններ և պատմական ավանդություններ, որոնց մի մասը այլ աղբյուրներում ամբողջական ձևով չի պահպանվել։ Միաժամանակ դրա օգտագործումը պահանջում է պատմաքննադատական մոտեցում՝ տարբերակելու պատմականորեն ստուգելի տեղեկությունները, գրական մշակման ենթարկված պատմությունները, տոհմաբանական ավանդությունները և առասպելական շերտերը։ Հետազոտողների համար առանձնապես կարևոր են հեղինակի կողմից տարբեր աղբյուրների համադրման սկզբունքները, պատմական ժամանակագրության կառուցման եղանակները և իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը բացատրելու փորձերը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմագրության զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է պատմությունը միասնական ազգային անցյալի ձևով ներկայացնելու ձգտումը։ Անցյալի քաղաքական ու մշակութային իրադարձությունները կազմակերպվում են շարունակական պատմական պատումի մեջ, որի միջոցով ընդգծվում են ժողովրդի ծագման, պետականության, մշակույթի և պատմական հիշողության փոխկապակցվածությունը։ Այդ պատճառով նյութը մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ պատմագրության վրա և դարեր շարունակ օգտագործվել է որպես Հայաստանի հին ու վաղ միջնադարյան անցյալի մասին գիտելիքների կարևոր աղբյուր։ Այն նշանակալի է նաև գրականագիտական տեսանկյունից՝ պատմական շարադրանքի, կերպարների ներկայացման, ավանդությունների մշակման և պատմողական կառուցվածքի առանձնահատկությունների շնորհիվ։ Տարբեր դարաշրջաններում կատարված հրատարակությունները և թարգմանությունները նպաստել են այս պատմագրական ժառանգության տարածմանը հայկական և միջազգային գիտական միջավայրերում՝ այն դարձնելով հայագիտության կարևոր ուսումնասիրության առարկա։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է պատմության, աղբյուրագիտության, հնագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, բանահյուսության, լեզվաբանության և մշակույթի պատմության համար տրամադրած բազմաբնույթ նյութով։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել Հայաստանի հնագույն և վաղ միջնադարյան պատմության վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունները, այլև հասկանալ, թե միջնադարյան հայ պատմագիտական միտքը ինչպես էր պատկերացնում ժողովրդի անցյալը, պատմական շարունակականությունը և ազգային ինքնության հիմքերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության, միջնադարյան գրականության և ընդհանրապես հայագիտության ոլորտների հետազոտողների, պատմաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Երկրի մերձմթնոլորտում վնասակար գազային բաղադրիչների պարունակության չափման համար նախատեսված սարքի նախագծման և մշակման ինժեներական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով օդի որակի վերահսկման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կարևորությունը։ Վերլուծվում են մթնոլորտային հիմնական աղտոտիչների՝ ածխածնի մոնօքսիդի, ազոտի օքսիդների, ծծմբային միացությունների և այլ գազերի հայտնաբերման ֆիզիկական և քիմիական սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց չափման համար կիրառվող սենսորային համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման բարձր ճշգրտության ապահովմանը, ազդանշանի մշակման մեթոդներին, կալիբրացման գործընթացներին և սարքի աշխատանքի կայունությանը տարբեր շրջակա միջավայրային պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է շարժական և ավտոմատացված մոնիթորինգային համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ օդի աղտոտվածության իրական ժամանակում վերահսկման նպատակով։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեխնիկական լուծումներ և նախագծային մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել շրջակա միջավայրի պաշտպանության և էկոլոգիական անվտանգության բարձրացմանը։

Գրականություն

Օտար լեզուներով նոր գրքերի այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է վերջին տարիներին հրատարակված և միջազգային ընթերցողների շրջանում լայն տարածում գտած ստեղծագործություններ, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժանրեր՝ ֆանտաստիկա, ժամանակակից ռոմանտիկա, դետեկտիվ, հոգեբանական թրիլլեր և դիստոպիա, նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել համաշխարհային գրական շուկայի արդի միտումներին և բեսթսելլեր դարձած հեղինակներին։ Ցանկում կարելի է հանդիպել, օրինակ, The Atlas Six ստեղծագործությանը, որը դարձել է «dark academia» ենթաժանրի հայտնի ներկայացուցիչ՝ կենտրոնանալով գաղտնի ակադեմիայի և կախարդական գիտելիքի պայքարի վրա, ինչպես նաև Happy Place վեպին, որը ներկայացնում է ժամանակակից հարաբերությունների բարդությունները և երկրորդ հնարավորությունների թեմաները։ Ֆանտաստիկ ժանրում առանձնանում է նաև The Serpent and the Wings of Night ստեղծագործությունը, որտեղ համադրվում են վամպիրական աշխարհը, մահացու մրցույթները և անձնական վերափոխման պատմությունը։ Դետեկտիվ և թրիլլեր ժանրում մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել The Housemaid գիրքը՝ լարված սյուժեով և անսպասելի շրջադարձերով, որոնք պահում են ընթերցողի ուշադրությունը մինչև վերջ։ Պատանիների և երիտասարդների շրջանում մեծ ճանաչում ունի նաև Once Upon a Broken Heart վեպը, որը ստեղծում է կախարդական աշխարհ՝ լի հեքիաթային, բայց նաև մութ ու վտանգավոր տարրերով։ Այս ցանկը ընդհանուր պատկերացում է տալիս ժամանակակից օտարալեզու գրականության բազմազանության մասին՝ ընդգծելով նոր հեղինակների և բեսթսելլերների ազդեցությունը ընթերցանության ներկայիս միտումների վրա և օգնելով ընթերցողին կողմնորոշվել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան նոր գրքերի ընտրության հարցում։

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի արդյունաբերական քաղաքականության կատարելագործման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով տնտեսական զարգացման, պետական կարգավորման և մրցունակության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։ Հայաստանի արդյունաբերական քաղաքականությունը ձևավորվել է անցումային տնտեսության պայմաններում և նպատակ ունի ապահովել արտադրական կարողությունների արդիականացում, արտահանման կառուցվածքի բարելավում և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ճյուղերի զարգացում։ Սակայն դրա կատարելագործման գործընթացում առաջանում են մի շարք հիմնախնդիրներ, որոնց թվում են տեխնոլոգիական հետամնացությունը, ներդրումային սահմանափակ հնարավորությունները, փոքր ներքին շուկան, արդյունաբերական ենթակառուցվածքների անհամաչափ զարգացումը և արտադրության ցածր ինովացիոն մակարդակը։ Կարևոր խնդիր է նաև գիտության և արդյունաբերության միջև թույլ կապը, ինչը խոչընդոտում է նորարարությունների արագ ներդրմանը արտադրական գործընթացներում։ Բացի այդ, արտահանման կախվածությունը սահմանափակ թվով հումքային կամ ցածր վերամշակման ապրանքներից նվազեցնում է տնտեսության դիմակայունությունը արտաքին շուկաների տատանումների նկատմամբ։ Քաղաքականության կատարելագործման համար անհրաժեշտ է խթանել բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերությունը, զարգացնել փոքր և միջին ձեռնարկությունները, ընդլայնել պետական-մասնավոր գործընկերությունը և ներդնել նպատակային հարկային ու ներդրումային խթաններ։ Կարևոր դեր ունի նաև տարածաշրջանային համագործակցության ընդլայնումը և միջազգային շուկաներին ինտեգրումը, ինչը կարող է նպաստել հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը։ Այսպիսով, արդյունաբերական քաղաքականության արդյունավետ իրականացումը պահանջում է համակարգային մոտեցում, որտեղ համադրվում են պետական ռազմավարությունը, մասնավոր հատվածի նախաձեռնողականությունը և գիտական ներուժի օգտագործումը՝ երկարաժամկետ տնտեսական աճ ապահովելու նպատակով։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ռուսական կայսրության կայսր Նիկոլայ I-ի՝ Էջմիածին և Թիֆլիս կատարած այցերի ու այնտեղ գտնվելու պատմական հանգամանքների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով հայ հնագետի և պատմական աղբյուրների տվյալների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են կայսեր այցելությունների ժամանակագրությունը, ուղևորությունների հնարավոր քաղաքական և վարչական նպատակները, ինչպես նաև դրանց կապը XIX դարի առաջին կեսի տարածաշրջանային իրադարձությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Էջմիածնի՝ որպես Հայոց եկեղեցական և մշակութային կարևոր կենտրոնի, և Թիֆլիսի՝ որպես Կովկասում Ռուսական կայսրության վարչական ու քաղաքական կենտրոնի նշանակությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել կայսեր ներկայությունը ոչ միայն որպես առանձին պատմական դրվագ, այլև այն ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական ու հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Քննարկվում են տեղի իշխանությունների, հոգևորականության և հասարակության հետ ունեցած հնարավոր շփումները, պաշտոնական ընդունելությունները, այցելությունների հետ կապված արարողակարգային և կազմակերպչական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կայսեր այցերի արձագանքը ժամանակի հայկական միջավայրում։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է աղբյուրագիտական մոտեցումը, որի միջոցով պատմական տեղեկությունները համադրվում են հնագիտական, պատմական և տեղագրական տվյալների հետ՝ իրադարձությունների հնարավորինս ամբողջական պատկերը վերականգնելու նպատակով։ Էջմիածնի և Թիֆլիսի օրինակով ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ XIX դարի Կովկասի քաղաքական ու մշակութային միջավայրին, Ռուսական կայսրության վարչական ներկայությանը և տարածաշրջանի հայկական հասարակության հետ ունեցած հարաբերություններին։ Աշխատանքում պատմական անձի այցելությունները կարող են դիտարկվել նաև մշակութային ժառանգության պահպանության և պատմական հիշողության տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով այն վայրերի նշանակությունը, որոնք կապված են տվյալ ժամանակաշրջանի կարևոր իրադարձությունների հետ։ Նյութը արժեքավոր է հատկապես այն պատճառով, որ համադրում է քաղաքական պատմության փաստերը, տեղական պատմական հիշողությունը և հնագիտական ուսումնասիրության տվյալները՝ ստեղծելով XIX դարի տարածաշրջանային պատմության որոշակի դրվագների ավելի ամբողջական պատկեր։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, Կովկասի պատմությամբ, Ռուսական կայսրության պատմությամբ, հնագիտությամբ և հայ-ռուսական պատմական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

Իրավաբանություն

Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված ուսումնական-օժանդակ ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի ներկայացնել սահմանադրական արդարադատության տեսական հիմքերը և կիրառական առանձնահատկությունները։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ, ինչպես նաև դրա դերը իրավական պետության կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի գործառույթները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, իրավական ակտերի վիճարկման կարգը և իրավասու սուբյեկտների շրջանակը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրական վերահսկողության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը իրավական համակարգի զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգնելով ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմները և դրանց կիրառությունը տարբեր իրավական իրավիճակներում։