Տնտեսական աճի կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է առաձգականության տեսության կոնտակտային խնդիրների որոշակի դասի համար ճշգրիտ լուծումների կառուցման մաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում դեֆորմացվող առաձգական մարմինների փոխազդեցությունն է այն պայմաններում, երբ մեխանիկական բեռնվածքը փոխանցվում է դրանց հպման մակերևույթով, իսկ լարումների և տեղաշարժերի բաշխումը պայմանավորված է ինչպես մարմինների երկրաչափությամբ ու նյութական հատկություններով, այնպես էլ կոնտակտային սահմանային պայմաններով։ Քննվում են առաձգական միջավայրի հավասարակշռությունը նկարագրող հիմնական հավասարումները, լարումների և դեֆորմացիաների միջև կապերը, ինչպես նաև այն մաթեմատիկական պայմանները, որոնց բավարարումը անհրաժեշտ է կոնտակտային խնդրի ամբողջական ձևակերպման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ճշգրիտ անալիտիկ լուծումների ստացման հնարավորություններին, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ոչ միայն որոշել կոնտակտային ճնշումների, լարումների և տեղաշարժերի բաշխումները, այլև բացահայտել ուսումնասիրվող համակարգի վարքագծի ընդհանուր օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սահմանային խնդիրների փոխակերպման, ինտեգրալ ներկայացումների և համապատասխան մաթեմատիկական ապարատի կիրառման հնարավորությունները՝ սկզբնական մեխանիկական խնդիրը լուծելի տեսքի բերելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հպման տիրույթի երկրաչափության ազդեցությունը լուծման կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև սահմանային պայմանների փոփոխության դեպքում մեխանիկական մեծությունների վարքագծի ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կոնտակտային տիրույթի եզրային հատվածներում առաջացող լարումների առանձնահատկություններին, քանի որ այդ գոտիներում հնարավոր են մեխանիկական դաշտերի էական փոփոխություններ։ Ճշգրիտ լուծումները կարող են ծառայել նաև մոտավոր, թվային և հաշվարկային մեթոդների արդյունքների ստուգման համար՝ հնարավորություն տալով գնահատել դրանց ճշտությունն ու կիրառելիության սահմանները։ Ուսումնասիրության արդյունքները տեսական նշանակությունից բացի կարող են կարևոր լինել ինժեներական կառուցվածքների, մեքենաների տարրերի, հենարանների և այլ համակարգերի մեխանիկական աշխատանքի վերլուծության համար, որտեղ մակերևութային հպումն էական ազդեցություն ունի ընդհանուր լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, կոնտակտային մեխանիկայի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մոտեցումները՝ կենտրոնանալով կոնտակտային փոխազդեցությունների անալիտիկ նկարագրության և ճշգրիտ լուծումների կառուցման տեսական հիմքերի վրա։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ջրային էկոհամակարգում ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային հաջորդափոխությունների ուսումնասիրությանը ջրի մակարդակի կրկնակի նվազման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ջրիմուռային համակեցությունների տեսակային կազմի, քանակական հարաբերակցության, կենսազանգվածի և տարածաժամանակային բաշխման փոփոխություններն են տարվա տարբեր եղանակներին, ինչպես նաև դրանց կապը ջրաբանական և ֆիզիկաքիմիական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Ֆիտոպլանկտոնը դիտարկվում է որպես լճային էկոհամակարգի կարևոր կենսաբանական բաղադրիչ, որը մասնակցում է առաջնային արտադրության ձևավորմանը և զգայուն կերպով արձագանքում է ջերմաստիճանի, լուսային պայմանների, սննդատարրերի հասանելիության, ջրի թափանցիկության ու այլ էկոլոգիական գործոնների փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր կարգաբանական և էկոլոգիական խմբերի հերթափոխին, դրանց զարգացման սեզոնային փուլերին և առանձին խմբերի գերակայության փոփոխությանը։ Ջրի մակարդակի նվազումը դիտարկվում է որպես էկոհամակարգի կառուցվածքի վրա ազդող կարևոր գործոն, որը կարող է փոխկապակցված լինել ափամերձ գոտու, ջրային զանգվածների շրջանառության, ջերմային ռեժիմի և կենսածին տարրերի բաշխման փոփոխությունների հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ֆիտոպլանկտոնի սեզոնային բնական դինամիկան ջրային միջավայրի երկարաժամկետ փոփոխությունների հետ և տարբերակելու պարբերական սեզոնային գործընթացները ավելի լայն էկոլոգիական վերափոխումներից։ Քննվում են նաև տարբեր տեսակների և խմբերի էկոլոգիական պահանջները, դրանց արձագանքը միջավայրի պայմաններին և համակեցությունների կառուցվածքային վերակազմավորման հնարավոր օրինաչափությունները։ Ֆիտոպլանկտոնի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է օգտագործվել ջրային համակարգի էկոլոգիական վիճակի գնահատման համար, քանի որ դրանց փոփոխությունները տեղեկատվություն են տալիս լճում ընթացող կենսաբանական և նյութափոխանակային գործընթացների մասին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարբեր սեզոնների և ժամանակահատվածների տվյալների համեմատությունը, որը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել լճային էկոհամակարգի փոփոխականության մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոկենսաբանության, ջրիմուռաբանության, ջրային էկոլոգիայի և լճագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելու ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային զարգացման օրինաչափությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը Սևանա լճի ջրաբանական ռեժիմի փոփոխությունների հետ։

Literature

Անտոն Չեխով. Ընտիր երկեր-ը ռուս դասական գրականության ժողովածու է, որը ներառում է Անտոն Չեխովի պատմվածքներից և պիեսներից ընտրված ստեղծագործություններ՝ ներկայացնելով նրա գրական արվեստի հիմնական առանձնահատկությունները՝ հոգեբանական խորությունը, առօրյա կյանքի մանրուքների գեղարվեստական ընդգծումը և մարդկային բնավորությունների նուրբ վերլուծությունը, աշխատությունում ընդգրկված գործերում Չեխովը հաճախ պատկերում է հասարակ մարդկանց առօրյա կյանքը՝ բացահայտելով նրանց ներքին հակասությունները, հույսերը և հիասթափությունները, միաժամանակ քննադատելով սոցիալական անարդարությունները և հոգևոր դատարկությունը առանց ուղղակի դատողության կամ բարոյախոսության, ժողովածուն ընդգծում է նաև նրա դրամատուրգիայի առանձնահատկությունները՝ «փոքր գործողության» թատրոնը, ենթատեքստային խոսքը և բաց ավարտները, որոնք ընթերցողին թողնում են ինքնուրույն մեկնաբանության հնարավորություն, այս հավաքածուն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Չեխովի ստեղծագործական աշխարհընկալման և նրա ազդեցության մասին համաշխարհային գրականության վրա։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպական միության ընդհանուր արտաքին և անվտանգության քաղաքականության (CFSP) իրավական հիմքերի և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է այդ քաղաքականության ձևավորման պատմական էվոլյուցիան, իրավական կառուցվածքը և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով անդամ պետությունների և եվրոպական կառույցների միջև լիազորությունների բաշխման բարդ մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է CFSP-ի իրավական բնույթը՝ որպես միջպետական և վերազգային տարրերի համադրություն, ինչպես նաև դրա փոխհարաբերությունը Եվրոպական միության ընդհանուր իրավական համակարգի հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են որոշումների ընդունման գործընթացները, միաձայնության սկզբունքի կիրառումը, արտաքին քաղաքականության իրականացման գործիքները և դրանց իրավական սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում համագործակցության իրավական հիմքերին՝ ներառյալ Եվրոպական պաշտպանության քաղաքականության զարգացումը և միջազգային իրավունքի հետ փոխկապակցվածությունը։ Ներկայացվում են նաև դատական պրակտիկայի և ԵՄ դատարանի որոշումների օրինակներ, որոնք վերաբերում են արտաքին քաղաքականության իրավական վերահսկողությանը և իրավասությունների սահմաններին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, եվրոպագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների և ԵՄ իրավունքի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում հոլովների և կապերի իմաստագործառական առնչակցության ուսումնասիրությանը՝ լեզվական կառուցվածքի այս երկու կարևոր երևույթների փոխհարաբերությունները դիտարկելով ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական տեսանկյուններից։ Գրքում ուսումնասիրվում են հոլովային ձևերի և կապական կառույցների կիրառության առանձնահատկությունները, դրանց արտահայտած իմաստային հարաբերությունները և խոսքում ունեցած գործառույթները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դեպքերը, երբ հոլովային ձևերը և կապերը կարող են արտահայտել միմյանց մոտ կամ համընկնող իմաստներ, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ դրանց կիրառությունը պայմանավորված է տարբեր քերականական, իմաստային կամ ոճական գործոններով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հայերենի հոլովական համակարգին, հոլովների հիմնական իմաստներին և կապերի միջոցով տարածական, ժամանակային, պատճառական, նպատակային, վերաբերական, պայմանական և այլ հարաբերությունների արտահայտմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես են հոլովային և կապական միջոցները փոխազդում խոսքի կառուցվածքում և ինչպիսի պայմաններում կարող են փոխարինել կամ լրացնել միմյանց։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ սահմանելու հոլովների և կապերի գործառական սահմանները և բացահայտելու դրանց կիրառության օրինաչափությունները կենդանի լեզվական միջավայրում։ Նյութի վերլուծության միջոցով ներկայացվում են ժամանակակից հայերենի քերականական համակարգում տեղի ունեցող իմաստային և գործառական գործընթացները, ինչպես նաև լեզվական միջոցների ընտրության վրա ազդող համատեքստային և կառուցվածքային գործոնները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայերենագիտությամբ և ընդհանուր լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, քերականագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն օգտակար աղբյուր է նաև ժամանակակից հայերենի շարահյուսական ու ձևաբանական կառուցվածքի, հոլովային հարաբերությունների և կապերի գործածության առանձնահատկությունների խորացված ուսումնասիրության համար։

Other Subjects

Այս աշխատությունը ներկայացնում է 1813–1814 թվականներին իրականացված ճանապարհորդության նկարագրությունը Փոքր Ասիայով, Հայաստանով և Քուրդիստանով՝ ընդգծելով այդ տարածաշրջանների աշխարհագրական, պատմամշակութային և սոցիալ-քաղաքական առանձնահատկությունները վաղ 19-րդ դարի սկզբի համատեքստում։ Հեղինակը հանդես է գալիս որպես եվրոպացի ճանապարհորդ-դիտորդ, որը մանրամասն գրանցում է իր հանդիպած բնակավայրերը, բնակչության սովորույթները, տնտեսական կյանքի ձևերը և տեղական իշխանությունների կառավարման առանձնահատկությունները։ Հայաստանով անցնող հատվածներում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական բնակչության կենսակերպին, եկեղեցական կառույցներին և մշակութային ինքնության պահպանման ձևերին, որոնք ներկայացվում են որպես տարածաշրջանի պատմական բազմաշերտության կարևոր բաղադրիչ։ Քուրդիստանի և Փոքր Ասիայի նկարագրություններում շեշտադրվում են լեռնային աշխարհագրությունը, ցեղային կառուցվածքները և տեղական քաղաքական հարաբերությունները, որոնք հաճախ բնութագրվում են որպես անկայուն և բազմաբնույթ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր աղբյուր է տարածաշրջանի վաղ 19-րդ դարի տնտեսական և առևտրային ուղիների, ինչպես նաև ճանապարհորդական դժվարությունների և հաղորդակցության պայմանների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս ճանապարհորդական գրությունը ձևավորում է արևելյան տարածաշրջանների վերաբերյալ եվրոպական ընկալումների մի կարևոր շերտ՝ համադրելով դիտողական վկայությունները և ժամանակի քաղաքական-մշակութային մեկնաբանությունները։