Տոները հայերի արդի կենցաղում․ էթնոսոցիոլոգիական ուսումնասիրություն

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո հետխորհրդային տարածքում ձևավորված եվրասիական ինտեգրացիոն գործընթացների առաջացման, զարգացման և ինստիտուցիոնալ վերափոխումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նորանկախ պետությունների միջև տնտեսական համագործակցության խորացման նախադրյալները, ինտեգրացիոն նախաձեռնությունների հիմնական փուլերը և դրանց շրջանակում ստեղծված կազմակերպական ու իրավական մեխանիզմները։ Ուշադրություն է դարձվում 1990-ական թվականներից ձևավորված մաքսային և տնտեսական համագործակցության նախագծերին, 2000 թվականին Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության ստեղծմանը, հետագայում Մաքսային միության և Միասնական տնտեսական տարածքի ձևավորմանը, ինչպես նաև Եվրասիական տնտեսական միության ստեղծմամբ ինտեգրման նոր փուլի սկզբնավորմանը։ Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագիրը ստորագրվել է 2014 թվականի մայիսի 29-ին և ուժի մեջ է մտել 2015 թվականի հունվարի 1-ին։ Վերլուծվում են ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և աշխատուժի տեղաշարժի պայմանների բարելավմանը, տնտեսական քաղաքականությունների համաձայնեցմանը և ընդհանուր շուկաների ձևավորմանն ուղղված գործընթացները։ Քննարկվում են անդամ պետությունների ազգային տնտեսական շահերի, ինքնիշխան որոշումների և ընդհանուր ինտեգրացիոն նպատակների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև համագործակցության խորացման ընթացքում ի հայտ եկող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Ղրղզստանի միացման արդյունքում ինտեգրացիոն միավորման ընդլայնմանը. Հայաստանը միությանը միացել է 2015 թվականի հունվարի 2-ին, իսկ Ղրղզստանը՝ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու եվրասիական ինտեգրման հիմնական փուլերը, տարբեր ձևաչափերի միջև շարունակականությունն ու փոփոխությունները և հետխորհրդային տարածաշրջանում տնտեսական համագործակցության ինստիտուցիոնալ զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, տարածաշրջանագիտության և միջազգային տնտեսագիտության մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Pedagogy

Գիրքը ներկայացնում է հայ կրթական կյանքի ձևավորման, զարգացման և կազմակերպման առանձնահատկությունները Սփյուռքի համայնքներում՝ մասնավորապես Լիբանանի և Սիրիայի հայկական գաղթօջախների օրինակով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այն կարևոր դերը, որը կրթական հաստատությունները կատարել են հայ ինքնության պահպանման, լեզվի, մշակույթի, ազգային արժեքների և պատմական հիշողության փոխանցման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է հայկական դպրոցների ստեղծման պատմությանը, դրանց կազմակերպական կառուցվածքին, ուսումնական ծրագրերի ձևավորմանը, ուսուցիչների պատրաստման գործընթացներին և համայնքային կառույցների մասնակցությանը կրթական կյանքի զարգացման գործում։ Գրքում վերլուծվում են Լիբանանի և Սիրիայի հայ համայնքների կրթական գործունեության տարբեր փուլերը, ներկայացվում են դպրոցական ցանցի ընդլայնման, կրթական կազմակերպությունների համագործակցության և ազգային կրթության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնցում գործել են հայկական կրթօջախները՝ քաղաքական, սոցիալական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցության ներքո, ինչպես նաև այն մարտահրավերներին, որոնց բախվել է Սփյուռքի կրթական համակարգը ժամանակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական սփյուռքի պատմության, կրթության զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է հայագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Սփյուռքի հայկական համայնքների կրթական ժառանգությամբ և ազգային մշակույթի պահպանման գործընթացներով։

Law

Աշխատությունը նվիրված է պետության և իրավունքի ծագման, ձևավորման ու պատմական զարգացման տեսական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հասարակության զարգացման տարբեր փուլերում պետական կազմակերպման և իրավական կարգավորման առաջացման նախադրյալները, դրանց ձևավորման վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և պատմական գործոնները։ Քննարկվում են պետության ու իրավունքի ծագումը բացատրող հիմնական տեսական մոտեցումները, դրանց առանձնահատկությունները և հասարակական հարաբերությունների զարգացման հետ ունեցած կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետությունների և իրավական համակարգերի տիպականացման սկզբունքներին ու չափանիշներին, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններին բնորոշ պետական և իրավական համակարգերի ընդհանուր ու տարբերակիչ հատկանիշները։ Վերլուծվում են պետական իշխանության կազմակերպման ձևերը, հասարակության և պետության փոխհարաբերությունները, իրավունքի դերը հասարակական հարաբերությունների կարգավորման գործում, ինչպես նաև քաղաքական և իրավական համակարգերի փոխադարձ ազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պետության և իրավունքի տիպերի դասակարգման տարբեր գիտական մոտեցումներին, դրանց տեսական հիմքերին և կիրառման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պետականության և իրավական համակարգերի պատմական զարգացման օրինաչափությունների, դրանց փոփոխության պատճառների և ժամանակակից պետաիրավական համակարգերի ձևավորման հիմքերի մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավագիտության, պետության և իրավունքի տեսության, քաղաքական ու իրավական պատմության ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների տարբեր հյուսվածքներում մետաղ պարունակող սպիտակուցների և ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը մոլիբդենի ու կադմիումի ազդեցության պայմաններում՝ կենտրոնանալով բջջային նյութափոխանակության խանգարումների և դրանց կարգավորման կենսաքիմիական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական իոնների մասնակցությամբ գործող սպիտակուցային համակարգերն են, որոնք կարևոր դեր ունեն օքսիդավերականգնման գործընթացներում, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, էներգետիկ նյութափոխանակության և բջջային հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Քննվում է, թե տարբեր հյուսվածքներում այդ համակարգերի ակտիվությունն ինչպես կարող է փոփոխվել թունաբանական ազդեցության պայմաններում և ինչպիսի հյուսվածքային առանձնահատկություններ կարող են դրսևորվել օրգանիզմի պատասխանային ռեակցիաներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի՝ որպես որոշ ֆերմենտային համակարգերի բնական բաղադրիչի և կադմիումի՝ որպես կենսաբանական գործընթացները խանգարող թունավոր մետաղի ազդեցությունների տարբերություններին։ Դիտարկվում է մետաղական իոնների հավասարակշռության խախտման հնարավոր կապը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցների կառուցվածքային վիճակի և բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների փոփոխությունների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օքսիդատիվ սթրեսի և հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ ծանր մետաղների ազդեցությունը կարող է ուղեկցվել բջջային հավասարակշռության զգալի փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր օրգանների և հյուսվածքների կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու առավել զգայուն համակարգերը և պատասխանային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կարգավորման խնդիրը դիտարկվում է օրգանիզմի բնական հարմարվողական և պաշտպանական մեխանիզմների տեսանկյունից՝ գնահատելով, թե ինչպես են բջիջները փորձում պահպանել մետաղային հոմեոստազը և ֆերմենտային համակարգերի գործառական կայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են մետաղների կենսաբանական դերի, թունաբանական ազդեցությունների և բջջային պաշտպանության մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, թունաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և մետաղապրոտեինների կենսաբանության մոտեցումները՝ կաթնասունների հյուսվածքներում մետաղներով պայմանավորված նյութափոխանակային փոփոխությունները բնութագրելու նպատակով։

Other Subjects

Գիրքը ներկայացնում է ավտոմոբիլային և այլ տրանսպորտային միջոցների շասսիի կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և տեխնիկական նշանակությունը՝ բացահայտելով մեքենայի հիմնական կրող և շարժիչ համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են շասսիի հիմնական բաղադրիչները՝ շրջանակը, կախոցը, անիվային համակարգը, ղեկային կառավարումը և արգելակային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց դերը մեքենայի կայունության, կառավարման և անվտանգ շարժման ապահովման գործում։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է շասսիի աշխատանքի ֆիզիկական և մեխանիկական հիմքերին, բեռնվածության բաշխման առանձնահատկություններին և շահագործման ընթացքում առաջացող մաշվածության գործընթացներին։ Գրքում քննարկվում են նաև շասսիի տեխնիկական սպասարկման, ախտորոշման և վերանորոգման մեթոդները, ինչպես նաև ժամանակակից ավտոմոբիլային տեխնոլոգիաների ազդեցությունը դրա կատարելագործման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անվտանգության համակարգերի ինտեգրմանը, էներգախնայող լուծումներին և ավտոմոբիլային ճարտարագիտության զարգացման միտումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում շասսիի կառուցվածքի և աշխատանքի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ինժեներների, տեխնիկների և ավտոմոբիլային ոլորտի ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում վարկային համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական միջնորդության դերի կարևորությունը տնտեսական ակտիվության խթանման և ներդրումային միջավայրի ձևավորման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է վարկային համակարգի կառուցվածքը, բանկային և ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեությունը, ինչպես նաև վարկավորման հիմնական մեխանիզմները և դրանց արդյունավետությունը։ Գրքում դիտարկվում են վարկային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության, տոկոսադրույքների բարձր մակարդակի, վարկային ռիսկերի կառավարման և ապահովման համակարգերի թերությունների խնդիրները, որոնք ազդում են տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների վարկավորման հնարավորություններին, պետական աջակցության գործիքներին և ֆինանսական շուկայի զարգացման ինստիտուցիոնալ խոչընդոտներին։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ներկայացնում է տարբեր երկրների վարկային համակարգերի փորձը՝ բացահայտելով կիրառելի մոդելներ և կարգավորման մոտեցումներ։ Աշխատությունը ընդգծում է արդյունավետ վարկային համակարգի զարգացման անհրաժեշտությունը որպես տնտեսական աճի, ֆինանսական կայունության և ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման հիմնական գործոն։