Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Каталог библиотеки Эриванской казенной палаты

    Գիրքը ներկայացնում է Էրիվանի պետական պալատի գրադարանի գրացուցակը՝ որպես XIX դարի վարչական և մշակութային կյանքի կարևոր մատենագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ամփոփված են գրադարանային ֆոնդի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հավաքածուների կազմը, թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտակրթական նշանակությունը։ Գրացուցակը արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, գրադարանագետների և աղբյուրագետների համար, քանի որ արտացոլում է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Էրիվան քաղաքի պետական հաստատությունների գրքային մշակույթը, վարչական գործունեության տեղեկատվական հիմքերը և ժամանակի մտավոր միջավայրը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գրքերի տարածվածությունը, հավաքագրման սկզբունքները, գիտական ու գործնական գրականության առկայությունը, ինչպես նաև տվյալ հաստատության դերը կրթական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների պատմության, հին գրքային հավաքածուների և տարածաշրջանի մատենագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, պատմաբանների, մատենագետների, արխիվագետների, հետազոտողների և XIX դարի Երևանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Каталог библиотеки Эриванской казенной палаты
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն բյուլետեն

    Հրատարակությունը տեղեկատվական բյուլետեն է, որը նախատեսված է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր գրականության մասին տեղեկություններ ներկայացնելու և ընթերցողներին համապատասխան աղբյուրներով կողմնորոշելու համար։ Այն կարող է ընդգրկել գյուղատնտեսության տարբեր ուղղություններին վերաբերող նոր հրատարակություններ՝ ներառյալ բուսաբուծությունը, անասնաբուծությունը, հողագիտությունը, ագրոնոմիան, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությունը, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաները, բույսերի պաշտպանությունը, գյուղատնտեսական մեքենայացումը և հարակից բնագավառները։ Նման տեղեկատվական հրատարակության հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել ոլորտում հասանելի նոր գրքերը և այլ մասնագիտական նյութերը՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին, դասախոսներին և գյուղատնտեսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին արագ տեղեկանալ նոր լույս տեսած գրականության մասին։ Բյուլետենը կարող է ծառայել նաև որպես գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքը հեշտացնող գործիք, քանի որ նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ որոնել անհրաժեշտ մասնագիտական աղբյուրները։ Հատկապես օգտակար է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հետևել գյուղատնտեսական գիտության և պրակտիկայի զարգացմանը, ծանոթանալ նոր մեթոդներին, տեխնոլոգիական լուծումներին և ոլորտային հետազոտություններին։ Հրատարակության տեղեկատվական բնույթը այն դարձնում է ոչ թե մեկ կոնկրետ թեմայի շուրջ խորացված ուսումնասիրություն, այլ մասնագիտական գրականության արագ կողմնորոշման և ընտրության միջոց։ Այն կարող է արժեքավոր լինել գյուղատնտեսական կրթության, գիտական հետազոտությունների, մասնագիտական ինքնակրթության և գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման գործընթացներում՝ նպաստելով ոլորտային նոր գրականության տարածմանը և դրա հասանելիության բարձրացմանը։

    Обновлено. 2026-09-23
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն բյուլետեն
    Онлайн

    Технология

    Исследование путей повышения несущей способности деталей машин, изготовленных из углеродистых конструкционных сталей

    Այս աշխատությունը վերաբերում է մեքենաշինական դետալների կրողունակության (несущая способность) բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը, որոնք պատրաստված են ածխածնային կառուցվածքային պողպատներից՝ ընդգծելով նյութագիտության, մեքենամասերի նախագծման և մեխանիկական դիմադրության փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են մեքենամասերի ամրությունը և ծառայության ժամկետը, ինչպես նաև առաջարկել տեխնոլոգիական և ինժեներական լուծումներ դրանց բարելավման համար։ Ուսումնասիրվում են պողպատների մեխանիկական հատկությունները՝ ամրություն, կարծրություն, հոգնածության դիմադրություն, մաշվածակայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը քիմիական կազմից և ջերմամշակման ռեժիմներից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերեսային ամրացման մեթոդներին՝ ջերմային մշակում, ցեմենտացում, նիտրացում, ինդուկցիոն կարծրացում և այլ տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել դետալների դիմադրությունը դինամիկ և ցիկլային բեռնվածությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է լարվածությունների բաշխման մոդելավորումը մեքենամասերում՝ օգտագործելով վերջավոր տարրերի մեթոդը, ինչպես նաև կոնստրուկտիվ ձևի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ լարվածության կոնցենտրացիաների նվազեցման նպատակով։ Միաժամանակ վերլուծվում են արտադրական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա, ինչպես նաև տնտեսական արդյունավետության հարցերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է մեքենաշինության և նյութագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով ածխածնային պողպատներից պատրաստված մեքենամասերի հուսալիության և երկարատև աշխատանքի ապահովման մեթոդների կատարելագործմանը։

    Обновлено. 2026-09-01
    Исследование путей повышения несущей способности деталей машин, изготовленных из углеродистых конструкционных сталей
    Онлайн

    Другие предметы

    Ինչպես է օգնում գրադարանը կոլտնտեսային արտադրությանը: (Շամշադինի շրջանի Ղրղիի գյուղական գրադարանի աշխատանքի փորձից)

    Հրատարակությունը նվիրված է գյուղական գրադարանի գործունեության փորձի ներկայացմանը և կոլտնտեսային տնտեսության զարգացմանը գրադարանային ու տեղեկատվական աշխատանքի միջոցով աջակցելու հնարավորությունների լուսաբանմանը։ Նյութը հիմնված է Շամշադինի շրջանի Ղրղի գյուղական գրադարանի գործնական աշխատանքի վրա և ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էր գրադարանը ներգրավվել գյուղի տնտեսական ու հասարակական կյանքում՝ գյուղատնտեսության վերաբերյալ մասնագիտական գրականությունը հասցնելով կոլտնտեսականներին, արտադրության կազմակերպիչներին և գյուղատնտեսական մասնագետներին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրքային ֆոնդերի նպատակային օգտագործման, ընթերցողների պահանջներին համապատասխան գրականության ընտրության և գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածման կազմակերպման վրա։ Ներկայացվում են աշխատանքի այն ձևերը, որոնց միջոցով հնարավոր էր ընթերցողներին ծանոթացնել բուսաբուծության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրական փորձի վերաբերյալ հրատարակություններին։ Կարևորվում է գրադարանավարի կապը կոլտնտեսության աշխատողների և մասնագետների հետ, քանի որ նրանց գործնական պահանջների ուսումնասիրությունը հնարավորություն էր տալիս առավել նպատակային կազմակերպել գրականության ընտրությունը և տեղեկատվական սպասարկումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրադարակների, մատենագիտական տեսությունների, ընթերցանությունների, զրույցների և տեղեկատվական այլ միջոցառումների կազմակերպմանը, որոնք նպաստում էին գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման հաստատություն, այլև որպես գյուղի արտադրական ու մշակութային կյանքին մասնակցող տեղեկատվական կենտրոն։ Դիտարկվում է առաջավոր գյուղատնտեսական փորձի տարածման նշանակությունը՝ մասնագիտական գրականության և համապատասխան տեղեկատվական նյութերի միջոցով կոլտնտեսականներին նոր մեթոդների, աշխատանքի կազմակերպման ձևերի և արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունների մասին տեղեկություններ հաղորդելու տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև անհատական աշխատանքը ընթերցողների հետ, երբ գրականության ընտրությունը կատարվում է տվյալ աշխատողի մասնագիտության, զբաղվածության և արտադրական խնդիրների հաշվառմամբ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն էր տալիս գրադարանային սպասարկումն առավել սերտորեն կապել գյուղատնտեսական աշխատանքի առօրյա պահանջների հետ։ Հրատարակության մեջ ներկայացվող փորձը կարևոր է նաև գրադարանագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուղական գրադարաններին վերապահված կրթական, տեղեկատվական, գաղափարական և հասարակական գործառույթները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել, թե ինչ մեթոդներով էին գրադարանները համագործակցում գյուղատնտեսական կազմակերպությունների հետ, ինչպես էին ձևավորում թեմատիկ գրքային ֆոնդերը և ինչպիսի միջոցներով էին փորձում բարձրացնել մասնագիտական գրականության օգտագործման արդյունավետությունը։ Ղրղի գյուղական գրադարանի օրինակով ներկայացված աշխատանքային փորձը կարող էր ծառայել նաև որպես մեթոդական օրինակ այլ գյուղական գրադարանների համար՝ նպաստելով ընթերցողների սպասարկման և արտադրական թեմաներով տեղեկատվական աշխատանքի կատարելագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, գյուղական մշակութային հաստատությունների պատմության, խորհրդային Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական կյանքի և գյուղատնտեսական տեղեկատվության տարածման պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-15
    Ինչպես է օգնում գրադարանը կոլտնտեսային արտադրությանը: (Շամշադինի շրջանի Ղրղիի գյուղական գրադարանի աշխատանքի փորձից)
    Онлайн

    Культура

    ՍՍՀՄ Կուլտուրայի մինիստրության գրադարանների կենտրոնացված համակարգերից օգտվելու կանոններ

    Աշխատությունը նվիրված է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության համակարգում գործող կենտրոնացված գրադարանային համակարգերից օգտվելու կարգի, ընթերցողների իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև գրադարանային սպասարկման կազմակերպման սկզբունքների ներկայացմանը։ Այն ունի գործնական-մեթոդական բնույթ և նախատեսված է ընթերցողներին ու գրադարանային ծառայություններից օգտվողներին տեղեկացնելու համար, թե ինչպես պետք է կազմակերպել գրադարան այցելությունը, գրանցվել որպես ընթերցող, օգտվել գրքային ֆոնդերից և պահպանել գրադարանի կողմից սահմանված կանոնները։ Խորհրդային գրադարանային համակարգը կառուցված էր կենտրոնացված կառավարման և միասնական գրադարանային ցանցի սկզբունքների վրա։ 1984 թվականի ԽՍՀՄ օրենսդրական դրույթներով գրադարանները դիտարկվում էին որպես միասնական համակարգի մաս, իսկ կենտրոնացված գրադարանային համակարգերը ղեկավարվում էին համապատասխան կենտրոնական գրադարանի կողմից։ Այդ համակարգի կարևոր առանձնահատկություններից էին ֆոնդերի կենտրոնացված համալրումը, գրականության մշակումը, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքների համակարգումը և տարբեր գրադարանների միջև համագործակցությունը։ Նյութում ներկայացվող կանոնների հիմնական նպատակը գրադարանային ֆոնդերի հնարավորինս արդյունավետ և կարգավորված օգտագործումն էր։ Ընթերցողը հնարավորություն ուներ ժամանակավորապես օգտվել գրքերից, պարբերականներից և այլ տպագիր նյութերից, ստանալ մատենագիտական ու տեղեկատու-տեղեկատվական սպասարկում, ինչպես նաև մասնակցել գրադարանի կազմակերպած միջոցառումներին։ ԽՍՀՄ-ում գրադարաններից օգտվելու իրավունքը նախատեսված էր քաղաքացիների, հիմնարկների, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների համար, իսկ ընդհանուր գրադարանային սպասարկումը հիմնականում անվճար էր։ Կարևոր տեղ էր զբաղեցնում ընթերցողի կողմից գրադարանային ֆոնդերի պահպանության պահանջը։ Օգտվողը պարտավոր էր խնամքով վերաբերվել իրեն տրամադրված գրականությանը, պահպանել դրա ֆիզիկական ամբողջականությունը և վերադարձնել նյութերը սահմանված ժամկետում։ Գրքի կամ այլ նյութի կորուստը կամ անուղղելի վնասումը կարող էր առաջացնել նյութական պատասխանատվություն և պահանջել կորցրած հրատարակության փոխարինում կամ դրա արժեքի փոխհատուցում։ Կենտրոնացված համակարգի կարևոր առավելություններից էր նաև միջգրադարանային աբոնեմենտի կիրառումը։ Եթե անհրաժեշտ գիրքը կամ այլ հրատարակությունը տվյալ գրադարանում առկա չէր, գրադարանը կարող էր այն պահանջել այլ գրադարանից։ Այս մեխանիզմը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնել ընթերցողի հասանելիությունը գրականության նկատմամբ և միաժամանակ գրադարանային ֆոնդերը դիտարկել որպես փոխկապակցված ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընթերցողների սպասարկման տարբեր ձևերին՝ ընթերցասրահում աշխատելուն, գրականության ժամանակավոր տրամադրմանը, տեղեկատու ծառայություններից օգտվելուն և անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնմանը։ Այս ամենը կազմակերպվում էր սահմանված կանոնների համաձայն, որոնք հաստատվում էին ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կողմից և հիմք էին հանդիսանում համապատասխան գրադարանների տեղական օգտագործման կանոնների մշակման համար։ Կենտրոնացված գրադարանային համակարգի կառուցվածքը ենթադրում էր կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխկապակցված աշխատանք։ Այդպիսի կազմակերպումը հնարավորություն էր տալիս միասնականացնել գրքերի հաշվառումը, համալրումը, մշակումը և սպասարկումը, ինչպես նաև ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա գրադարանային ռեսուրսները։ Խորհրդային համակարգում գրադարանները միավորվում էին ընդհանուր խնդիրների և գործունեության սկզբունքների շուրջ՝ ընդգրկելով զանգվածային, մանկական և երիտասարդական, գիտական, տեխնիկական և այլ մասնագիտացված գրադարաններ։ Նյութի կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն ոչ միայն ներկայացնում է գրադարանային ֆոնդից օգտվելու տեխնիկական կանոնները, այլև արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային մշակույթը, որտեղ ընթերցանությունը, գրքի տարածումը և բնակչության տեղեկատվական սպասարկումը համարվում էին հասարակական և մշակութային կարևոր գործառույթներ։ Գրադարանի և ընթերցողի հարաբերությունները կարգավորվում էին փոխադարձ պարտականությունների համակարգով․ գրադարանը պետք է ապահովեր ֆոնդերի հասանելիությունը և հնարավորինս լիարժեք բավարարեր ընթերցողների պահանջները, իսկ ընթերցողը պարտավոր էր պահպանել գրքային ֆոնդը և սահմանված կարգը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի գործունեության և ընթերցողի՝ գրադարանային ռեսուրսներից օգտվելու կանոնների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-20
    ՍՍՀՄ Կուլտուրայի մինիստրության գրադարանների կենտրոնացված համակարգերից օգտվելու կանոններ
    Онлайн

    Право

    Ազգային սահմանադրությունը և ժողովածուն

    Աշխատությունը վերաբերում է հայ ազգային սահմանադրության և դրա հետ կապված հասարակական ու կազմակերպական հարցերի քննարկմանը։ Հայ ազգային սահմանադրությունը 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կարևորագույն իրավական և քաղաքական փաստաթղթերից էր, որի նպատակն էր կարգավորել Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի ներքին կառավարման համակարգը, ներկայացուցչական մարմինների գործունեությունը և աշխարհիկ ու հոգևոր իշխանությունների հարաբերությունները։ Այն արտահայտում էր համայնքային ինքնակազմակերպման, հանրային մասնակցության և կառավարման պատասխանատվության սկզբունքները՝ սահմանելով ազգային ժողովների, վարչական խորհուրդների և համայնքային այլ կառույցների գործառույթները։ Վերնագրում «մեճմուա» բառի առկայությունը, որը նշանակում է ժողովածու կամ հավաքածու, հուշում է, որ հրատարակությունը կարող է ներառել սահմանադրության վերաբերյալ նյութերի, գրավոր դիտարկումների, մեկնաբանությունների կամ հարակից փաստաթղթերի համախումբ։ Այդպիսի հրապարակումները կարևոր էին սահմանադրական դրույթների հանրայնացման, դրանց շուրջ քննարկումների խթանման և համայնքի անդամների իրավական ու քաղաքական գիտակցության ձևավորման համար։ Հատուկ նշանակություն ունեն սահմանադրության ընդունման և կիրառման հետ կապված հարցերը՝ համայնքային իրավունքների սահմանումը, ընտրովի մարմինների ձևավորումը, ներկայացուցչության սկզբունքները և կառավարման վերահսկողությունը։ Աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ սահմանադրական մտածողության և հասարակական ինքնակազմակերպման պատմությանն առնչվող նյութ, որն օգնում է հասկանալ համայնքային կառավարման նոր ձևերի ձևավորումը, ազգային ինստիտուտների զարգացումը և հայ հասարակության՝ իրավական կարգավորման ու հանրային մասնակցության ձգտումները։

    Обновлено. 2026-11-08
    Ազգային սահմանադրությունը և ժողովածուն