Улучшение технологических свойств бетонных растворов с использованием добавок

Literature

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայ դրամատուրգիայում մարդու կերպարի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով արդի թատերական մտածողության հիմնական միտումները և գեղարվեստական արտահայտման նորարարական ձևերը։ Վերլուծվում են դրամատիկական ստեղծագործություններում կերպարի կառուցման սկզբունքները, ներքին կոնֆլիկտի դրսևորումները, հոգեբանական խորացման մեթոդները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը մարդու գեղարվեստական ներկայացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեքային համակարգերի փոփոխությանը, ինքնության և օտարացման խնդիրներին, ինչպես նաև ժամանակակից հասարակական իրականության արտացոլմանը բեմական արվեստում։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև դրամատուրգիական կառուցվածքի նոր միտումները, լեզվական արտահայտչամիջոցների զարգացումը և կերպարի բազմաշերտության ընդլայնումը՝ ցույց տալով մարդու կերպարի վերաիմաստավորումը նորագույն հայ թատրոնի համատեքստում։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ժամանակակից հայ դրամատուրգիայի գեղարվեստական որոնումների և զարգացման հիմնական ուղղությունների մասին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության ձևավորման և ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների վերափոխման պայմաններում ազգային վճարահաշվարկային ենթակառուցվածքի ստեղծման, ներդրման և արդյունավետ գործունեության ապահովման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տնտեսավարող սուբյեկտների, առևտրային բանկերի, պետական կառույցների և ֆինանսական համակարգի մյուս մասնակիցների միջև դրամական միջոցների փոխանցման ու հաշվարկների կազմակերպման մեխանիզմներն են։ Քննվում է կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում վճարումների կազմակերպման նոր սկզբունքների անհրաժեշտությունը, բանկային համակարգի վերափոխման ազդեցությունը և անկանխիկ հաշվարկների զարգացման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վճարումների արագության, հուսալիության, անվտանգության և անընդհատության ապահովմանը, ինչպես նաև հաշվարկների իրականացման ընթացքում առաջացող ֆինանսական ու գործառնական ռիսկերի նվազեցմանը։ Ուսումնասիրվում են միջբանկային հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, վճարային գործիքների կիրառման հնարավորությունները, բանկային հաշիվների միջոցով իրականացվող գործառնությունները և ֆինանսական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանակման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վճարային ենթակառուցվածքի իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորման խնդիրը, քանի որ արդյունավետ համակարգի գործունեությունը պահանջում է մասնակիցների իրավունքների և պարտականությունների հստակ սահմանում, միասնական կանոնների կիրառում և համապատասխան վերահսկողական մեխանիզմների առկայություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը վճարային գործընթացների ավտոմատացման, տվյալների մշակման արագացման և ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում կանխիկ և անկանխիկ դրամաշրջանառության հարաբերակցությանը, տնտեսության մեջ վճարային կարգապահության ապահովմանը և հաշվարկների արդյունավետ կազմակերպման ազդեցությանը տնտեսական շրջանառության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգային ռիսկերի գնահատումը, քանի որ մեկ մասնակցի կողմից պարտավորությունների չկատարումը կամ տեխնիկական խափանումները կարող են ազդեցություն ունենալ փոխկապակցված ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև վճարային համակարգի զարգացման կազմակերպական և տեխնոլոգիական խոչընդոտները, մասնակիցների միջև համագործակցության անհրաժեշտությունը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վճարահաշվարկային համակարգի ներդրումը դիտարկում է որպես ֆինանսական ենթակառուցվածքների արդիականացման կարևոր բաղադրիչ՝ կապելով այն բանկային համակարգի կայունության, դրամաշրջանառության արդյունավետության, տնտեսական գործարքների սպասարկման և շուկայական տնտեսության ինստիտուցիոնալ զարգացման հետ։

Geography

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ակտիվ խզվածքների մերձմակերեսային դրսևորումների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցությանը շրջակա միջավայրի վրա։ Գրքում ներկայացվում են տեկտոնական խզվածքների ձևավորման մեխանիզմները, դրանց ակտիվացման գործընթացները և երկրաբանական կառուցվածքներում արտահայտվող հիմնական նշանները։ Հեղինակը վերլուծում է մերձմակերեսային դեֆորմացիաները, ռելիեֆի փոփոխությունները, սեյսմիկ ակտիվության հետ կապված երևույթները և դրանց ազդեցությունը հողի, ջրային համակարգերի ու ինժեներական ենթակառուցվածքների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դաշտային հետազոտությունների, գեոդեզիական չափումների և հեռահար զոնդավորման մեթոդների կիրառությունները խզվածքային գոտիների բացահայտման և գնահատման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը, ռիսկերի քարտեզագրմանը և տարածքային պլանավորման համար ստացված տվյալների կիրառմանը։ Գիրքը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, բնապահպանների, ինժեներ-երկրաբանների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ ակտիվ տեկտոնիկ գործընթացների ուսումնասիրման համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է երկկենցաղների անհատական զարգացման՝ օնտոգենեզի տարբեր փուլերում լյարդի արգինազ ֆերմենտի իզոֆերմենտների կենսաքիմիական հատկությունների, մասնավորապես թթվային միջավայրում դրանց ինակտիվացման և հետագա ռեակտիվացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լճային գորտի (Rana ridibunda) օրինակով։ Դիտարկվում են արգինազի դերը ազոտային նյութափոխանակության գործընթացներում, ֆերմենտի տարբեր իզոֆորմների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ակտիվության փոփոխությունները օրգանիզմի զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցային կառուցվածքի կայունության և կատալիտիկ հատկությունների վրա։ Քննարկվում են թթվային ինակտիվացման հնարավոր մեխանիզմները, ֆերմենտային ակտիվության վերականգնման պայմանները և իզոֆերմենտների միջև կենսաքիմիական տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում շերեփուկային փուլից մինչև հասուն օրգանիզմի ձևավորումը տեղի ունեցող նյութափոխանակային փոփոխություններին և դրանց կապին լյարդի ֆերմենտային համակարգերի զարգացման հետ։ Կարևորվում են ֆերմենտների ակտիվության փորձարարական գնահատման, կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական վերլուծության և զարգացման տարբեր փուլերում ֆերմենտային կարգավորման օրինաչափությունների բացահայտման մեթոդները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, զարգացման կենսաբանության մասնագետների, ֆերմենտաբանների, գիտաշխատողների և կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատանքը նվիրված է նոր հետերոցիկլիկ տեղակալված ոչ սպիտակուցային α-ամինաթթուների կենսամիմետիկ ասիմետրիկ սինթեզի ուսումնասիրմանը՝ ժամանակակից օրգանական և սինթետիկ քիմիայի կարևորագույն ուղղություններից մեկի շրջանակում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը այնպիսի քիրալային ամինաթթվային կառուցվածքների ստացման արդյունավետ մեթոդների մշակումն ու հիմնավորումն է, որոնք կարող են ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Ոչ սպիտակուցային ամինաթթուները տարբերվում են բնական սպիտակուցներում ընդգրկված ստանդարտ ամինաթթուներից և հաճախ դիտարկվում են որպես արժեքավոր կառուցվածքային միավորներ դեղագործական քիմիայի, կենսաակտիվ միացությունների, պեպտիդային քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման ոլորտներում։ Հետերոցիկլային կառուցվածքների ներմուծումը α-ամինաթթուների մոլեկուլային համակարգ կարող է էապես ընդլայնել ստացվող միացությունների կառուցվածքային բազմազանությունը և փոփոխել դրանց ֆիզիկաքիմիական ու կենսաբանական հատկությունները։ Աշխատանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ասիմետրիկ սինթեզի խնդիրը, որի նպատակն է վերահսկելի եղանակով ստանալ մոլեկուլների որոշակի տարածական կառուցվածք ունեցող՝ էնանտիոմերապես հարստացված կամ էնանտիոմերապես մաքուր արտադրանքներ։ Քիրալության վերահսկումը կարևոր է հատկապես կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդող միացությունների դեպքում, քանի որ նույն քիմիական կազմն ունեցող տարբեր տարածական ձևերը կարող են էապես տարբերվել իրենց կենսաբանական ազդեցությամբ, ակտիվությամբ և փոխազդեցության բնույթով։ Կենսամիմետիկ մոտեցումը ենթադրում է բնական կենսաքիմիական գործընթացներին բնորոշ սկզբունքների օգտագործում սինթետիկ ճանապարհների նախագծման ժամանակ՝ ընդօրինակելով ֆերմենտային կատալիզի, ընտրողականության և մոլեկուլային ճանաչման որոշ առանձնահատկություններ։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են սինթեզի փուլերը, սկզբնանյութերի և ռեագենտների ընտրությունը, ռեակցիաների ընթացքի պայմանները, քիմիական և ստերեոքիմիական ընտրողականությունը, ինչպես նաև վերջնական արտադրանքների կառուցվածքային նույնականացման եղանակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստացված միացությունների կառուցվածքի և տարածական կազմաձևի հաստատումը ժամանակակից սպեկտրոսկոպիական և անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև սինթեզի արդյունավետության գնահատում՝ ելքերի, ընտրողականության և վերարտադրելիության տեսանկյունից, ինչպես նաև տարբեր սինթետիկ մոտեցումների համեմատություն։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է լայնական իզոտրոպ հատկություններով օժտված էլեկտրահաղորդիչ թիթեղների մագնիսաառաձգական տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի և լայնական սահքային դեֆորմացիաների ազդեցությունը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական և էլեկտրամագնիսական երևույթների փոխկապակցվածությունն է, երբ հաղորդիչ առաձգական մարմնի շարժումը արտաքին մագնիսական միջավայրում առաջացնում է լրացուցիչ էլեկտրամագնիսական ազդեցություններ, որոնք իրենց հերթին կարող են փոփոխել մարմնի տատանողական վարքը։ Քննվում են նյութի անիզոտրոպ հատկությունների, թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի, մագնիսական դաշտի և դեֆորմացիոն բաղադրիչների ազդեցությունները համակարգի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լայնական սահքային դեֆորմացիաներին, որոնց հաշվառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների պարզեցված տեսությունը բավարար ճշգրտությամբ չի նկարագրում իրական դեֆորմացիոն վիճակը։ Հետազոտության շրջանակում մեխանիկական շարժման հավասարումները դիտարկվում են էլեկտրադինամիկական հարաբերությունների հետ փոխկապակցված ձևով՝ հնարավորություն տալով նկարագրել մագնիսական, էլեկտրական և առաձգական դաշտերի համատեղ ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տատանումների սեփական հաճախականությունների, ձևերի և դիսպերսիոն հատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի առաձգական ու էլեկտրահաղորդական բնութագրերից։ Տրանսվերսալ իզոտրոպիայի հաշվառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել թիթեղի հարթության մեջ և դրան ուղղահայաց ուղղությամբ նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և գնահատել դրանց ազդեցությունը ալիքային ու տատանողական գործընթացների վրա։ Ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի ներգրավումը մոդելում թույլ է տալիս առավել ամբողջական ներկայացնել հաղորդիչ մարմնի արձագանքը մագնիսաառաձգական փոխազդեցության պայմաններում։ Տարբեր տեսական մոտեցումների և մոտարկումների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե լայնական սահքի ու էլեկտրամագնիսական կապակցվածության անտեսումը ինչպիսի տարբերություններ է առաջացնում հաշվարկային արդյունքներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, թիթեղների մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի և մագնիսաառաձգականության մեթոդները՝ էլեկտրահաղորդիչ անիզոտրոպ կառուցվածքների տատանողական վարքի առավել ամբողջական մաթեմատիկական նկարագրության նպատակով։