Վաղաժամ դեկոմպրեսիոն որովայնահատումը համակարգային բորբոքային ռեակցիայի համախտանիշով հիվանդների մոտ

Geography

Գիրքը աշխարհագրության ուսուցման համար նախատեսված հայերեն դասագիրք է, որը ներառում է բնական և քաղաքական աշխարհագրության հիմնական գիտելիքները։ Աշխատության նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել Երկրի բնությանը, աշխարհագրական դիրքին, ցամաքներին ու ծովերին, լեռներին, գետերին, կլիմայական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարբեր երկրների, պետությունների, բնակչության և բնակավայրերի վերաբերյալ տեղեկություններին։ Բնական աշխարհագրության բաժինը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Երկրի մակերևույթի, բնության բաղադրիչների և աշխարհագրական միջավայրի մասին, իսկ քաղաքական աշխարհագրությունը ներկայացնում է պետությունների տարածքային բաժանումը, սահմանները և աշխարհում դրանց տեղը։ Գիրքը կազմված է ուսումնական նպատակներով՝ աշխարհագրական գիտելիքները համակարգված և մատչելի ձևով փոխանցելու համար։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրթական միջավայրում աշխարհագրության դասավանդման զարգացման միտումները և մայրենի լեզվով աշխարհագրական գիտելիքներ տարածելու կարևորությունը։ Հրատարակությունը լույս է տեսել 1873 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Հովսեփ Գավաֆյանի տպարանում, և բաղկացած է 94 էջից։ Այն արժեքավոր է հայերեն աշխարհագրական ուսումնական գրականության, դպրոցական կրթության պատմության և 19-րդ դարի հայ մասնագիտական տերմինաբանության զարգացման ուսումնասիրության համար։

History

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հայոց ցեղասպանությունը ոչ միայն որպես պատմական իրադարձություն, այլ նաև որպես ազգային և համամարդկային հիշողության կարևոր բաղադրիչ։ Այն անդրադառնում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված զանգվածային բռնություններին, տեղահանություններին և հայ ժողովրդի կորստին՝ ներկայացնելով քաղաքական, սոցիալական և պատմական այն պայմանները, որոնք հանգեցրին ողբերգությանը։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում հիշողության պահպանման, պատմական արդարության և ցեղասպանության ճանաչման խնդիրներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այս թեման փոխանցվել սերունդներին և դարձել ազգային ինքնության կարևոր մաս։ Հեղինակը քննարկում է նաև վկայությունների, հուշագրությունների, արխիվային նյութերի և մշակութային հիշողության դերը, ինչպես նաև միջազգային արձագանքներն ու ցեղասպանագիտության մեջ Հայոց ցեղասպանության տեղը։ Ստեղծագործությունը միավորում է պատմագիտական վերլուծությունը և հիշողության ուսումնասիրությունը՝ ներկայացնելով ոչ միայն անցյալի փաստերը, այլ նաև դրանց ազդեցությունը ներկայի հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է պատմաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Հայոց ցեղասպանության պատմական նշանակությունն ու հիշողության պահպանման կարևորությունը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային բնական համակարգերի վրա հանքարդյունաբերական գործունեության ազդեցությունների տարածական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ աշխարհագրական, երկրաէկոլոգիական և լանդշաֆտային մոտեցումների համադրմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում հանքավայրերի շահագործման, բաց և ստորգետնյա արդյունահանման, արտադրական ենթակառուցվածքների, պոչամբարների, լցակույտերի և հարակից տեխնածին օբյեկտների ազդեցության տարածքային բաշխումն է։ Լեռնային ռելիեֆի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բարձրությունների տարբերությունները, լանջերի թեքությունն ու կողմնադրությունը, գետային ցանցը, երկրաբանական կառուցվածքը և հողաբուսական ծածկույթը, քանի որ դրանք կարող են պայմանավորել տեխնածին ազդեցությունների տարածման ուղղությունն ու ինտենսիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական լանդշաֆտների փոփոխությանը, հողային ծածկույթի խախտմանը, էրոզիոն գործընթացների ակտիվացմանը, մակերևութային ու ստորերկրյա ջրերի վրա հնարավոր ազդեցություններին և բուսականության տարածական փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է տարբեր աստիճանի մարդածին ծանրաբեռնվածություն ունեցող տարածքների առանձնացումը և դրանց համեմատական գնահատումը։ Այդ նպատակով կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումները, քարտեզագրական նյութերը, հեռահար զոնդավորման տվյալները և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի հնարավորությունները՝ ազդեցությունների տարածական կառուցվածքը բացահայտելու համար։ GIS տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբեր բնապահպանական ու արտադրական տվյալները միավորել միասնական տարածական միջավայրում, կազմել թեմատիկ քարտեզներ և վերլուծել հանքարդյունաբերական օբյեկտների ու բնական բաղադրիչների միջև տարածական փոխհարաբերությունները։ Կարևորվում է նաև ազդեցության անմիջական գոտիների և ավելի հեռավոր տարածքներում դրսևորվող երկրորդային փոփոխությունների տարբերակումը, քանի որ լեռնային գեոհամակարգերում նյութերի և ջրային հոսքերի տեղափոխությունը կարող է ազդեցությունը տարածել արտադրական օբյեկտներից դուրս։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ բնական համակարգերի կայունության և վերականգնողական ներուժի տարածքային տարբերություններին՝ բացահայտելով առավել զգայուն լանդշաֆտները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆիզիկական աշխարհագրության, երկրաէկոլոգիայի, լանդշաֆտագիտության և տարածական վերլուծության մեթոդները՝ հանքագործական արդյունաբերության բնապահպանական ազդեցությունների տարածքային պատկերը գնահատելու և լեռնային տարածքների բնօգտագործման ու շրջակա միջավայրի կառավարման համար գիտական հիմքեր ձևավորելու նպատակով։

Literature

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական ՍՍՀ-ում գրադարանների գործունեության փորձի ներկայացմանը, ընդհանրացմանը և տարածմանը՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային գործի կազմակերպման հիմնական ուղղություններն ու մեթոդները։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպմանը, ընթերցողների սպասարկմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանն ու պահպանմանը, գրականության հանրահռչակմանը և բնակչության շրջանում ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը։ Ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ներկայացնում է գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը և ցույց է տալիս, թե ինչպիսի մեթոդներ էին կիրառվում տարբեր տիպի գրադարաններում՝ աշխատանքը արդյունավետ կազմակերպելու և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնելու համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է առաջավոր փորձի բացահայտումն ու տարածումը։ Գրադարանների հաջողված աշխատանքային ձևերը դիտարկվում են որպես այլ գրադարաններում կիրառման ենթակա օրինակներ, իսկ փորձի փոխանակումը ներկայացվում է որպես մասնագիտական զարգացման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման միջոց։ Այդ համատեքստում կարևորվում են գրադարանավարների վերապատրաստումը, գործնական պարապմունքները, փորձի փոխանակումը և մեթոդական աջակցությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գյուղական և քաղաքային բնակչության գրադարանային սպասարկմանը, ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքներին, երիտասարդների և երեխաների ընթերցանության կազմակերպմանը։ Գրադարանի գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի տրամադրման գործընթաց, այլև որպես մշակութային և կրթական աշխատանք, որի միջոցով հնարավոր էր նպաստել բնակչության ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, մասնագիտական գիտելիքների տարածմանը և մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Ժողովածուում արտացոլվում են նաև գրադարանների մասսայական և տեղեկատվական աշխատանքի տարբեր ձևերը՝ գրքային ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, թեմատիկ միջոցառումներ, բանավոր և գրավոր տեղեկատվության տարածում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների կապը դպրոցների, մշակութային հաստատությունների, արտադրական կազմակերպությունների և հասարակական կառույցների հետ, քանի որ այդ համագործակցությունը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնելու գրադարանի հասարակական դերակատարությունը։ Գրքային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից կարևորվում են գրականության ճիշտ ընտրությունը, դասակարգումը, հաշվառումը, պահպանությունը և ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանային աշխատանքի որակի բարձրացման համար անհրաժեշտ էր ոչ միայն ավելացնել գրքային ֆոնդերը, այլև ապահովել դրանց նպատակային օգտագործումը և ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության արագ ու հարմար հասանելիությունը։ Ժողովածուն նաև պատկերացում է տալիս այդ ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության մեթոդական մոտեցումների մասին՝ ներկայացնելով աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վերահսկման և արդյունքների ամփոփման նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն կարևոր աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի գրադարանային համակարգի կազմակերպական և մեթոդական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքը որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական գործունեության ամբողջություն և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի կառավարման, առաջավոր փորձի տարածման և գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի և նրա ազդեցության արձագանքները XX դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիայում։ Վահե Արսենյանը վերլուծում է բանաստեղծների ոճը, թեմաները, լեզվային նորարարությունները և սոցիալական ու քաղաքական ընկալումները, որոնք ձևավորվել են Ուիթմենի բանաստեղծական ժառանգության ազդեցությամբ։ Աշխատությունը միավորում է գրական քննադատություն, պատմական համատեքստ և պոետիկ վերլուծություն։ Հիմնական թեմաները․ Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի առանձնահատկություններ XX դարի ամերիկյան բանաստեղծների ոճային և գաղափարական ուղղությունները Ազատ ստեղծագործության, նոր ձևերի և երգեցիկության վերլուծություն Սոցիալական, քաղաքական և էթիկական խնդիրների արտացոլումը պոեզիայում Պոեզիայի ազդեցությունը ամերիկյան ազգային ինքնության ձևավորման վրա Գրքի առանձնահատկությունները․ Համակողմանի ուսումնասիրություն Ուիթմենի ավանդույթի և ամերիկյան պոեզիայի վրա նրա ազդեցության մասին Ընդգրկում է վերլուծություններ, ակնարկներ և բանասիրական մոտեցումներ Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ամերիկյան պոեզիայի սիրահարների համար Միավորում է պատմական, սոցիալական և գրական վերլուծություններ

Literature

Պարույր Սևակ-ի գեղագիտությունն ու բանարվեստը հայ նորագույն պոեզիայի ամենաբարձր ձեռքբերումներից են, որտեղ համադրվում են խոր հոգեբանական վերլուծությունը, ազգային պատմական հիշողությունը և ժամանակի սոցիալական-բարոյական հարցադրումները։ Նրա ստեղծագործական համակարգում կենտրոնական տեղ ունի մարդու ներաշխարհի հակասությունների բացահայտումը՝ ներկայացված ինտենսիվ զգացմունքայնությամբ և մտավոր լարվածությամբ։ Սևակի պոեզիան առանձնանում է լեզվական ճշգրտությամբ, պատկերային հզորությամբ և կառուցվածքային բազմազանությամբ, որտեղ դասական չափածոյի ձևերը հաճախ համադրվում են ազատ չափի և ռիթմական նորարարական լուծումների հետ։ Նրա բանարվեստում կարևոր դեր ունի խոսքի երաժշտականությունը, ներքին դրամատիզմը և մտքի ու զգացմունքի փոխադարձ ներթափանցումը, ինչը ստեղծում է բարձր գեղարվեստական ազդեցություն։ Սևակը նաև խորապես ազգային բանաստեղծ է, որի ստեղծագործություններում արտացոլվում են պատմական հիշողության ցավը, ժողովրդի ճակատագրի գիտակցումը և ինքնության պահպանման գաղափարը՝ արտահայտված համամարդկային հնչեղությամբ։ Նրա գեղագիտությունը միաժամանակ ռեալիստական և փիլիսոփայական է, որտեղ անհատական փորձը վերածվում է ընդհանուր մարդկային իմաստների բացահայտման։