Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Քրիստոնեական մոտիվներն ու գաղափարները Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինի ստեղծագործություններում
Սա գրականագիտական և փիլիսոփայական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինի ստեղծագործություններում քրիստոնեական մոտիվների և գաղափարների դրսևորումների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նրա պոեզիայում և արձակ-փիլիսոփայական տեքստերում հանդիպող աստվածաշնչյան պատկերացումները, սրբազանության ընկալումը, աստվածայինի և մարդու հարաբերության մեկնաբանությունները, ինչպես նաև զոհաբերության, մեղքի, փրկության և հոգևոր վերածննդի թեմաները։ Վերլուծվում է քրիստոնեական գաղափարների փոխակերպումը Հյոլդեռլինի բանաստեղծական աշխարհում՝ դրանց միաձուլումը անտիկ հունական մշակույթի իդեալների, գերմանական իդեալիզմի փիլիսոփայական հոսանքների և հեղինակի անձնական մետաֆիզիկական փորձառության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա լեզվական խորհրդանշականությանը, միստիկական պատկերային համակարգին և պատմա-մշակութային կոնտեքստում քրիստոնեական մոտիվների վերաիմաստավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գերմանական գրականագիտության, համեմատական գրականության և կրոնափիլիսոփայական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Հյոլդեռլինի ստեղծագործության հոգևոր և գաղափարական խորքային շերտերը։
Updated: 2026-09-23
History
1590թ․ Երևանի վիլայեթի և 1728թ․ Երևանի լիվայի ու նրա հյուսիսային հարակից շրջանի օսմանյան աշխարհագրերը (համեմստական վերլուծություն)
Աշխատությունը նվիրված է XVI դարի վերջի և XVIII դարի առաջին կեսի Երևանի ու հարակից տարածքների պատմական աշխարհագրության, վարչատարածքային կառուցվածքի, բնակչության և սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ օսմանյան աշխարհագիր մատյանների համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Քննարկվում են 1590 և 1728 թվականների օսմանյան հաշվառման փաստաթղթերի բովանդակությունը, դրանց կազմման նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի վիլայեթի և լիվայի վարչական բաժանմանը, բնակավայրերի տեղաբաշխմանը, գյուղերի ու քաղաքային կենտրոնների տնտեսական գործունեությանը և տարածաշրջանի տարածքային կազմակերպման փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են բնակավայրերի անվանումները, դրանց պատմական տեղորոշման հնարավորությունները, բնակչության հաշվառման սկզբունքները, հարկային պարտավորությունները և գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են երկու ժամանակաշրջանների տվյալների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու բնակավայրերի ցանցի, վարչական սահմանների և տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությունները։ Կարևորվում են հողատիրության, հողօգտագործման, հարկատեսակների, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի և տեղական տնտեսության կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկությունների վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև Երևանի հյուսիսային հարակից շրջանների բնակավայրերը, դրանց աշխարհագրական դիրքը և վարչական պատկանելության փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում օսմանյան վարչական համակարգի առանձնահատկություններին, հարկային հաշվառման մեխանիզմներին և պատմական ժողովրդագրության ուսումնասիրության մեթոդներին։ Առանձնացվում են բնակավայրերի անվանումների նույնականացման, պատմական տեղանունների փոփոխությունների, սկզբնաղբյուրների տվյալների համադրելիության և դրանց մեկնաբանության հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանների քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի վարչատարածքային և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատությունը նշանակություն ունի Հայաստանի պատմական աշխարհագրության, օսմանյան ժամանակաշրջանի վարչական պատմության, պատմական ժողովրդագրության և տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, օսմանագետների, պատմական աշխարհագրության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-15
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги юным։ (Информационный указатель) (1975, թիվ 6)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով երիտասարդ ընթերցողներին, ծնողներին, ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի գրքեր, որոնք ուղղված են պատանիների աշխարհայացքի ձևավորմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացի շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր զարգացմանը՝ ապահովելով որակյալ գրականության հասանելիություն։
Updated: 2026-08-21
Technology
Разработка способа и технологии получения высокотемпературных ингибиторов кислотной коррозии
Աշխատանքը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում մետաղների թթվային կոռոզիայից պաշտպանության արդյունավետ միջոցների մշակմանը և դրանց կիրառման տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են թթվային միջավայրերում մետաղական նյութերի կոռոզիոն քայքայման առանձնահատկությունները, բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունը կոռոզիոն գործընթացների արագության և բնույթի վրա, ինչպես նաև այդ գործընթացների կանխարգելման նպատակով ինհիբիտորների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նոր ինհիբիտորային բաղադրությունների ստացման, դրանց ֆիզիկաքիմիական և պաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրման, ինչպես նաև մետաղական մակերևույթների վրա պաշտպանիչ ազդեցության մեխանիզմների բացահայտման հարցերին։ Կարևորվում է մշակվող միջոցների արդյունավետության գնահատումը տարբեր ջերմաստիճանային և թթվային պայմաններում, դրանց կայունության, կիրառելիության և տեխնոլոգիական իրագործելիության ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները նպատակ ունեն նվազեցնել մետաղական սարքավորումների և կառուցվածքների կոռոզիոն վնասումը, երկարացնել դրանց շահագործման ժամկետը և բարձրացնել արտադրական գործընթացների հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, նավթագազային և մետալուրգիական ոլորտների մասնագետների, կոռոզիայի պաշտպանության և նյութագիտության հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և գիտաշխատողների համար։
Updated: 2026-08-26
Biology
Միտոգենով ակտիվացվող p38 պրոտեին կինազի և պրոտեինազների նոր ցածրամոլեկուլային արգելակիչների ընտրություն և հետազոտություն
Աշխատությունը նվիրված է բջջային ազդանշանային գործընթացներում և սպիտակուցների քայքայման կարգավորման մեջ ներգրավված ֆերմենտների նկատմամբ ազդեցություն ունեցող նոր ցածրամոլեկուլային արգելակիչների հայտնաբերման և կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում p38 միտոգենով ակտիվացվող պրոտեին կինազն է՝ որպես բջջի տարբեր արտաքին և ներքին ազդակներին արձագանքող ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, ինչպես նաև պրոտեինազները, որոնք մասնակցում են սպիտակուցների սահմանափակ ճեղքմանը, վերափոխմանը և բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը։ Քննվում է փոքր մոլեկուլների և թիրախային ֆերմենտների փոխազդեցության ընտրողականության նշանակությունը, քանի որ արդյունավետ արգելակիչների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել նպատակային ազդեցությունը այլ ֆերմենտների նկատմամբ հնարավոր ոչ ընտրողական ազդեցություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեկնածու միացությունների կենսաբանական ակտիվության համեմատական գնահատմանը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև հնարավոր կապերի բացահայտմանը և առավել հեռանկարային նյութերի ընտրության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կենսաքիմիական, բջջային և հաշվարկային մոտեցումներ՝ գնահատելու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, բջջային ազդանշանային պատասխանները և ուսումնասիրվող միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում p38-ով պայմանավորված ազդանշանային ուղիների դերի ուսումնասիրությունը բջջային սթրեսային և բորբոքային պատասխաններում, ինչպես նաև պրոտեինազների գործունեության փոփոխությունների կենսաբանական նշանակության պարզաբանումը։ Դիտարկվում են նաև ցածրամոլեկուլային արգելակիչների ընտրողականության, կենսաբանական հասանելիության և հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների հետ կապված ընդհանուր գիտական խնդիրները, որոնք կարևոր են հետագա նախակլինիկական ուսումնասիրությունների հեռանկարները գնահատելու համար։ Նման հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և բացահայտելու կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր միացությունների ուսումնասիրման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆերմենտաբանության և դեղաբանական հետազոտությունների մոտեցումները՝ կենտրոնանալով թիրախային ֆերմենտների ակտիվության ընտրողական կարգավորման գիտական հիմքերի վրա։
Updated: 2026-09-22
History
Советская Армения в период Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.)
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ-ի (Խորհրդային Հայաստանի) մասնակցության ուսումնասիրությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի՝ խորհրդային պատմագրության մեջ հայտնի որպես Հայրենական մեծ պատերազմի (1941–1945 թթ.) համատեքստում՝ ընդգծելով հանրապետության ռազմական, տնտեսական և սոցիալական ներդրումը ընդհանուր խորհրդային հաղթանակի գործում։ Գրքում վերլուծվում է Հայաստանի արդյունաբերության վերակառուցումը պատերազմի պայմաններում, արտադրական կարողությունների ռազմականացման գործընթացը, ինչպես նաև ռազմաճակատին մատակարարվող զինամթերքի, պարենի և այլ ռազմավարական ռեսուրսների ապահովման կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական զորամիավորումների ձևավորմանը, հայ զինվորների մասնակցությանը տարբեր ռազմաճակատներում մղվող մարտերին և նրանց ներդրմանը կարևոր ռազմավարական գործողություններում՝ սկսած Մոսկվայի պաշտպանությունից մինչև Բեռլինի գրավումը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև թիկունքի դերը՝ բնակչության աշխատանքային մոբիլիզացիան, գիտական և բժշկական ներուժի օգտագործումը, ինչպես նաև հասարակական-մշակութային կյանքի վերակազմակերպումը պատերազմի տարիներին։ Վերլուծվում են ժողովրդագրական կորուստները, հետպատերազմյան վերականգնման խնդիրները և պատերազմի ազդեցությունը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի բազմակողմանի ներդրումը Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակում՝ պատմական փաստերի և արխիվային նյութերի հիման վրա։
Updated: 2026-09-17