Влияние экстрактов некоторых лекарственных на обмен растений аргинина и пролина и на накопление биомассы дрожжей Candida guilliermondii НП-4

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ուղեղային ինսուլտի կլինիկական և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության տարածվածության, առաջացման պայմանների, կլինիկական ընթացքի և ելքերի հիմնական օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ուղեղային արյան շրջանառության սուր խանգարումների տարբեր ձևերը, հիվանդների կլինիկական բնութագրերը, տարիքային և սեռային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդության զարգացման հետ կապված հիմնական ռիսկային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարկերակային գերճնշման, սրտանոթային հիվանդությունների, նյութափոխանակային խանգարումների և կենսակերպի հետ կապված գործոնների նշանակությանը՝ որպես ուղեղային անոթային ախտահարումների առաջացման հավանականությունը մեծացնող հանգամանքների։ Վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, նյարդաբանական խանգարումների բնույթը և ծանրության աստիճանը, ախտորոշման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդների վիճակի փոփոխությունները բուժման և հետագա վերականգնման ընթացքում։ Համաճարակաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են հիվանդացության կառուցվածքը, տարբեր բնակչական խմբերում դեպքերի բաշխման առանձնահատկությունները և ուղեղային ինսուլտի բժշկասոցիալական նշանակությունը Հայաստանի պայմաններում։ Կարևորվում է հիվանդության վաղ հայտնաբերման, ժամանակին բժշկական օգնության կազմակերպման և ռիսկային խմբերի նկատմամբ կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդության հետևանքով առաջացող շարժողական, խոսքային, ճանաչողական և այլ ֆունկցիոնալ սահմանափակումներին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ հիվանդների առօրյա գործունեության և կյանքի որակի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կլինիկական տվյալների և համաճարակաբանական ցուցանիշների համադրումը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատել խնդրի տարածվածությունն ու առանձնահատկությունները և որոշել կանխարգելման ու բժշկական օգնության կազմակերպման առաջնահերթ ուղղությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ռիսկի գործոնների առավել արդյունավետ վերահսկմանը, հիվանդության կանխարգելման ծրագրերի կատարելագործմանը, բուժօգնության կազմակերպման բարելավմանը և վերականգնողական միջոցառումների պլանավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նյարդաբանության, համաճարակաբանության, հանրային առողջության և սրտանոթային ու ուղեղանոթային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, բժիշկների, հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է եղանակավորության և քերականական եղանակի համեմատական ուսումնասիրությանը հայերեն և անգլերեն լեզուներում։ Հետազոտության կենտրոնում խոսողի վերաբերմունքի, գնահատականի, համոզվածության, հնարավորության, անհրաժեշտության, ցանկության և այլ իմաստային հարաբերությունների լեզվական արտահայտման առանձնահատկություններն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երկու լեզուներում ձևավորվում և արտահայտվում իրականության, հնարավորության, ենթադրության, անհրաժեշտության, ցանկության կամ հրամանի հետ կապված տարբեր իմաստներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եղանակի քերականական կարգին, դրա ձևերին և գործառույթներին, ինչպես նաև այն միջոցներին, որոնց միջոցով եղանակավորության իմաստները կարող են արտահայտվել ոչ միայն բայական ձևերով, այլև բառային, շարահյուսական և համատեքստային միջոցներով։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայերենի և անգլերենի միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե նույն կամ մոտ իմաստները ինչպիսի լեզվական կառուցվածքներով են փոխանցվում յուրաքանչյուր լեզվում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև թարգմանության տեսության և պրակտիկայի տեսանկյունից, քանի որ եղանակավորության նրբերանգների ճիշտ փոխանցումը հաճախ պահանջում է ոչ թե բառացի, այլ տվյալ լեզվի քերականական և իմաստաբանական առանձնահատկություններին համապատասխան լուծումներ։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել խոսքային տարբեր իրավիճակներ, որոնցում եղանակավորության դրսևորումները պայմանավորված են հաղորդակցական նպատակներով և խոսողի վերաբերմունքով։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կապում է ձևաբանությունը, շարահյուսությունը, իմաստաբանությունը և գործաբանությունը՝ եղանակավորությունը ներկայացնելով որպես բազմաշերտ լեզվական երևույթ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների, հետազոտողների և լեզուներ ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն կարող է ծառայել նաև երկու լեզուների համեմատական քերականության, միջլեզվական տարբերությունների և թարգմանական համարժեքության հետագա ուսումնասիրությունների տեսական հիմք՝ նպաստելով հայերենում և անգլերենում եղանակավորության արտահայտման միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Culture

Ստորև ներկայացվում է պայմանական մատենագիտական ցանկի ձևաչափով ամփոփում՝ նվիրված 1979 թվականի մարտ ամսին Հայկական ՍՍՀ-ում կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականությանը․ այսպիսի ցանկերը սովորաբար ընդգրկում էին ինչպես գիտական մենագրություններ, այնպես էլ հոդվածներ, ժողովածուներ և մեթոդական նյութեր, որոնք վերաբերում էին արվեստի պատմությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, երաժշտագիտությանը, թատրոնի և կերպարվեստի զարգացման խնդիրներին։ Այդ շրջանում խորհրդային գիտական միջավայրը մեծ ուշադրություն էր դարձնում ազգային մշակույթների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ընդհանուր խորհրդային մշակութային համակարգի համատեքստում, ինչի արդյունքում հրատարակվող նյութերը հաճախ համադրում էին տեղական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը և գաղափարական-մեթոդաբանական մոտեցումները։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Արագածոտնի մարզի օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հողային ֆոնդի կառավարման, արդյունավետ օգտագործման և պահպանության հետ կապված հիմնական խնդիրները, ինչպես նաև հողերի որակական վիճակի, օգտագործման ուղղությունների և տնտեսական նշանակության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է հողային ռեսուրսների վրա ազդող բնական, սոցիալ-տնտեսական և կառավարչական գործոնները, ուսումնասիրում է դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և առաջարկում զարգացման համապատասխան մոտեցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի օգտագործման արդյունավետությանը, հողերի դեգրադացիայի կանխարգելմանը, տարածքային պլանավորման և ռեսուրսների պահպանության հարցերին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, աշխարհագրագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես ուսումնասիրություն Հայաստանի հողային ռեսուրսների կայուն կառավարման և արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ։

Literature

Հերակլեսը (Հերկուլես) հին հունական դիցաբանության ամենահայտնի հերոսներից է, որը համարվում է ուժի, տոկունության և հերոսության խորհրդանիշ։ Նրա ծնունդը կապված է Զևսի և Ալքմենեի հետ։ Զևսը, ցանկանալով ունենալ բացառիկ ուժ ունեցող որդի, մոտեցել է Ալքմենեին և Հերակլեսը ծնվել է որպես աստվածային և մարդկային ծագում ունեցող կիսաստված։ Սակայն նրա ծնունդը չի ընդունվել Հերայի կողմից, որը Զևսի կնոջն էր և մշտապես թշնամաբար էր վերաբերվում Հերակլեսին՝ նրան հետապնդելով դեռ մանկությունից։ Հերակլեսի դաստիարակությունը եղել է առանձնահատուկ և դժվարին։ Նա մանկուց ցուցաբերել է արտակարգ ուժ և քաջություն։ Դաստիարակվել է տարբեր ուսուցիչների կողմից, ովքեր նրան սովորեցրել են մարտարվեստ, երաժշտություն, գրագիտություն և իմաստություն։ Սակայն արդեն պատանեկան տարիքում նա հայտնի է դարձել իր գերբնական ուժով՝ հաղթահարելով բազմաթիվ դժվարություններ։ Դիցաբանական պատմության համաձայն՝ նա դեռ պատանի էր, երբ սպանել է վտանգավոր առյուծին և պաշտպանել իր հայրենիքը, ինչը վկայում է նրա ապագա հերոսական ուղու մասին։ Հերակլեսի կյանքում կարևոր դեր է ունեցել նաև Հերայի կողմից ուղարկված խելագարության պահը, որի ժամանակ նա, չգիտակցելով իր գործողությունները, սպանել է իր ընտանիքին։ Այս ողբերգությունից հետո նա ստիպված է եղել ծառայել Միկենայի թագավորին և կատարել իր հայտնի «տասներկու սխրանքները», որոնք դարձան նրա հերոսության և փառքի հիմքը։ Այսպիսով, Հերակլեսի ծնունդն ու դաստիարակությունը ցույց են տալիս ոչ միայն նրա աստվածային ծագումը և արտասովոր ուժը, այլ նաև մարդկային տառապանքի, փորձությունների և ինքնահաղթահարման գաղափարը։ Նրա կերպարը դառնում է պայքարի, տոկունության և հերոսական ինքնազարգացման խորհրդանիշ՝ կարևոր տեղ զբաղեցնելով հին հունական դիցաբանության մեջ։

Other Subjects

Մեթոդական հրատարակությունը նվիրված է 1905–1907 թվականների ռուսական առաջին հեղափոխության 70-ամյակի առթիվ գրադարաններում պատմական, կրթական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են հեղափոխության առաջացման սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական նախադրյալները, Ռուսական կայսրության հասարակական հակասությունները, բանվորական և գյուղացիական շարժումների զարգացումը, ինչպես նաև հեղափոխական իրադարձությունների հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական թեմայով գրականության ընտրությանը, համապատասխան գրքային ցուցահանդեսների, մատենագիտական տեսությունների, ընթերցողական քննարկումների և թեմատիկ երեկոների կազմակերպման մեթոդներին։ Քննարկվում են գրադարանների դերը պատմական գիտելիքների տարածման, ընթերցողների հասարակական հետաքրքրությունների զարգացման և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ գրականության հանրահռչակման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում հեղափոխության ազդեցությանը Ռուսական կայսրության տարբեր ժողովուրդների հասարակական և քաղաքական կյանքի վրա, այդ թվում՝ Անդրկովկասում տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Կարևորվում են գրադարանային ֆոնդերում առկա պատմագիտական, հուշագրական և հասարակական-քաղաքական հրատարակությունների նպատակային օգտագործումը, մատենագիտական ցանկերի կազմումը և ընթերցողների տարիքային ու կրթական առանձնահատկությունների հաշվառումը։ Հրատարակության բովանդակությունը դիտարկելի է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմագիտական մեկնաբանությունների և գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքի համատեքստում։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պատմական հոբելյաններն օգտագործվում գրադարանային գործունեության և զանգվածային կրթական միջոցառումների կազմակերպման նպատակով։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և խորհրդային շրջանի գրադարանային ու պատմագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։