Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    French

    Ֆրանսերենի հոլովումներ և լեզվական ձևեր

    Յակոբ Գ. Էտիլեանի աշխատությունը նվիրված է ֆրանսերենի լեզվական ձևերի և քերականական կառուցվածքների ուսուցմանը։ Այն նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և նպատակ ունի նպաստելու լեզվի համակարգված յուրացմանը՝ ուշադրություն դարձնելով բառերի ձևափոխությանը, քերականական հարաբերություններին և նախադասության կառուցման առանձնահատկություններին։ Ֆրանսերենի ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն գոյականների, դերանունների, ածականների և բայերի ձևերը, դրանց գործածության կանոնները, ինչպես նաև բառերի միջև քերականական կապերի ճիշտ ըմբռնումը։ Այսպիսի ուսումնական ձեռնարկները սովորողներին հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, համադրելու տարբեր քերականական ձևեր և կիրառելու ձեռք բերած գիտելիքները գրավոր ու բանավոր խոսքում։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես օտար լեզվի ուսուցմանն ուղղված քերականական նյութ, որի նպատակն է զարգացնել լեզվական ճշտությունը, նախադասություններ կազմելու կարողությունը և ֆրանսերեն տեքստերի ընկալումը։ Ֆրանսերենի իմացությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել կրթության, գրականության, մշակութային հաղորդակցության և եվրոպական մտավոր ժառանգության ուսումնասիրության մեջ, ուստի նման ձեռնարկները նպաստել են լեզվական գիտելիքների տարածմանը և օտարալեզու կրթության զարգացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ֆրանսերենի դասավանդման պատմության, հայալեզու քերականական ձեռնարկների կազմման սկզբունքների և տասնիններորդ դարի հայ կրթական միջավայրում օտար լեզուների ուսուցման զարգացման ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-26
    Ֆրանսերենի հոլովումներ և լեզվական ձևեր
    Online

    History

    ՀՅԴ-Բոլշևիկ հարաբերություններն Անդրկովկասում 1917-1918 թթ.

    Աշխատությունը նվիրված է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության և բոլշևիկյան քաղաքական ուժերի միջև հարաբերությունների ուսումնասիրությանը Անդրկովկասում 1917–1918 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլում և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված բարդ քաղաքական իրավիճակի համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկու քաղաքական ուժերի գաղափարական, քաղաքական և գործնական հարաբերությունների բնույթը, դրանց հակասությունների և ժամանակավոր համագործակցության պատճառները, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի և Անդրկովկասի քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձություններից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրավիճակը, երբ նախկին կայսերական կառավարման համակարգի փլուզումը առաջ բերեց իշխանության, անվտանգության և ազգային ինքնորոշման խնդիրներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ՀՅԴ-ն իր քաղաքական գործունեության մեջ առաջնահերթ էր համարում հայ ժողովրդի ազգային և պետական շահերի պաշտպանությունը, մինչդեռ բոլշևիկների քաղաքական ծրագիրը հիմնված էր սոցիալիստական հեղափոխության, դասակարգային պայքարի և տարածաշրջանում խորհրդային իշխանության հաստատման գաղափարների վրա։ Այդ տարբեր նպատակները հաճախ հանգեցնում էին սուր քաղաքական հակասությունների, սակայն որոշակի հարցերում հնարավոր էին նաև ժամանակավոր համագործակցության ձևեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում Անդրկովկասյան քաղաքական կառույցների գործունեությունը, տեղական իշխանության մարմինների ձևավորումը, կուսակցությունների փոխհարաբերությունները և տարածաշրջանում ազդեցության համար ընթացող քաղաքական պայքարը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1917–1918 թվականների ազգային-քաղաքական գործընթացներին, հայ-ռուսական հարաբերություններին, Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի հետևանքներին, թուրքական զորքերի առաջխաղացման պայմաններում ստեղծված ռազմաքաղաքական իրավիճակին և Անդրկովկասի անկախ պետական կազմավորումների ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բոլշևիկյան գաղափարների տարածման, հայ բոլշևիկների գործունեության և ՀՅԴ-ի կողմից դրանց նկատմամբ վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քաղաքական պայքարը ոչ միայն որպես երկու կուսակցությունների գաղափարական հակամարտություն, այլև որպես տարածաշրջանում իշխանության, անվտանգության և ազգային շահերի շուրջ ընթացող ավելի լայն գործընթաց։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մամուլի, կուսակցական փաստաթղթերի, հրապարակային ելույթների և այլ պատմական աղբյուրների միջոցով արտահայտված քաղաքական դիրքորոշումները՝ բացահայտելու կողմերի իրական նպատակներն ու փոխադարձ գնահատականները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1918 թվականի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ Անդրկովկասում արագ փոփոխվող ռազմաքաղաքական իրավիճակը խորացրեց քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները և միաժամանակ առաջ բերեց նոր պետական լուծումների անհրաժեշտություն։ Այդ համատեքստում աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ՀՅԴ-ի և բոլշևիկների հարաբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման նախադրյալների և տարածաշրջանային քաղաքական վերադասավորումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հայոց նորագույն պատմության մասնագետներին, կուսակցությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Անդրկովկասի 1917–1918 թվականների քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ՀՅԴ-ի և բոլշևիկյան ուժերի հարաբերությունները որպես հակասական և փոփոխական քաղաքական գործընթաց, որի վրա ազդում էին ինչպես գաղափարական տարաձայնությունները, այնպես էլ հեղափոխական Ռուսաստանի փլուզումը, ազգային շարժումների ակտիվացումը, արտաքին ռազմական սպառնալիքները և Անդրկովկասում նոր պետական կարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը։

    Updated: 2026-09-18
    ՀՅԴ-Բոլշևիկ հարաբերություններն Անդրկովկասում 1917-1918 թթ.
    Online

    Economics

    Ծխախոտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները Հայաստանում

    Այս տնտեսագիտական և արտադրական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծխախոտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են արտադրական գործընթացների կազմակերպման, հումքային բազայի օգտագործման, տեխնոլոգիական արդիականացման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հարցերը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ոլորտի մրցունակությունը և արտադրողականությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրական ծախսերի նվազեցման, աշխատանքի արտադրողականության աճի, որակի վերահսկման և լոգիստիկ շղթաների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրմանը, արտադրության ավտոմատացմանը և միջազգային շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի որակի ապահովմանը։ Աշխատությունը համադրում է տնտեսագիտական վերլուծություն և արտադրական տեխնոլոգիաների մոտեցումներ՝ առաջարկելով ծխախոտի արդյունաբերության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման գործնական ուղղություններ։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, արտադրական ոլորտի մասնագետների, ինժեներների և արդյունաբերական քաղաքականության մշակողների համար։

    Updated: 2026-08-29
    Ծխախոտի արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները Հայաստանում
    Online

    Biology

    Функциональное состояние генов, кодирующих регуляторы и медиаторы иммунного ответа, при шизофрении

    Աշխատությունը նվիրված է շիզոֆրենիայի դեպքում իմունային պատասխանի կարգավորիչներ և միջնորդներ կոդավորող գեների ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով հոգեբուժության, իմունոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և գենետիկայի ժամանակակից մոտեցումները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ շիզոֆրենիայի ձևավորման և զարգացման մեխանիզմները կարող են կապված լինել ոչ միայն նյարդային համակարգի գործընթացների, այլև իմունային համակարգի կարգավորման առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են իմունային պատասխանի ձևավորմանն ու կարգավորմանը մասնակցող գեների ակտիվության և ֆունկցիոնալ վիճակի հնարավոր փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հիվանդության կենսաբանական առանձնահատկությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցիտոկինների, իմունային միջնորդների և կարգավորող գործոնների հետ կապված գենետիկական մեխանիզմներին՝ փորձելով բացահայտել դրանց հնարավոր դերը բորբոքային և իմունակարգավորիչ գործընթացների փոփոխության մեջ։ Հեղինակը քննարկում է մոլեկուլային մակարդակում գեների արտահայտման ուսումնասիրության մեթոդները, կենսաբանական նյութի հետազոտման մոտեցումները և ստացված տվյալների վիճակագրական ու համեմատական վերլուծության սկզբունքները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է գենային ակտիվության ցուցանիշների համադրումը շիզոֆրենիայի կլինիկական դրսևորումների և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու հիվանդության կենսաբանական հիմքերը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է նեյրոիմուն փոխազդեցությունների խնդրին և այն հարցին, թե ինչպես կարող են իմունային համակարգի փոփոխությունները կապված լինել կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ գործընթացների հետ։ Ստացված արդյունքների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել շիզոֆրենիայի պաթոգենեզի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և ապագայում հիվանդության կենսաբանական մարկերների հայտնաբերման, հիվանդության ընթացքի գնահատման կամ նոր թերապևտիկ մոտեցումների մշակման համար գիտական հիմքերի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբույժներին, բժշկական գենետիկայի և իմունոլոգիայի մասնագետներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, նյարդաբաններին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին և բժշկական ու կենսաբանական ուղղությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-09
    Функциональное состояние генов, кодирующих регуляторы и медиаторы иммунного ответа, при шизофрении
    Online

    Literature

    Վարդան Հակոբյանի պոեզիայի գեղագիտական համակարգը

    Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Վարդան Հակոբյանի պոեզիայի գեղագիտական համակարգի, բանաստեղծական մտածողության և գեղարվեստական աշխարհի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա ստեղծագործություններում արտահայտված հիմնական թեմաները, գաղափարական շեշտադրումները, պատկերային համակարգը և քնարական հերոսի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական լեզվին, փոխաբերություններին, խորհրդանշաններին, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներին, ինչպես նաև ստեղծագործությունների կառուցվածքային և ոճական հատկանիշներին։ Վերլուծվում են ազգային մշակութային ավանդույթի և ժամանակակից բանաստեղծական մտածողության փոխհարաբերությունները, բնության, մարդու, հայրենիքի, ժամանակի և գոյության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Քննարկվում են նաև բանաստեղծի անհատական ոճի ձևավորման սկզբունքները, քնարական խոսքի հուզական և փիլիսոփայական շերտերը, ինչպես նաև գեղագիտական արժեքների արտահայտման եղանակները։ Ստեղծագործությունների համակարգային ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի պոետիկայի բնորոշ հատկանիշները և նրա բանաստեղծական աշխարհի ներքին ամբողջականությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ժամանակակից հայ գրականությամբ, պոեզիայի տեսությամբ և անհատական հեղինակային ոճի ուսումնասիրությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Վարդան Հակոբյանի պոեզիայի գեղագիտական համակարգը
    Online

    Literature

    Կոստան Զարյան. կյանքը և գործը

    Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ գրող, հրապարակախոս և մշակութային գործիչ Կոստան Զարյանի կյանքի ուղու, ստեղծագործական գործունեության և գաղափարական աշխարհայացքի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նրա կենսագրական հիմնական փուլերը, կրթական և մշակութային ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա մասնակցությունը սփյուռքահայ և եվրոպական գրական միջավայրերին։ Վերլուծվում են Զարյանի արձակ և հրապարակախոսական գործերը, դրանց թեմատիկ բազմազանությունը, ոճական առանձնահատկությունները և փիլիսոփայական-մշակութային շերտերը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ինքնության, հայրենիքի, քաղաքակրթության և մարդու հոգևոր որոնումների գաղափարներին։ Քննարկվում է նրա գրական ժառանգության ազդեցությունը հայ արդի գրական մտքի զարգացման վրա, ինչպես նաև նրա տեղը համաշխարհային մոդեռնիստական շարժումների համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով Կոստան Զարյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական ընկալմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Կոստան Զարյան. կյանքը և գործը