Ընդհանուր պատմության դասագիրք

Technology

Այս աշխատությունը վերաբերում է մեքենաշինական դետալների կրողունակության (несущая способность) բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը, որոնք պատրաստված են ածխածնային կառուցվածքային պողպատներից՝ ընդգծելով նյութագիտության, մեքենամասերի նախագծման և մեխանիկական դիմադրության փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են մեքենամասերի ամրությունը և ծառայության ժամկետը, ինչպես նաև առաջարկել տեխնոլոգիական և ինժեներական լուծումներ դրանց բարելավման համար։ Ուսումնասիրվում են պողպատների մեխանիկական հատկությունները՝ ամրություն, կարծրություն, հոգնածության դիմադրություն, մաշվածակայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը քիմիական կազմից և ջերմամշակման ռեժիմներից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերեսային ամրացման մեթոդներին՝ ջերմային մշակում, ցեմենտացում, նիտրացում, ինդուկցիոն կարծրացում և այլ տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել դետալների դիմադրությունը դինամիկ և ցիկլային բեռնվածությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է լարվածությունների բաշխման մոդելավորումը մեքենամասերում՝ օգտագործելով վերջավոր տարրերի մեթոդը, ինչպես նաև կոնստրուկտիվ ձևի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ լարվածության կոնցենտրացիաների նվազեցման նպատակով։ Միաժամանակ վերլուծվում են արտադրական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա, ինչպես նաև տնտեսական արդյունավետության հարցերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է մեքենաշինության և նյութագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով ածխածնային պողպատներից պատրաստված մեքենամասերի հուսալիության և երկարատև աշխատանքի ապահովման մեթոդների կատարելագործմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտում ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական ուղղությունների, ռազմավարական առաջնահերթությունների և տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են արդյունաբերական ձեռնարկատիրության դերը ազգային տնտեսության կառուցվածքային վերափոխման, արտադրական ներուժի ընդլայնման, զբաղվածության ապահովման և երկրի մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեության կազմակերպման պայմաններին, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկություններին, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են փոքր, միջին և խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորությունները, դրանց համագործակցության ձևերը, տեխնոլոգիական արդիականացման անհրաժեշտությունը և նորարարական գործունեության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի զարգացման հեռանկարներին, արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը և արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքերի ամրապնդմանը։ Կարևորվում են պետական արդյունաբերական քաղաքականության, հարկային և ֆինանսական խթանների, վարկային ռեսուրսների հասանելիության, ենթակառուցվածքների զարգացման և գործարար միջավայրի բարելավման հարցերը։ Դիտարկվում են մարդկային կապիտալի զարգացման, մասնագիտական աշխատուժի պատրաստման, գիտության և արտադրության համագործակցության, ինչպես նաև տարածաշրջանային արդյունաբերական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև ձեռնարկատիրության զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական և կազմակերպական գործոններին, դրանց հաղթահարման ուղիներին և արդյունաբերության երկարաժամկետ զարգացման գերակայությունների ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, արդյունաբերական կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, ներդրողների, պետական տնտեսական քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է ազգային անվտանգության համակարգային կառուցվածքում պետության տեղի, դերի և նշանակության տեսաիրավական ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է պետության էությունը որպես ազգային անվտանգության ապահովման առանցքային ինստիտուտ, դրա հիմնական գործառույթները և իրավական միջոցները, որոնց միջոցով իրականացվում է հասարակության, պետականության և ազգային շահերի պաշտպանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային անվտանգության հասկացությանը, դրա բաղադրիչներին, սպառնալիքների բնույթին և պետական իշխանության տարբեր օղակների միջև գործառույթների ու լիազորությունների բաշխմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է պետության և ազգային անվտանգության փոխկապակցվածությունը, պետական ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, սահմանադրական կարգի, հանրային անվտանգության և մարդու իրավունքների պաշտպանության փոխհարաբերությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում ազգային անվտանգության ապահովման իրավական հիմքերին, պետական կառավարման և իրավապահ մարմինների դերակատարությանը, ինչպես նաև անվտանգության ոլորտում իրավական և կազմակերպական մեխանիզմների նշանակությանը։ Քննության են առնվում ազգային անվտանգության համակարգի կառուցվածքային տարրերը, դրանց փոխգործակցությունը և միասնական պետական քաղաքականության ձևավորման խնդիրները։ Կարևորվում է անվտանգության ապահովման և մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության միջև պատշաճ հավասարակշռության պահպանման անհրաժեշտությունը, քանի որ անվտանգության միջոցառումները պետք է իրականացվեն իրավական պետության սկզբունքներին համապատասխան։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է ազգային անվտանգության սպառնալիքների փոփոխվող բնույթին, պետության գործառույթների զարգացմանը և նոր մարտահրավերներին իրավական ու ինստիտուցիոնալ արձագանքման անհրաժեշտությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս տեսաիրավական տեսանկյունից գնահատել պետության դերը ազգային անվտանգության համակարգում, բացահայտել դրա կառուցվածքային և իրավական հիմնախնդիրները և դիտարկել անվտանգության կառավարման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի և ազգային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների, պետական ծառայողների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, իրավագիտության ու քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և ազգային անվտանգության իրավական հիմնահարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական շուկայում դեպոզիտարային ծառայությունների զարգացման հիմնախնդիրների և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիայի գործունեության նյութերի հիման վրա։ Քննության են առնվում դեպոզիտարային համակարգի դերը ֆինանսական շուկայի ենթակառուցվածքում, արժեթղթերի հաշվառման, պահպանման, սեփականության իրավունքի գրանցման և արժեթղթերով գործարքների սպասարկման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական դեպոզիտարիայի գործառույթներին, ծառայությունների կազմակերպման սկզբունքներին և շուկայի տարբեր մասնակիցների՝ ներդրողների, թողարկողների, ներդրումային ընկերությունների ու ֆինանսական այլ կազմակերպությունների հետ փոխգործակցությանը։ Վերլուծվում են դեպոզիտարային ծառայությունների արդյունավետության, հուսալիության, հասանելիության և տեխնոլոգիական զարգացման վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են արժեթղթերի հաշվառման համակարգերի արդիականացման, գործարքների սպասարկման արագության բարձրացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման և գործառնական ռիսկերի նվազեցման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ֆինանսական շուկայի զարգացման և դեպոզիտարային ենթակառուցվածքի միջև փոխկապակցվածությանը, ներդրողների իրավունքների պաշտպանությանն ու արժեթղթերի շրջանառության թափանցիկության ապահովմանը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունների պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ծառայությունների շրջանակի ընդլայնման, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման, էլեկտրոնային համակարգերի զարգացման և շուկայի մասնակիցների սպասարկման որակի բարձրացման ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի ենթակառուցվածքի զարգացման վերաբերյալ գիտական և գործնական առաջարկությունների ձևավորմանը և օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական շուկայի մասնագետների, ներդրումային ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Իրանում շրջանառվող թռչնագրիպի H9N2 ենթատիպի վիրուսների գենոմային և մոլեկուլային բնութագրմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գեների հաջորդականությունների, ֆիլոգենետիկ կապերի և մոլեկուլային էվոլյուցիայի առանձնահատկություններին։ Գրքում ուսումնասիրվում են վիրուսի հիմնական գեները՝ հատկապես հեմագլուտինինի (HA), նեյրամինիդազի (NA) և ներքին կառուցվածքային սպիտակուցներ կոդավորող հատվածները, ինչպես նաև դրանց մուտացիոն փոփոխությունները, որոնք ձևավորում են վիրուսի ադապտացիան և պաթոգենությունը։ Վերլուծվում է Իրանում շրջանառվող H9N2 շտամների գենետիկ բազմազանությունը և դրանց հարաբերակցությունը Եվրասիական և հարևան տարածաշրջանների (օրինակ՝ Պակիստանի) վիրուսային գծերին՝ ցույց տալով, որ հաճախ նկատվում են ռեասորտացիոն իրադարձություններ և նոր գենոտիպերի ձևավորում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մոլեկուլային մարկերներին, որոնք կապված են թռչունների և հնարավոր նաև կաթնասունների նկատմամբ վիրուսի հարմարվողականության հետ, ինչպես նաև հակածնային փոփոխություններին, որոնք ազդում են պատվաստանյութային արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է վիրուսաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, անասնաբույժների և համաճարակաբանների համար՝ նպաստելով H9N2 վիրուսի էվոլյուցիայի, տարածման և հանրային առողջության ռիսկերի ավելի խորքային ըմբռնմանը։

French

Գիրքը ֆրանսերեն լեզվի քերականության ուսուցմանն ուղղված գործնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողին ծանոթացնել ֆրանսերենի հիմնական քերականական կանոններին և նպաստել լեզվի ճիշտ ու գիտակցված կիրառման հմտությունների ձևավորմանը։ Այն նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և կարող է ծառայել որպես օժանդակ նյութ՝ լեզվի կառուցվածքը հասկանալու, բառերի ձևափոխության, նախադասության կազմության և խոսքի տարբեր տարրերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքներ ձեռք բերելու համար։ Գործնական քերականության ձևաչափը կարևորում է ոչ միայն կանոնների իմացությունը, այլև դրանց կիրառումը լեզվական առաջադրանքներում՝ նպաստելով գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ձեռնարկը արժեքավոր է նաև հայերենով ֆրանսերեն ուսուցանելու պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մոտեցումները, երբ օտար լեզուների իմացությունը կարևոր դեր ուներ մտավոր, մշակութային և կրթական կյանքում։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆրանսերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայերեն ուսումնական գրականության ուսումնասիրողներին։