Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 1)

    Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 1)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1981, Մարտ, թիվ 3)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներառում է օտար լեզուներով նոր հրատարակված գրքերի համառոտ համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողներին և հետազոտողներին արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկացվածություն և կողմնորոշում տարբեր լեզվամշակութային ու գիտական ոլորտներում առկա նոր միտումների վերաբերյալ։ Այն ընդգրկում է ինչպես գիտական և ակադեմիական աշխատություններ, այնպես էլ հանրամատչելի գրականություն՝ տարբեր ուղղություններով, ներառյալ հասարակական գիտություններ, պատմություն, փիլիսոփայություն, տնտեսագիտություն, տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև գեղարվեստական գրականության նոր նմուշներ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից համաշխարհային մշակութային և ինտելեկտուալ զարգացումները։ Ցանկի նպատակն է հեշտացնել օտար լեզուներով տեղեկատվության հասանելիությունը, խթանել միջմշակութային գիտական հաղորդակցությունը և աջակցել հետազոտողների ու ուսանողների համար միջազգային աղբյուրների օգտագործմանը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետևել գիտական և գրական դաշտում տեղի ունեցող փոփոխություններին, նոր գաղափարների ձևավորմանը և տարբեր երկրների հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղություններին՝ ստեղծելով լայն պատկերացում համաշխարհային տեղեկատվական հոսքերի մասին։

    Updated: 2026-09-01
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1981, Մարտ, թիվ 3)
    Online

    Pedagogy

    Հայկական մատենական նկարչության ազդեցությունը սովորողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման վրա

    Աշխատանքը նվիրված է հայկական մատենական նկարչության ուսումնասիրությանը՝ որպես սովորողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման արդյունավետ մանկավարժական միջոցի։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հայկական ձեռագիր գրքերի պատկերազարդման ավանդույթների կրթական ներուժը, ուսումնասիրել դրանց ազդեցությունը սովորողների գեղագիտական ընկալման, երևակայության, ինքնուրույն մտածողության և ստեղծագործական արտահայտման կարողությունների վրա, ինչպես նաև հիմնավորել ազգային արվեստի նյութի նպատակային կիրառման անհրաժեշտությունը կրթական գործընթացում։ Հայկական մատենական նկարչությունը, որպես դարերի ընթացքում ձևավորված գեղարվեստական մշակույթ, ներառում է մանրանկարչության, զարդագրության, լուսանցազարդերի, կերպարային պատկերների և ձեռագրերի ձևավորման բազմաթիվ ինքնատիպ արտահայտություններ։ Դրանց ուսումնասիրությունը սովորողներին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ոչ միայն ազգային արվեստի պատմությանը, այլև գույնի, ձևի, հորինվածքի, խորհրդանիշների և դեկորատիվ մտածողության առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստեղծագործական կարողության էության և դրա զարգացման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությունը։ Ստեղծագործականությունը ենթադրում է նոր գաղափարներ առաջադրելու, տարբեր լուծումներ որոնելու, երևակայությունը կիրառելու, սովորական պատկերացումները վերաիմաստավորելու և սեփական մտքերը ինքնատիպ ձևով արտահայտելու կարողություն։ Արվեստի ուսուցումը հատկապես նպաստավոր միջավայր է այդ հմտությունների ձևավորման համար, քանի որ սովորողը միաժամանակ աշխատում է տեսողական ընկալման, հուզական արձագանքի, երևակայության և գործնական ստեղծագործական գործունեության մակարդակներում։ Հայկական մատենական արվեստի օրինակների ուսումնասիրությունը կարող է սովորողների մեջ զարգացնել մանրամասների նկատմամբ ուշադրությունը։ Ձեռագրերի պատկերազարդումները հարուստ են զարդային տարրերով, բարդ հորինվածքներով, գունային համադրություններով և խորհրդանշական պատկերներով։ Դրանց վերլուծության ընթացքում սովորողը սովորում է դիտարկել արվեստի ստեղծագործությունը ոչ միայն ամբողջական կերպով, այլև բացահայտել դրա առանձին տարրերի փոխհարաբերությունները, հասկանալ դրանց դերը և վերարտադրել կամ ստեղծագործաբար վերափոխել դրանք։ Կարևոր նշանակություն ունի գունային մտածողության զարգացումը։ Մանրանկարչության գունային համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին հասկանալու գույների փոխազդեցությունը, հակադրությունը, ներդաշնակությունը և հուզական ազդեցությունը։ Գործնական առաջադրանքների միջոցով նրանք կարող են փորձարկել տարբեր գունային լուծումներ և ստեղծել սեփական աշխատանքներ՝ հիմնվելով ավանդական պատկերային սկզբունքների վրա, սակայն դրանք հարմարեցնելով սեփական ստեղծագործական մտահղացմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող է կարևորվել նաև հայկական մատենական արվեստի խորհրդանշական լեզուն։ Կերպարները, բույսերը, կենդանիները, զարդանախշերը և երկրաչափական ձևերը հաճախ ունեն որոշակի իմաստային և մշակութային նշանակություն։ Դրանց մեկնաբանությունը զարգացնում է սովորողների վերլուծական մտածողությունը և օգնում է հասկանալ, որ արվեստի պատկերները կարող են փոխանցել գաղափարներ ոչ միայն ուղղակի պատկերման, այլև խորհրդանիշների միջոցով։ Այդ գիտելիքը կարող է հիմք դառնալ սեփական խորհրդանշական պատկերների ստեղծման համար։

    Updated: 2026-09-14
    Հայկական մատենական նկարչության ազդեցությունը սովորողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման վրա
    Online

    Literature

    Մուրացան Պսակների բողոքը

    Ստեղծագործությունը երգիծական-բարոյախոսական արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը խորհրդանշական կերպով անդրադառնում է հասարակական արժեքների անկմանը, ձևականության գերակայությանը և մարդկային հարաբերությունների կեղծությանը։ «Պսակները» այստեղ հանդես են գալիս որպես խորհրդանշական պատկեր՝ կապված պատվի, ամուսնության, երջանկության կամ հասարակական ճանաչման գաղափարների հետ, իսկ դրանց «բողոքը» արտահայտում է այն գաղափարը, որ արտաքին փայլը հաճախ հակասում է իրական էությանը։ Մուրացանը ստեղծագործության մեջ քննադատում է այն հասարակությունը, որտեղ ձևական արարողությունները և արտաքին ցուցադրականությունը գերակշռում են իրական զգացմունքներին, ազնվությանը և բարոյական արժեքներին։ Գործում զգալի է նաև երգիծական երանգը, քանի որ հեղինակը որոշ իրավիճակներ ներկայացնում է հեգնանքով՝ բացահայտելով մարդկային թուլությունները և հասարակական արատները։ Միաժամանակ ստեղծագործությունը ունի բարոյախոսական ուղղվածություն՝ ընթերցողին մղելով մտածելու իրական և կեղծ արժեքների տարբերության մասին։ Լեզուն պարզ է, բայց արտահայտիչ, իսկ խորհրդանշական մտածողությունը ուժեղացնում է գաղափարական ազդեցությունը։

    Updated: 2026-10-13
    Մուրացան Պսակների բողոքը
    Online

    History

    Հայկական հարցը - Էդուարդ Ս. Լիտլ

    Ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական և քաղաքական խնդիրների զարգացումը միջազգային հարաբերությունների համատեքստում՝ սկսած դրանց ձևավորման վաղ փուլերից մինչև 20-րդ դարի քաղաքական գործընթացները։ Հեղինակը՝ Էդուարդ Ս. Լիտլը, անդրադառնում է այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորեցին «Հայկական հարցի» առաջացումը Օսմանյան կայսրության ներսում, ինչպես նաև այն միջազգային քննարկումներին, որտեղ հայ ժողովրդի իրավունքների և ինքնորոշման խնդիրները դարձան դիվանագիտական օրակարգի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1877–1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտին և Բեռլինի կոնգրեսին, որտեղ «Հայկական հարցը» առաջին անգամ ձևակերպվեց որպես միջազգային խնդիր։ Գրքում քննարկվում են նաև նախորդ դարերի հայկական գործիչների և մտավորականների գործունեությունը, ովքեր եվրոպական արքունիքներին էին ներկայացնում հայ ժողովրդի վիճակը և փորձել էին ստանալ աջակցություն հայկական խնդիրների լուծման համար։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատճառները, թե ինչու Սան-Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերը չարդարացրին հայ ժողովրդի սպասումները և ինչպես այդ գործընթացները ձևավորեցին երկարատև քաղաքական և դիվանագիտական պայքար, որը հայտնի է որպես «Հայկական հարց»։ Ընդհանուր առմամբ գիրքը դիտարկում է թեման ոչ միայն պատմական տեսանկյունից, այլ նաև միջազգային իրավունքի և մեծ տերությունների շահերի բախման շրջանակում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է հայկական հարցը դարձել կայսրությունների քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։

    Updated: 2026-08-21
    Հայկական հարցը - Էդուարդ Ս. Լիտլ
    Online

    Technology

    Տատանվող դանակով հողամշակման ֆրեզի կառուցվածքի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում

    Աշխատությունը նվիրված է տատանվող դանակով հողամշակման ֆրեզի կառուցվածքային սխեմայի մշակմանը և դրա հիմնական տեխնիկական ու աշխատանքային պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում հողի մեխանիկական մշակման գործընթացի առանձնահատկությունները, ֆրեզային աշխատանքային օրգանների փոխազդեցությունը հողային միջավայրի հետ և մշակման արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դանակի տատանողական շարժման բնութագրերին, շարժման հետագծին, աշխատանքային արագությանը, մշակման խորությանը և կառուցվածքային չափերին։ Վերլուծվում է նշված պարամետրերի ազդեցությունը հողի փխրեցման ու մանրացման աստիճանի, աշխատանքային դիմադրության, էներգածախսի և մեքենայի արտադրողականության վրա։ Քննարկվում են աշխատանքային օրգանի կառուցվածքի ընտրության, շարժաբերման մեխանիզմի կազմակերպման և առանձին հանգույցների փոխադարձ տեղադրման հնարավոր տարբերակները։ Կարևորվում է հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և աշխատանքային պայմանների հաշվառումը՝ մեքենայի օպտիմալ ռեժիմների որոշման ժամանակ։ Տեսական հաշվարկների և փորձարարական հետազոտությունների միջոցով կարող են գնահատվել աշխատանքային օրգանի շարժման օրինաչափությունները, առաջացող ուժերը և էներգետիկական ցուցանիշները, ինչպես նաև հիմնավորվել կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական պարամետրերի նպատակահարմար արժեքները։ Անդրադարձ է կատարվում մշակված սարքի աշխատանքի հուսալիությանը, հողամշակման որակին և գյուղատնտեսական ագրեգատների հետ դրա կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հողամշակման մեքենաների կառուցվածքների կատարելագործմանը, տեխնոլոգիական գործողությունների էներգատարության նվազեցմանը, հողի մշակման որակի բարձրացմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների մեքենայացման արդյունավետության բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ագրոճարտարագիտության և հողամշակման տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, նախագծողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Տատանվող դանակով հողամշակման ֆրեզի կառուցվածքի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում