Зависимость противовoспалительного действия дереворазрушающих грибов Pleurotus ostreatus, Ganoderma lucidum, Lentinula edodes от активности ферментов пероксидазы и β-глюкозидазы

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Շանթի մանկավարժական հայացքների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա պատկերացումները կրթության, դաստիարակության, ուսուցման նպատակների և անհատի ձևավորման գործընթացի վերաբերյալ։ Հետազոտությունը Շանթի գործունեությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես գրողի և մտավորականի, այլև որպես կրթական գործչի, որի գաղափարները ձևավորվել են հայ հասարակության կրթական ու ազգային խնդիրների բարդ պատմական պայմաններում։ Նրա մանկավարժական մոտեցումների հիմքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատի բազմակողմանի զարգացման գաղափարը, որի շրջանակում կրթությունը պետք է նպաստի ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև մարդու մտավոր, բարոյական, կամային և սոցիալական հատկանիշների ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել երեխայի և երիտասարդի դաստիարակության վերաբերյալ Շանթի պատկերացումները, ուսուցչի դերը կրթական գործընթացում, դպրոցական միջավայրի նշանակությունը և ուսուցման մեթոդների նկատմամբ նրա մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի անձին, քանի որ մանկավարժի գիտելիքները, բարոյական կերպարը, վերաբերմունքը աշակերտի նկատմամբ և սեփական օրինակը կարող են էական ազդեցություն ունենալ դաստիարակության արդյունավետության վրա։ Շանթի հայացքներում կրթությունը կարող է դիտարկվել որպես անհատի ինքնուրույն մտածողության և պատասխանատվության զարգացման միջոց, այլ ոչ թե միայն պատրաստի գիտելիքների մեխանիկական յուրացման գործընթաց։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային կրթության խնդրին։ Հայ ժողովրդի պատմական և մշակութային առանձնահատկությունների պայմաններում կրթության կարևոր նպատակներից մեկը ազգային ինքնագիտակցության, լեզվի և մշակութային ժառանգության պահպանման ու փոխանցման խթանումն էր։ Այս տեսանկյունից մանկավարժական գործընթացը կապվում է անհատի և հասարակության զարգացման ավելի լայն խնդիրների հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել Շանթի մոտեցումները համամարդկային արժեքների, բարոյական դաստիարակության և ազատ անհատականության ձևավորման տեսանկյունից։ Նրա գաղափարներում կրթության նպատակը կարող է ներկայացվել որպես գիտակից, ինքնուրույն և հասարակության նկատմամբ պատասխանատու անհատի ձևավորում։ Կարևոր թեմա է նաև երեխայի անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը։ Ուսուցման արդյունավետությունը պայմանավորվում է սովորողի տարիքային, հոգեբանական և մտավոր հնարավորությունների ըմբռնմամբ, ինչի շնորհիվ մանկավարժական ազդեցությունը կարող է դառնալ առավել նպատակային և արդյունավետ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել Շանթի մանկավարժական գործունեության և տեսական պատկերացումների համադրական վերլուծություն՝ դրանք կապելով իր ժամանակաշրջանի հայ և եվրոպական կրթական մտքի զարգացումների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել նրա մանկավարժական գաղափարների ինքնատիպությունը և դրանց պատմական նշանակությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել հայ մանկավարժական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար և ցույց տալ, թե ինչպես են կրթության, դաստիարակության և ազգային զարգացման խնդիրները փոխկապակցվել XX դարի հայ մտավորականության շրջանում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, կրթության պատմաբաններին, գրականագետներին, փիլիսոփաներին, հայագետներին և Լևոն Շանթի ստեղծագործական ու հասարակական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Շանթի մանկավարժական հայացքները որպես հայ կրթական մտքի կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով անհատի ամբողջական զարգացման, գիտակցված ուսուցման, բարոյական դաստիարակության, ուսուցչի պատասխանատվության և ազգային կրթության նշանակությունը։

Political Science

Աշխատությունը (լրատվական-վերլուծական նյութ) վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից Միջազգային քրեական դատարանին միանալու որոշման ընդունմանը՝ չնայած Ռուսաստանի Դաշնության կողմից հնչեցված նախազգուշացումներին և քաղաքական ճնշումների վերաբերյալ քննարկումներին։ Նյութում ներկայացվում է այդ որոշման քաղաքական և իրավական համատեքստը, մասնավորապես՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների փոփոխվող դինամիկան, միջազգային իրավական համակարգերին ինտեգրվելու գործընթացը և պետական ինքնիշխանության ու միջազգային պարտավորությունների միջև հավասարակշռության հարցերը։ Վերլուծվում է International Criminal Court-ին միանալու հնարավոր հետևանքները Հայաստանի իրավական համակարգի համար, այդ թվում՝ քրեական իրավասության ընդլայնումը, միջազգային համագործակցության խորացումը և հնարավոր քաղաքական լարվածությունները առանձին գործընկեր պետությունների, հատկապես Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։ Նյութը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային անվտանգության միջավայրին, միջազգային իրավունքի կիրառման մեխանիզմներին և այն քննարկումներին, որոնք ծագել են խորհրդարանական որոշման շուրջ ներքաղաքական դաշտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքական բազմավեկտորության ռազմավարությանը, իրավական պարտավորությունների ստանձնման հետևանքներին և միջազգային կառույցներում երկրի դիրքավորման հնարավոր փոփոխություններին՝ ընդգծելով, որ այս քայլը դիտարկվում է ինչպես իրավական ինտեգրման, այնպես էլ քաղաքական վերադասավորումների համատեքստում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է աճուկային ճողվածքի վիրաբուժական բուժման ժամանակ համապատասխան հերնիոպլաստիկայի մեթոդի ընտրության հիմնախնդրին։ Հետազոտության նպատակն է համեմատականորեն գնահատել վիրահատական տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը և բացահայտել այն գործոնները, որոնք պետք է հաշվի առնվեն կոնկրետ հիվանդի համար բուժման օպտիմալ մարտավարություն ընտրելիս։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են աճուկային ճողվածքների առաջացման մեխանիզմները, դասակարգումը, կլինիկական առանձնահատկությունները և վիրահատական բուժման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաց և լապարոսկոպիկ միջամտությունների, ինչպես նաև ցանցային և առանց ցանցի տեխնիկաների համեմատությանը՝ հաշվի առնելով դրանց ցուցումները, սահմանափակումները և հնարավոր բարդությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիվանդի տարիքին, ընդհանուր առողջական վիճակին, ճողվածքի չափին և տեղակայմանը, առաջնային կամ կրկնվող բնույթին, երկկողմանիությանը, նախկին վիրահատությունների պատմությանը և հետվիրահատական վերականգնման ակնկալվող ընթացքին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր վիրաբուժական մեթոդների անմիջական և երկարաժամկետ արդյունքները՝ ներառյալ ցավի ինտենսիվությունը, հիվանդանոցում գտնվելու տևողությունը, աշխատանքի և առօրյա ակտիվության վերականգնման արագությունը, հետվիրահատական բարդությունների հաճախականությունը և ճողվածքի կրկնության հավանականությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քրոնիկ հետվիրահատական ցավի, վարակների, շճային կուտակումների և այլ հնարավոր անցանկալի հետևանքների կանխարգելմանն ու գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև վիրաբույժի փորձառության, կլինիկայի տեխնիկական հնարավորությունների և բուժման արժեքի ազդեցությանը վիրահատական մեթոդի ընտրության վրա։ Տարբեր տեխնիկաների համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու անհատականացված մոտեցում, որի դեպքում վիրահատական եղանակը ընտրվում է ոչ միայն ընդհանուր ընդունված չափանիշների, այլև տվյալ հիվանդի կլինիկական առանձնահատկությունների համադրության հիման վրա։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել աճուկային ճողվածքի վիրաբուժական բուժման մարտավարության կատարելագործմանը, հետվիրահատական բարդությունների նվազեցմանը և բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ընդհանուր և որովայնային վիրաբույժներին, հերնոլոգիայի մասնագետներին, բժշկական բուհերի դասախոսներին, կլինիկական հետազոտողներին, ռեզիդենտներին և համապատասխան բժշկական ուղղություններով սովորող ուսանողներին։

History

Գիրքը նվիրված է Աղվանից, կամ Գանձասարի կաթողիկոսության պատմությանը XVII-XIX դարերում՝ ներկայացնելով նրա հոգևոր, քաղաքական, վարչական և մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է կաթողիկոսության դերը տարածաշրջանի հայկական համայնքների և հոգևոր կյանքի կազմակերպման գործում, ինչպես նաև նրա հարաբերությունները Հայոց եկեղեցու այլ նվիրապետական կենտրոնների, տեղական իշխանությունների և տարբեր քաղաքական ուժերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Գանձասարի վանքի՝ որպես հոգևոր և մշակութային կարևոր կենտրոնի նշանակությանը, կաթողիկոսական աթոռի իրավասության տարածքին և դրա պահպանման ու ընդլայնման հետ կապված խնդիրներին։ Քննարկվում են XVII-XVIII դարերի ընթացքում տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, պարսկական և հետագայում ռուսական իշխանությունների ազդեցությունը, տեղական իշխանական տների ու հոգևոր առաջնորդների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կաթողիկոսության դիրքի փոփոխությունները։ Առանձին տեղ է հատկացվում կաթողիկոսների գործունեությանը, նրանց վարչական և եկեղեցական քաղաքականությանը, թեմերի կառավարմանը, հոգևորականության պատրաստմանը և եկեղեցական կառույցների պահպանմանը։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է ներկայացնում նաև վանական համալիրների, եկեղեցաշինության, ձեռագրական ժառանգության, կրթության և մշակութային կյանքի մասին՝ ցույց տալով, թե ինչպես է կաթողիկոսությունը նպաստել հայկական ինքնության և հոգևոր ավանդույթների պահպանմանը տարածաշրջանում։ XIX դարի իրադարձությունների համատեքստում ուսումնասիրվում են կաթողիկոսության կարգավիճակի և գործունեության փոփոխությունները, նոր վարչաքաղաքական պայմանները և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրին նրա պատմական դերակատարության վերափոխմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է ոչ միայն եկեղեցական պատմության, այլև Արցախի և Արևելյան Հայաստանի քաղաքական, սոցիալական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագիտության և կրոնագիտության մասնագետների, մշակութաբանների, ձեռագրագետների, ուսանողների և տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է մսային հումքում և կենդանական ծագման ենթամթերքներում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական և մանրէաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց սանիտարական նշանակության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պահպանման ջերմաստիճանի, տևողության, խոնավության, օդափոխության, փաթեթավորման և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների ազդեցությունն է արտադրանքի որակի ու անվտանգության ցուցանիշների վրա։ Քննվում են մսային հումքի կառուցվածքի, գույնի, հոտի, խոնավության, թթվայնության և այլ հատկությունների փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ինչպես բնական հետմորթային գործընթացներով, այնպես էլ երկարատև կամ ոչ պատշաճ պահպանմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրէաբանական գործընթացներին, քանի որ պահպանման պայմանների խախտումը կարող է նպաստել միկրոօրգանիզմների զարգացմանը և արտադրանքի փչացմանը։ Դիտարկվում են մսի և տարբեր ենթամթերքների կառուցվածքային ու քիմիական առանձնահատկությունները, որոնց պատճառով դրանց պահպանման կայունությունը և որակական փոփոխությունների արագությունը կարող են տարբեր լինել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել զգայորոշման, ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և լաբորատոր այլ ցուցանիշներ՝ արտադրանքի թարմության, որակի և սանիտարական վիճակի ամբողջական գնահատման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սառեցման և պաղեցման պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պահեստավորման ընթացքում ջերմաստիճանային ռեժիմի կայունության նշանակությունը։ Սանիտարական գնահատման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են այն չափանիշները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է տարբերակել բնական պահպանման փոփոխությունները արտադրանքի անվտանգության և օգտագործման պիտանիության վրա ազդող անցանկալի գործընթացներից։ Ուշադրություն է դարձվում նաև պահեստավորման, տեղափոխման և իրացման փուլերում սանիտարահիգիենիկ վերահսկողության նշանակությանը՝ սննդային անվտանգության պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական սանիտարիայի, սննդամթերքի անվտանգության, մսի ապրանքագիտության և սննդային մանրէաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով կենդանական ծագման սննդամթերքի որակի վերահսկման և պահպանման պայմանների գիտական գնահատմանը։

Informatics

Տեղեկատվական անվտանգության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կենսաչափական տվյալների հիման վրա գաղտնաբառերի ձևավորման արդյունավետ մեթոդների մշակման և գնահատման խնդիրներին։ Քննության են առնվում անձի կենսաչափական հատկանիշների թվային ներկայացման, դրանցից կայուն և վերարտադրելի տվյալների առանձնացման, ինչպես նաև նույնականացման համակարգերում օգտագործման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաչափական նմուշների բնական փոփոխականության պայմաններում հուսալի գաղտնաբառերի ձևավորմանը, սխալների նվազեցմանը և տվյալների գաղտնիության պահպանմանը։ Վերլուծվում են կենսաչափական տեղեկատվության մշակման, հատկանիշների արդյունահանման, կոդավորման և պաշտպանված բանալիների ձևավորման տարբեր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև ստացված մեթոդների արդյունավետության, կայունության, նույնականացման ճշգրտության և տեղեկատվական անվտանգության գնահատման չափանիշները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու կենսաչափական նույնականացման և գաղտնագրային մեխանիզմների համատեղ կիրառման հնարավորությունները՝ պաշտպանված մուտքի համակարգերի կատարելագործման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական անվտանգության, կենսաչափական համակարգերի, տվյալների պաշտպանության և կիրառական գաղտնագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։