More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Շուկայի ֆունկցիաներն ու խնդիրները

    Շուկան տնտեսության այն կազմակերպված համակարգն է, որտեղ տեղի է ունենում ապրանքների, ծառայությունների և արտադրական գործոնների ազատ փոխանակում՝ առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության հիման վրա։ Շուկայի ֆունկցիաները արտահայտում են այն հիմնական դերերը, որոնք այն կատարում է տնտեսության մեջ։ Առաջին կարևոր ֆունկցիան կարգավորիչ ֆունկցիան է, որի միջոցով շուկան հավասարակշռում է առաջարկը և պահանջարկը՝ ձևավորելով գներ և ուղղելով ռեսուրսների բաշխումը։ Երկրորդը տեղեկատվական ֆունկցիան է, քանի որ գները հանդիսանում են ազդանշաններ, որոնք տեղեկություն են տալիս արտադրողներին և սպառողներին շուկայի վիճակի մասին։ Երրորդը խթանող ֆունկցիան է, որը նպաստում է արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, նորարարություններին և մրցունակության աճին։ Չորրորդը միջնորդական ֆունկցիան է, քանի որ շուկան կապ է ստեղծում արտադրողների և սպառողների միջև։ Հինգերորդը վերահսկող ֆունկցիան է, որը գնահատում է արտադրողների գործունեությունը՝ շահույթի կամ վնասի միջոցով։ Շուկայի խնդիրները կապված են նրա արդյունավետ գործունեության ապահովման հետ, մասնավորապես՝ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման, մրցակցության պահպանման, գների կայունացման և տնտեսական հավասարակշռության ապահովման հետ։ Միևնույն ժամանակ, շուկան կարող է բախվել նաև խնդիրների՝ ինչպիսիք են մոնոպոլիաները, գների տատանումները, սոցիալական անհավասարությունը և արտաքին ազդեցությունները, որոնք պահանջում են պետական կարգավորում։ Այսպիսով, շուկայի ֆունկցիաներն ու խնդիրները միասին ձևավորում են տնտեսական համակարգի գործունեության հիմքը և որոշում նրա արդյունավետությունը։

    Updated: 2026-10-23
    Շուկայի ֆունկցիաներն ու խնդիրները
    Online

    Pedagogy

    Սեղանի թենիսը՝ որպես տեսողության խանգարումով երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության կարևոր միջոց

    Այս մանկավարժա-մեթոդական հետազոտությունը նվիրված է սեղանի թենիսի կիրառմանը որպես տեսողության խանգարում ունեցող երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության և վերականգնողական գործընթացի արդյունավետ միջոցի։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հենաշարժական և զգայական համակարգերի զարգացման առանձնահատկությունները տեսողության սահմանափակում ունեցող երեխաների մոտ, ինչպես նաև ֆիզիկական ակտիվության դերը նրանց ընդհանուր առողջական վիճակի, շարժողական հմտությունների և սոցիալական հարմարվողականության բարելավման գործում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սեղանի թենիսի հատուկ մեթոդիկան՝ հարմարեցված այս խմբի երեխաների հնարավորություններին, ներառյալ լսողական և տակտիլ ազդակների օգտագործումը, շարժումների համակարգման զարգացումը և ռեակցիայի արագության բարելավումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման կազմակերպման ձևերին, անվտանգության ապահովմանը, մարզական միջավայրի հարմարեցմանը և անհատական մոտեցման կիրառմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև սեղանի թենիսի ազդեցությունը երեխաների ինքնավստահության, սոցիալական ինտեգրման և հոգեբանական բարեկեցության վրա։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ այս մարզաձևը կարող է արդյունավետորեն կիրառվել որպես վերականգնողական և կրթական գործիք հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչների, հատուկ մանկավարժների, վերականգնողական մասնագետների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-18
    Սեղանի թենիսը՝ որպես տեսողության խանգարումով երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության կարևոր միջոց
    Online

    Medicine

    Лапароскопическая холесцистэктомия больных сопутствующими заболеваниями сердечно-сосудистой системы

    Աշխատությունը նվիրված է լապարոսկոպիկ խոլեցիստէկտոմիայի կատարման առանձնահատկություններին այն հիվանդների մոտ, որոնք ունեն սրտանոթային համակարգի ուղեկցող հիվանդություններ՝ ընդգծելով վիրաբուժական և անեսթեզիոլոգիական ռիսկերի գնահատման և կառավարման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է լեղապարկի հիվանդությունների վիրաբուժական բուժման ժամանակակից մոտեցումները և լապարոսկոպիկ մեթոդի առավելությունները՝ նվազ ինվազիվություն, ցավի նվազեցում և հետվիրահատական վերականգնման արագացում։ Գրքում դիտարկվում են սրտանոթային պաթոլոգիաների ազդեցությունը վիրահատության ընթացքի վրա, ներառյալ իշեմիկ սրտային հիվանդությունը, հիպերտոնիկ հիվանդությունը և ռիթմի խանգարումները, ինչպես նաև դրանց բարդությունների ռիսկը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախավիրահատական պատրաստման, անեսթեզիոլոգիական ապահովման և ինտրաոպերացիոն մոնիտորինգի ռազմավարություններին՝ ուղղված հեմոդինամիկ կայունության պահպանմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև հետվիրահատական շրջանի առանձնահատկությունները՝ թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների կանխարգելումը և սրտային դեկոմպենսացիայի ռիսկերի նվազեցումը։ Աշխատությունը ընդգծում է բազմամասնագիտական մոտեցման կարևորությունը՝ վիրաբույժների, սրտաբանների և անեսթեզիոլոգների համագործակցության համատեքստում։ Այն օգտակար է կլինիկական բժիշկների համար՝ նպաստելով բարձր ռիսկային հիվանդների վիրաբուժական բուժման անվտանգության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-09-20
    Лапароскопическая холесцистэктомия больных сопутствующими заболеваниями сердечно-сосудистой системы
    Online

    History

    По Турецкой Армении

    Այս աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայկական բնակավայրերի պատմական, քաղաքական, սոցիալական և ազգային խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանի իրադարձություններին ու գործընթացներին, երբ հայաբնակ նահանգների բնակչությունը գտնվում էր Օսմանյան իշխանության ներքո, իսկ հայկական հարցը աստիճանաբար վերածվում էր միջազգային քաղաքականության կարևոր խնդրի։ Ուսումնասիրության առանցքում Արևմտյան Հայաստանի վարչական, ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն է, հայ բնակչության իրավական ու հասարակական դրությունը, տեղական իշխանությունների քաղաքականությունը, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական հարցին։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն պայմաններին, որոնցում ապրում էր հայ բնակչությունը, այդ թվում՝ հարկային ծանրաբեռնվածությանը, վարչական կամայականություններին, հողային հարաբերություններին, անվտանգության խնդիրներին և քրդական ու այլ տեղական ուժերի հետ փոխհարաբերություններին։ Այս հարցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես էին 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կուտակվում այն սոցիալ-քաղաքական հակասությունները, որոնք հետագայում հանգեցրին ավելի լայն ճգնաժամերի։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նաև հայկական ազգային-ազատագրական շարժումների ձևավորման և զարգացման համատեքստը։ Հայ մտավորականության, հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքական շրջանակների գործունեությունը կապված էր ոչ միայն ազգային իրավունքների պաշտպանության, այլև կրթության, մշակույթի, ինքնակազմակերպման և բարեփոխումների պահանջների հետ։ Այդ պահանջները հատկապես սրվեցին այն պայմաններում, երբ Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում հայ բնակչությունը բախվում էր անապահովության և վարչական անարդարության խնդիրներին։ Հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացը նույնպես առանցքային տեղ է զբաղեցնում թեմայի շրջանակում։ 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրից հետո Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման հարցը դարձավ եվրոպական դիվանագիտության օրակարգի մաս, սակայն նախատեսված բարեփոխումների իրականացումը մնաց սահմանափակ և անկատար։ Այս հանգամանքը հետագայում խորացրեց հայկական հասարակության հիասթափությունը և նպաստեց ազգային հարցի ավելի սուր քաղաքականացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև 1890-ականների զանգվածային բռնությունների և հայ բնակչության դեմ իրականացված հալածանքների պատմական համատեքստը հասկանալու համար։ Այդ իրադարձությունները հանգեցրին մարդկային մեծ կորուստների, բնակչության տեղահանությունների և հայկական համայնքների սոցիալ-տնտեսական կյանքի ծանր խաթարման։ 20-րդ դարի սկզբի քաղաքական փոփոխությունները, հատկապես 1908 թվականի Երիտթուրքական հեղափոխությունը, որոշ ժամանակ ստեղծեցին բարեփոխումների և հավասարության ակնկալիքներ, սակայն հետագա զարգացումները ցույց տվեցին, որ հայերի անվտանգության և քաղաքական իրավունքների հարցը շարունակում էր մնալ չլուծված։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրավիճակը կտրուկ փոխվեց, և Օսմանյան կայսրության հայ բնակչությունը ենթարկվեց զանգվածային տեղահանությունների և կոտորածների, որոնք պատմագիտության մեջ բնորոշվում են որպես Հայոց ցեղասպանություն։ Արևմտյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրությունը, հետևաբար, անմիջականորեն կապված է նաև այդ աղետի պատճառների, ընթացքի և հետևանքների հետ։ Թեմայի կարևորությունը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական պատմությամբ․ այն ներառում է նաև հայկական բնակչության մշակութային կյանքը, եկեղեցական և կրթական հաստատությունները, քաղաքային ու գյուղական համայնքների կառուցվածքը, տնտեսական գործունեությունը և ազգային ինքնության պահպանման ձևերը։ Այս տեսանկյունից Արևմտյան Հայաստանը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ պատմական տարածք, որտեղ հայերի երկարատև ներկայությունը արտահայտվել է բնակավայրերի, եկեղեցիների, վանքերի, դպրոցների, արհեստների և մշակութային ավանդույթների միջոցով։ Աշխատանքը կարող է կարևոր լինել նաև հայկական հարցի և մեծ տերությունների քաղաքականության փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և եվրոպական այլ պետությունների քաղաքական շահերը հաճախ խաչվում էին Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության պահպանման, տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման և հայերի բարենորոգումների պահանջների հետ։ Այդ պատճառով հայկական հարցը միաժամանակ ազգային, ներքին քաղաքական և միջազգային դիվանագիտական խնդիր էր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է Արևմտյան Հայաստանի պատմական իրավիճակի, հայ բնակչության սոցիալական և քաղաքական դրության, հայկական հարցի միջազգայինացման և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի ողբերգական իրադարձությունների նախադրյալների ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայկական հարցով, միջազգային հարաբերություններով և Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ զբաղվող պատմաբաններին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Updated: 2026-08-28
    По Турецкой Армении
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1985, Июнь, №6)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1985, Июнь, №6)
    Online

    History

    Հաֆեզ Ալ Ասադը և ուղղիչ շարժումը Սիրիայում (1970- ական թթ.)

    Գիրքը նվիրված է Սիրիայի 1970-ական թվականների քաղաքական զարգացումներին՝ կենտրոնանալով Hafez al-Assad-ի իշխանության գալու և երկրում իրականացված所谓 «ուղղիչ շարժման» (Corrective Movement) քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների վերլուծությանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է 1970 թվականի իշխանափոխությունը և դրա հետևանքով ձևավորված նոր քաղաքական համակարգը, որը նպատակ ուներ ամրապնդել պետական կառույցները, վերափոխել իշխող կուսակցության դերակատարությունը և կայունացնել ներքաղաքական իրավիճակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Corrective Movement (Syria)-ի գաղափարական հիմքերին, դրա իրականացման մեխանիզմներին և երկարաժամկետ ազդեցությանը Սիրիայի պետական կառավարման, տնտեսության և հասարակության վրա։ Գրքում վերլուծվում են նաև իշխանության կենտրոնացման գործընթացները, բանակի և անվտանգության համակարգի դերը, ինչպես նաև արտաքին քաղաքականության նոր ուղղությունները՝ կապված տարածաշրջանային և միջազգային հարաբերությունների հետ։ Հեղինակը դիտարկում է այդ շրջանի բարեփոխումների հակասական բնույթը՝ մի կողմից ներկայացնելով պետական կայունացման և ինստիտուցիոնալ ամրապնդման փորձերը, մյուս կողմից՝ քաղաքական ազատությունների սահմանափակումները և իշխանության ավտորիտարացման միտումները։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով Սիրիայի ժամանակակից պատմության քաղաքական գործընթացների ավելի խորքային ընկալմանը։

    Updated: 2026-09-12
    Հաֆեզ Ալ Ասադը և ուղղիչ շարժումը Սիրիայում (1970- ական թթ.)