Զբոսաշրջության զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում (Գիլան նահանգի Լահիջան քաղաքի օրինակով)

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է լայնական իզոտրոպ հատկություններով օժտված էլեկտրահաղորդիչ թիթեղների մագնիսաառաձգական տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի և լայնական սահքային դեֆորմացիաների ազդեցությունը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական և էլեկտրամագնիսական երևույթների փոխկապակցվածությունն է, երբ հաղորդիչ առաձգական մարմնի շարժումը արտաքին մագնիսական միջավայրում առաջացնում է լրացուցիչ էլեկտրամագնիսական ազդեցություններ, որոնք իրենց հերթին կարող են փոփոխել մարմնի տատանողական վարքը։ Քննվում են նյութի անիզոտրոպ հատկությունների, թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի, մագնիսական դաշտի և դեֆորմացիոն բաղադրիչների ազդեցությունները համակարգի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լայնական սահքային դեֆորմացիաներին, որոնց հաշվառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների պարզեցված տեսությունը բավարար ճշգրտությամբ չի նկարագրում իրական դեֆորմացիոն վիճակը։ Հետազոտության շրջանակում մեխանիկական շարժման հավասարումները դիտարկվում են էլեկտրադինամիկական հարաբերությունների հետ փոխկապակցված ձևով՝ հնարավորություն տալով նկարագրել մագնիսական, էլեկտրական և առաձգական դաշտերի համատեղ ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տատանումների սեփական հաճախականությունների, ձևերի և դիսպերսիոն հատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի առաձգական ու էլեկտրահաղորդական բնութագրերից։ Տրանսվերսալ իզոտրոպիայի հաշվառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել թիթեղի հարթության մեջ և դրան ուղղահայաց ուղղությամբ նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և գնահատել դրանց ազդեցությունը ալիքային ու տատանողական գործընթացների վրա։ Ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի ներգրավումը մոդելում թույլ է տալիս առավել ամբողջական ներկայացնել հաղորդիչ մարմնի արձագանքը մագնիսաառաձգական փոխազդեցության պայմաններում։ Տարբեր տեսական մոտեցումների և մոտարկումների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե լայնական սահքի ու էլեկտրամագնիսական կապակցվածության անտեսումը ինչպիսի տարբերություններ է առաջացնում հաշվարկային արդյունքներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, թիթեղների մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի և մագնիսաառաձգականության մեթոդները՝ էլեկտրահաղորդիչ անիզոտրոպ կառուցվածքների տատանողական վարքի առավել ամբողջական մաթեմատիկական նկարագրության նպատակով։

Geography

Աշխատուժի միգրացիան հանդիսանում է սոցիալ-տնտեսական կարևոր գործընթաց, որը բնութագրվում է մարդկանց տեղաշարժով մի տարածաշրջանից կամ երկրից մյուսը՝ աշխատանք գտնելու, ավելի բարձր եկամուտ ստանալու և կյանքի պայմանները բարելավելու նպատակով։ Ժամանակակից աշխարհում աշխատուժի միգրացիան դարձել է համաշխարհային տնտեսության անբաժանելի մաս, քանի որ երկրների միջև տնտեսական զարգացման տարբեր մակարդակները, աշխատավարձերի անհավասարությունը և զբաղվածության հնարավորությունների տարբերությունները խթանում են մարդկանց տեղափոխությունը։ Աշխատուժի միգրացիան կարող է լինել ներքին, երբ մարդիկ տեղափոխվում են երկրի տարբեր շրջանների միջև, և արտաքին կամ միջազգային, երբ աշխատողները մեկնում են այլ երկրներ աշխատանքի նպատակով։ Միգրացիայի հիմնական պատճառներից են գործազրկությունը, ցածր աշխատավարձերը, սոցիալական և տնտեսական դժվարությունները, քաղաքական անկայունությունը, կրթության և մասնագիտական զարգացման սահմանափակ հնարավորությունները։ Շատ դեպքերում մարդիկ ձգտում են տեղափոխվել այն երկրներ, որտեղ տնտեսությունն ավելի զարգացած է, աշխատավարձերը՝ բարձր, իսկ սոցիալական ապահովության պայմանները՝ ավելի բարենպաստ։ Աշխատուժի միգրացիան ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ։ Դրական կողմերից կարելի է նշել, որ միգրանտ աշխատողները հնարավորություն են ստանում բարելավել իրենց կենսամակարդակը, ձեռք բերել նոր գիտելիքներ և մասնագիտական փորձ։ Բացի այդ, միգրանտների կողմից հայրենիք ուղարկվող դրամական փոխանցումները մեծ նշանակություն ունեն բազմաթիվ երկրների տնտեսության համար, քանի որ դրանք նպաստում են բնակչության եկամուտների աճին և սոցիալական խնդիրների մեղմացմանը։ Ընդունող երկրները նույնպես ստանում են որոշակի առավելություններ, քանի որ լրացվում է աշխատուժի պակասը, հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ տեղական բնակչությունը չի ցանկանում աշխատել։ Սակայն աշխատուժի միգրացիան կարող է առաջացնել նաև բացասական հետևանքներ։ Արտագաղթի արդյունքում որոշ երկրներում նվազում է աշխատունակ բնակչության թիվը, առաջանում է մասնագետների պակաս, որը հայտնի է «ուղեղների արտահոսք» անվամբ։ Սա կարող է բացասաբար անդրադառնալ երկրի տնտեսական զարգացման, գիտության և արտադրության վրա։ Բացի այդ, միգրանտ աշխատողները հաճախ բախվում են սոցիալական դժվարությունների, մշակութային տարբերությունների, լեզվական խնդիրների և երբեմն նաև խտրական վերաբերմունքի։ Ժամանակակից պայմաններում աշխատուժի միգրացիայի կարգավորումը կարևոր խնդիր է պետությունների համար։ Կառավարությունները մշակում են միգրացիոն քաղաքականություններ, որոնք ուղղված են ինչպես աշխատողների իրավունքների պաշտպանությանը, այնպես էլ ազգային տնտեսության շահերի պահպանմանը։ Միջազգային կազմակերպությունները նույնպես մեծ դեր ունեն միգրանտների իրավունքների պաշտպանության և օրինական աշխատանքային հարաբերությունների ձևավորման գործում։ Գլոբալացման պայմաններում աշխատուժի միգրացիան շարունակում է զարգանալ և ազդել ինչպես առանձին երկրների, այնպես էլ ամբողջ համաշխարհային տնտեսության վրա։ Այսպիսով, աշխատուժի միգրացիան բազմակողմանի սոցիալ-տնտեսական երևույթ է, որը կապված է տնտեսական զարգացման, զբաղվածության, բնակչության շարժունակության և միջազգային համագործակցության հետ ու ունի կարևոր նշանակություն ժամանակակից հասարակության համար։

Finance

ATHENA. «Գործիքակազմ (ֆինանսական կառավարում)»-ը ֆինանսական կառավարման ուսումնական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական պլանավորման, վերլուծության և վերահսկման հիմնական գործիքակազմը՝ ընդգրկելով բյուջետավորման մեթոդները, դրամական հոսքերի կառավարումը, ֆինանսական ռիսկերի գնահատումը և կառավարչական որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ հաշվարկային մոտեցումները, աշխատությունում բացատրվում են ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված կիրառումը, ծախսերի օպտիմալացման մեթոդները, եկամտաբերության վերլուծությունը և ներդրումային որոշումների գնահատման հիմնական սկզբունքները, միաժամանակ ներկայացվում են ժամանակակից կառավարման տեղեկատվական համակարգերի կիրառությունները ֆինանսների ոլորտում՝ որպես արդյունավետ վերահսկման և կանխատեսման միջոցներ, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել գործնական հմտություններ ֆինանսական տվյալների վերլուծության, ռազմավարական պլանավորման և կազմակերպության ֆինանսական կայունության ապահովման ուղղությամբ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է դիէլեկտրիկ–մետաղ–դիէլեկտրիկ կառուցվածք ունեցող կոնաձև համակարգերում մակերևութային էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման առանձնահատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տարբեր էլեկտրամագնիսական հատկություններով միջավայրերի բաժանման սահմաններում ալիքների առաջացման, տարածման և տեղայնացման ֆիզիկական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնաձև երկրաչափության ազդեցությանը ալիքային գործընթացների վրա, մետաղական շերտի և շրջապատող դիէլեկտրիկ միջավայրերի պարամետրերի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածական բաշխման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա ալիքային երևույթների մաթեմատիկական նկարագրման, սահմանային պայմանների կիրառման և դիսպերսիոն բնութագրերի որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում մակերևութային ալիքների տարածման հաստատունների, հաճախականային կախվածությունների, դաշտի տեղայնացման և էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Կարևորվում է կառուցվածքի երկրաչափական չափերի և նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ազդեցության գնահատումը ալիքների վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրության թեման առնչվում է ժամանակակից էլեկտրադինամիկայի, նանոֆոտոնիկայի, պլազմոնիկայի և ալիքատար համակարգերի նախագծման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, ռադիոֆիզիկոսների, օպտիկայի և էլեկտրամագնիսական ալիքների մասնագետների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

ՀՀ ագրարային ոլորտում հողային հարաբերությունների կատարելագործումը ուղղված է հողի արդյունավետ օգտագործման, սեփականության և վարձակալության համակարգերի արդիականացման, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրողականության բարձրացման ապահովմանը՝ հաշվի առնելով երկրի սահմանափակ հողային ռեսուրսները և դրանց ոչ համաչափ բաշխումը։ Այս գործընթացում կարևոր ուղղություն է հողերի կադաստրային հաշվառման և գնահատման համակարգի կատարելագործումը, որը թույլ է տալիս ապահովել հողի նկատմամբ սեփականության իրավունքի հստակություն, նվազեցնել վեճերը և ստեղծել թափանցիկ շուկա։ Հողային հարաբերությունների բարելավման կարևոր գործոն է նաև հողերի համախմբման (կոնսոլիդացիայի) քաղաքականությունը, որի միջոցով հնարավոր է հաղթահարել մանրաբաժանված հողատարածքների խնդիրները և բարձրացնել արտադրության արդյունավետությունը՝ խոշոր և տեխնոլոգիապես հագեցած տնտեսությունների ձևավորման միջոցով։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է զարգացնել հողի վարձակալության և շուկայի մեխանիզմները, որոնք կապահովեն հողի ավելի ճկուն շրջանառություն և ներդրումային գրավչություն գյուղատնտեսության ոլորտում։ Կարևոր դեր ունի նաև պետական աջակցությունը՝ սուբսիդիաների, վարկային ծրագրերի և հարկային արտոնությունների միջոցով, ինչը կարող է խթանել հողի արդյունավետ օգտագործումը և կանխել դրա լքվածությունը։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է կատարելագործել իրավական դաշտը՝ հստակեցնելով հողօգտագործման իրավունքները, սահմանելով շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն գյուղատնտեսության պահանջներ, ինչպես նաև կանխելով հողի դեգրադացիան ու էրոզիան։ Ընդհանուր առմամբ, հողային հարաբերությունների կատարելագործումը Հայաստանում պահանջում է համակարգված մոտեցում, որը համադրում է իրավական, տնտեսական և տեխնոլոգիական գործիքները՝ նպատակ ունենալով ապահովել ագրարային ոլորտի կայուն զարգացում և հողի ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լիսեռների կոռոզիոն հոգնածության նկատմամբ դիմադրության ցուցանիշների գնահատման նոր մեթոդի մշակմանը և դրանց հավանականային բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մեքենաների և մեխանիզմների լիսեռների շահագործման ընթացքում առաջացող մեխանիկական լարումները, փոփոխական բեռնվածությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ագրեսիվ միջավայրի պայմաններում նյութերի հոգնածային դիմադրության նվազման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոռոզիոն և հոգնածային գործընթացների փոխազդեցությանը, մետաղների մակերևութային վիճակի փոփոխություններին, նյութի կառուցվածքային առանձնահատկություններին և դրանց ազդեցությանը մեքենամասերի ամրության ու երկարակեցության վրա։ Ուսումնասիրվում են լիսեռների կոռոզիոն հոգնածության դիմադրությունը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց որոշման փորձարարական և հաշվարկային եղանակները, ինչպես նաև ստացված արդյունքների վիճակագրական մշակման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում փոփոխական մեխանիկական բեռնվածությունների, կոռոզիոն միջավայրի հատկությունների, լարվածությունների կենտրոնացման և նյութի ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի ազդեցությանը մեքենամասերի հուսալիության վրա։ Կարևորվում են հավանականության տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդների կիրառումը, փորձարարական տվյալների ցրվածության գնահատումը, հոգնածային դիմադրության ցուցանիշների բաշխման օրինաչափությունների բացահայտումը և շահագործման հուսալիության կանխատեսումը։ Դիտարկվում են նաև հաշվարկային մոդելների կատարելագործման, փորձարկումների արդյունքների համեմատական վերլուծության և լիսեռների նախագծման ընթացքում ամրության պաշարի հիմնավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել նյութերի դիմադրության, մետաղագիտության, կոռոզիայի տեսության և հուսալիության հաշվարկների մեթոդները՝ մեքենամասերի աշխատանքային հատկությունների առավել ճշգրիտ գնահատման նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի մեքենաշինական կառուցվածքների անվտանգության բարձրացման, լիսեռների ծառայության ժամկետի կանխատեսման, տեխնիկական խափանումների ռիսկի նվազեցման և շահագործման արդյունավետության ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության ճարտարագետների, նյութագետների, մետաղագետների, մեխանիկայի մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։