«Ժողովրդական-պատկերազարդ» տարեցույց, 1900 թվական

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն հոսքերի ձևավորման, զարգացման և դրանց տնտեսական հետևանքների քանակական գնահատման ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, միգրացիայի պատճառներն ու սոցիալ-տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, զբաղվածության, ժողովրդագրական իրավիճակի և երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը կիրառում է վիճակագրական և վերլուծական մեթոդներ՝ գնահատելու արտագաղթի, ներգաղթի և դրամական փոխանցումների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև միգրացիոն գործընթացների երկարաժամկետ հետևանքները՝ կապված մարդկային կապիտալի փոփոխության, աշխատուժի շարժունակության, ներդրումային միջավայրի և տնտեսական քաղաքականության ձևավորման հետ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսագետների, ժողովրդագիրների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով գիտական մոտեցումներ միգրացիոն գործընթացների գնահատման և դրանց արդյունավետ կառավարման հնարավորությունների վերաբերյալ։

Literature

Գիրքը գեղարվեստական արձակի ստեղծագործություն է, որի վերնագիրը կենտրոնանում է Լիոն քաղաքի և սուրհանդակի կերպարի շուրջ։ Սուրհանդակի մասնագիտությունը պատմականորեն կապված է նամակների, հաղորդագրությունների, փաստաթղթերի և այլ կարևոր տեղեկությունների փոխանցման հետ, իսկ այդպիսի առաքելությունները հաճախ հիմք են ծառայել արկածային ու դրամատիկ պատմությունների համար։ Վերնագիրը ենթադրում է գործողությունների կապը Լիոն քաղաքի հետ՝ այն ներկայացնելով որպես իրադարձությունների աշխարհագրական կամ սյուժետային կարևոր միջավայր։ Սուրհանդակի կերպարը կարող է առնչվել ճանապարհորդության, գաղտնի հաղորդագրությունների, անսպասելի հանդիպումների և տարբեր մարդկանց ճակատագրերը միմյանց կապող իրադարձությունների հետ։ Ստեղծագործությունը տեղավորվում է այն գեղարվեստական գրականության շրջանակում, որտեղ առօրյա մասնագիտությունը կարող է դառնալ պատմության զարգացման առանցք, իսկ հաղորդագրության փոխանցման գործընթացը՝ գործողությունների հաջորդականության և լարվածության աղբյուր։ Հրատարակությունը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայերեն աշխարհիկ ընթերցանության և գեղարվեստական գրականության տարածման պատմական միջավայրը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմության, արևմտահայերեն տպագրության և ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել այն հետազոտողներին, որոնք ուսումնասիրում են եվրոպական քաղաքների և մասնագիտությունների պատկերումը հայերեն գեղարվեստական գրականության մեջ։

Biology

Կենդանաբանական և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Դարևսկու իժի տարածվածության, կենսամիջավայրի առանձնահատկությունների, էկոլոգիայի և պահպանության խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տեսակի տարածման սահմանները, տարբեր բնակավայրերում հանդիպման առանձնահատկությունները և գոյության համար անհրաժեշտ բնական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսամիջավայրի կառուցվածքին, կլիմայական ու լանդշաֆտային գործոններին, սննդային առանձնահատկություններին, բազմացմանը և սեզոնային ակտիվությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև պոպուլյացիաների վիճակը և դրանց վրա բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Քննության են առնվում կենսամիջավայրերի փոփոխության և խախտման, մարդու տնտեսական գործունեության ու այլ բնապահպանական գործոնների հետ կապված վտանգները։ Կարևորվում է տեսակի բնական բնակավայրերի պահպանությունը, պոպուլյացիաների շարունակական ուսումնասիրությունն ու վիճակի գնահատումը, ինչպես նաև արդյունավետ բնապահպանական միջոցառումների իրականացումը։ Նման հետազոտությունները նպաստում են հազվադեպ և սահմանափակ տարածում ունեցող սողունների կենսաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը և կենսաբազմազանության պահպանության գիտական հիմքերի զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենդանաբանների, հերպետոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների, բնության պահպանության ոլորտի մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան կանոնական ժառանգության կարևորագույն ժողովածուներից մեկի կազմավորման, համալրման և պատմական զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժողովածուի ստեղծման պատմական և եկեղեցական նախադրյալները, դրա սկզբնական կառուցվածքի ձևավորումը, ընդգրկված կանոնների ծագումն ու բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հետագա դարերում կատարված խմբագրական փոփոխություններն ու լրացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցական կանոնների, տիեզերական և տեղական եկեղեցական ժողովների որոշումների, եկեղեցական հայրերի կանոնական բնույթի գրությունների և դրանց հայկական միջավայրում ընդունման ու կիրառման պատմությանը։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված ձեռագրական խմբագրությունները, առանձին կանոնախմբերի փոխհարաբերությունները և ժողովածուի կառուցվածքի աստիճանական զարգացումը։ Քննարկվում է դրա նշանակությունը Հայ եկեղեցու ներքին կյանքի, հոգևորականության գործունեության, ծիսական կարգի, ամուսնաընտանեկան հարաբերությունների, բարոյական նորմերի և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների կարգավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ձեռագրական ավանդույթին, պահպանված օրինակների համեմատական ուսումնասիրությանը և սկզբնաղբյուրների միջոցով ժողովածուի տարբեր շերտերի ժամանակագրության ու ծագման բացահայտմանը։ Կարևորվում է կանոնական նյութերի ուսումնասիրությունը որպես միջնադարյան Հայաստանի ոչ միայն եկեղեցական, այլև իրավական, հասարակական և մշակութային պատմության ճանաչման կարևոր աղբյուր։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է տարբեր դարաշրջաններում ձևավորվել և զարգացել հայկական կանոնական իրավունքի համակարգը և ինչ դեր է ունեցել այդ ժառանգությունը Հայ եկեղեցու ու հասարակության կյանքում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագետների, իրավունքի պատմության մասնագետների, ձեռագրագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Literature

«Թափառական հրեա» անվանումը կապված է եվրոպական գրականության մեջ տարածված ավանդության հետ, որի կենտրոնական կերպարը դատապարտված է անվերջ թափառելու և չի կարողանում հանգրվան գտնել։ Այս խորհրդանշական պատկերը տարբեր ժամանակներում օգտագործվել է մարդկային ճակատագրի, տառապանքի, պատժի, ապաշխարության, հավատի և փրկության գաղափարներն արտահայտելու համար։ Թափառականության մոտիվը գեղարվեստական պատումում հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև օտարության, մենության, հասարակական անարդարության և մարդու՝ սեփական անցյալի հետ ունեցած հարաբերությունների հարցերին։ Եվրոպական գրականության մեջ այս ավանդությունը ստացել է տարբեր մեկնաբանություններ՝ կրոնական առասպելից վերածվելով հասարակական ու բարոյական խնդիրներ ներկայացնելու գրական միջոցի։ Հատորի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու կերպարների զարգացմանը, պատմողական կառուցվածքին, իրադարձությունների հաջորդականությանը և անհատական ճակատագրերի ու հասարակական միջավայրի փոխազդեցությանը։ Այս թեմայով ստեղծագործություններում անձնական պատմությունները կարող են միահյուսվել պատմական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների հետ՝ ընդգծելով մարդու գործողությունների հետևանքներն ու պատասխանատվության խնդիրը։ Հատորի գրական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև թարգմանական գրականության զարգացման համատեքստում՝ ուսումնասիրելով եվրոպական գրական թեմաների տարածումը հայ ընթերցողական միջավայրում և դրանց դերը գեղարվեստական ճաշակի ձևավորման գործում։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում համաշխարհային գրականության, կրոնական ավանդությունների գրական վերամշակման, սոցիալական արձակի և հայ գրահրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Religion

1892 թվականին Կոստանդնուպոլսում հրատարակված այս՝ 222 էջից բաղկացած աշխատությունը, ըստ վերնագրի, նախատեսված է եղել 1893 թվականի կիրակիների ընթացքում կիրակնօրյա դպրոցներում դասավանդելու համար։ Վերնագիրը ներկայացված է օսմանյան թուրքերենի՝ հայատառ գրության ձևով և պարունակում է «կիրակի մէքթէպի»՝ կիրակնօրյա դպրոց, ինչպես նաև «տէրսլէրի»՝ դասեր բառերը։ Այս ձևակերպումը հուշում է, որ հրատարակությունը ուսումնական նյութերի ժողովածու է՝ նախատեսված տարվա կիրակնօրյա դասերի կազմակերպման և հաջորդականության համար։ Կիրակնօրյա դպրոցները քրիստոնեական համայնքներում կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների փոխանցման, Աստվածաշնչյան պատմությունների ուսումնասիրման, բարոյական դաստիարակության և համայնքային ինքնության պահպանման գործում։ Նման դասագրքերը կարող էին պարունակել աստվածաշնչյան ընթերցանության նյութեր, քրիստոնեական ուսմունքի բացատրություններ, բարոյական խրատներ, աղոթքներ և տարվա տարբեր կիրակիներին համապատասխան դասերի ծրագիր։ 1892 թվականին հրատարակված լինելը և 1893 թվականի կիրակիների համար նախատեսված լինելը վկայում են, որ այն կազմվել է նախապես՝ հաջորդ տարվա ուսումնական կարիքները հոգալու նպատակով։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարի վերջին բազմալեզու և բազմադավան քաղաք էր, որտեղ տարբեր քրիստոնեական համայնքներ ունեին իրենց կրթական և կրոնական կազմակերպությունները։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե որ համայնքի կամ դավանանքի կիրակնօրյա դպրոցի համար է նախատեսված եղել այս ժողովածուն, ինչ լեզվով են շարադրված դասերը և ինչպես է կազմակերպված դրանց բովանդակությունը։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել Օսմանյան կայսրության հայ և այլ քրիստոնյա համայնքների կրթական կյանքի, կրոնական ուսուցման և XIX դարի վերջի դպրոցական գրականության ուսումնասիրության համար։