Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է կրոնական հավատքի հիմնավորման և դրա ճշմարտացիության օգտին ներկայացվող փաստարկների ու գաղափարների քննարկմանը։ Այն պատկանում է քրիստոնեական աստվածաբանական և ջատագովական գրականության շրջանակին, որի նպատակն է բանական դատողությունների, փիլիսոփայական մոտեցումների և կրոնական ուսմունքի դրույթների միջոցով բացատրել հավատի հիմքերը։ Նման երկերում սովորաբար քննության են առնվում Աստծո գոյության, աշխարհի արարման, աստվածային նախախնամության, հոգու անմահության, բարոյական օրենքի և մարդու հոգևոր կյանքի վերաբերյալ հարցեր։ Հավատքի և բանականության փոխհարաբերության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու կրոնական համոզմունքների պաշտպանությանը ծառայող մտավոր ավանդույթներին և հասկանալու, թե ինչպես են աստվածաբանական գաղափարները հիմնավորվել փիլիսոփայական ու բարոյական դատողություններով։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես կրոնական կրթության և հավատքի գիտակցված ընկալմանն ուղղված ձեռնարկ, որը նպաստում է քրիստոնեական աշխարհայացքի, աստվածաբանական մտածողության և կրոնական հարցերի շուրջ բանավիճելու կարողության զարգացմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեական ջատագովության, կրոնական փիլիսոփայության և 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակության վերնագիրը հուշում է ընթերցողին կամ հասարակության տարբեր անդամներին ուղղված խոսքի բնույթ՝ ենթադրաբար նպատակ ունենալով ներկայացնել ընդհանուր նշանակություն ունեցող մտքեր, դիտարկումներ կամ ուղերձներ։ «Առ ամենեսին» ձևակերպումը կարող է արտահայտել հեղինակային դիմումի ընդգրկուն բնույթը՝ ուղղված ոչ թե առանձին անձի, այլ ավելի լայն հանրության։ Այդպիսի հրապարակումները 19-րդ դարի հայ գրական և հասարակական միջավայրում հաճախ ծառայել են գաղափարների տարածմանը, ընթերցողի ուշադրությունը հասարակական ու բարոյական հարցերի վրա հրավիրելուն և անձնական ու հանրային կյանքի վերաբերյալ մտորումներ առաջացնելուն։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել ժամանակաշրջանի հայալեզու գրավոր խոսքի և հանրային հաղորդակցության համատեքստում՝ հաշվի առնելով, որ նման կարճ հրատարակությունները կարող էին ունենալ խրատական, մտորումային կամ հրապարակախոսական ուղղվածություն։ Դրանց արժեքը պայմանավորված է նաև լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններով, որոնք արտացոլում են ժամանակի գրական լեզուն և հասարակության հետ հաղորդակցվելու ձևերը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության, հասարակական մտքի և տպագիր խոսքի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ որպես իր ժամանակի ընթերցողական միջավայրին ուղղված հրատարակություն։

Ժողովածուն ներկայացնում է Նոր Նախիջևանի հայ համայնքի ժողովրդական բանավոր ժառանգության կարևոր նմուշներ՝ ընդգրկելով առածներ, ասացվածքներ և զրույցներ։ Այս նյութերը ձևավորվել և փոխանցվել են սերնդեսերունդ՝ արտացոլելով համայնքի կենսափորձը, աշխարհայացքը, բարոյական պատկերացումները, կենցաղը և հասարակական հարաբերությունները։ Առածներն ու ասացվածքները ժողովրդական իմաստության խտացված արտահայտություններ են, որոնց միջոցով փոխանցվում են կյանքի վերաբերյալ դիտարկումներ, խրատներ և գնահատականներ։ Դրանք կարող են անդրադառնալ ընտանիքին, աշխատանքին, ընկերությանը, ազնվությանը, մարդկային բնավորությանը, փոխօգնությանը և առօրյա կյանքի տարբեր իրավիճակներին։ Զրույցները լրացնում են այս պատկերը՝ պահպանելով համայնքում տարածված պատմությունները, հիշողությունները, հումորը և ավանդական պատկերացումները։ Ժողովածուի առանձնահատուկ արժեքը պայմանավորված է նրա տեղային բնույթով․ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Նոր Նախիջևանի հայերի լեզվական առանձնահատկությունները, խոսքի դարձվածքները, ժողովրդական մտածողությունն ու մշակութային ինքնությունը։ Հավաքված բանահյուսական նյութերը կարևոր աղբյուր են հայ ժողովրդական բանահյուսության, ազգագրության և սփյուռքահայ համայնքների պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Դրանք նպաստում են նաև բանավոր ավանդույթների պահպանմանն ու հետագա սերունդներին փոխանցմանը:

Ժողովածուն պատկանում է առակագրական գրականության ժանրին, որի միջոցով գեղարվեստական պատումները միավորվում են խրատական և բարոյադաստիարակչական նպատակների հետ։ Առակներին բնորոշ է կյանքի տարբեր իրավիճակների ներկայացումը պարզ, պատկերավոր և հաճախ խորհրդանշական պատմությունների միջոցով։ Կերպարների գործողությունների, փոխհարաբերությունների և դրանց հետևանքների պատկերումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները, հասարակական հարաբերությունների բարդությունները և բարոյական ընտրության նշանակությունը։ Այս ժանրի ստեղծագործություններում հաճախ քննարկվում են ազնվության, արդարության, խոհեմության, աշխատասիրության, համեստության, բարության և պատասխանատվության գաղափարները, ինչպես նաև քննադատվում են ագահությունը, խաբեությունը, մեծամտությունն ու անարդարությունը։ Առակի սեղմ կառուցվածքը, դիպուկ արտահայտությունները և եզրափակիչ խրատը նպաստում են հիմնական գաղափարի հեշտ ընկալմանն ու մտապահմանը։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել ընթերցանության մշակույթի տարածման և բարոյական արժեքների փոխանցման գործում՝ հատկապես կրթական ու ընտանեկան միջավայրում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու գեղարվեստական և դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես առակագրության ավանդույթի պահպանման և տարածմանն առնչվող հրատարակություն։

Ժողովածուն ընդգրկում է հին հունական առակագրության ավանդույթի նշանավոր ներկայացուցիչ Եզոպոսին վերագրվող առակները, որոնք համաշխարհային գրականության մեջ պահպանել են իրենց նշանակությունը դարերի ընթացքում։ Դրանցում կենդանիների, մարդկանց և երևակայական կերպարների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության տարբեր գծերը, հասարակական հարաբերությունները, կյանքի հակասություններն ու առօրյա իրավիճակները։ Առակների առանձնահատկությունն այն է, որ պարզ, սեղմ և պատկերավոր պատմությունների միջոցով փոխանցվում են խորքային մտքեր ու բարոյական խրատներ։ Դրանք անդրադառնում են ազնվությանը, խոհեմությանը, արդարությանը, աշխատասիրությանը, չափավորությանը, խորամանկությանը, ագահությանը, հպարտությանը և մարդկային այլ հատկանիշներին՝ ընթերցողին մղելով գնահատելու կերպարների վարքն ու դրա հետևանքները։ Կենդանիների խորհրդանշական կերպարները հնարավորություն են տալիս մարդկային թուլություններն ու արժանիքները ներկայացնել մատչելի և հիշվող ձևով։ Եզոպոսյան առակների կարևորությունը պայմանավորված է նաև դրանց համընդհանուր բնույթով․ արծարծվող խնդիրները հասկանալի են տարբեր ժամանակաշրջանների և մշակույթների մարդկանց համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է համաշխարհային առակագրության, հին հունական գրականության և հայերեն թարգմանական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, ինչպես նաև կարող է ծառայել երեխաների ու պատանիների բարոյական դաստիարակության և ընթերցանության զարգացմանը։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Մխիթար Գոշի առակագրական ժառանգությունը, որն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում հայ գեղարվեստական և խրատական գրականության պատմության մեջ։ Նրա առակներում կենդանիների, մարդկանց և այլ կերպարների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները, հասարակական հարաբերությունները, բարու և չարի հակադրությունը, արդարության, խոհեմության ու պատասխանատվության նշանակությունը։ Պատմությունները հաճախ ունեն խորհրդանշական բնույթ․ կերպարների գործողություններն ու փոխհարաբերությունները ներկայացնում են մարդկային կյանքի տարբեր իրավիճակներ և ընթերցողին հնարավորություն տալիս դրանցից հետևություններ անելու։ Հեղինակի ստեղծագործություններին բնորոշ են սեղմ պատումը, պատկերավոր արտահայտությունը, դիպուկ դիտարկումները և բարոյական եզրահանգումները։ Առակների միջոցով արծարծվում են նաև իշխանության, հասարակական կարգի, մարդկային թուլությունների, փոխադարձ վստահության և արդար դատողության հարցեր։ Մխիթար Գոշի առակագրությունը կարևոր է ոչ միայն իր գեղարվեստական արժեքով, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մտածողության, արժեքային պատկերացումների և աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ճանաչելու հայ առակագրության հարուստ ավանդույթը և հասկանալու, թե ինչպես է գրական պատումը ծառայել բարոյական ու հասարակական գաղափարների փոխանցմանը։

Ժողովածուն ներառում է ֆրանսիացի գրող և մտածող Ֆրանսուա Ֆենելոնի առակները, որոնք համադրում են գեղարվեստական պատումը, կյանքի դիտարկումները և բարոյական խրատը։ Ֆենելոնի առակագրական ստեղծագործություններում կենդանիների, մարդկանց և տարբեր երևակայական կերպարների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության գծերը, վարքի դրսևորումները և հասարակական հարաբերությունները։ Առակների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ պարզ ու պատկերավոր պատմությունների միջոցով ընթերցողին մղում են խորհելու ազնվության, չափավորության, արդարության, համեստության, բարության և խոհեմության մասին։ Գեղարվեստական պատումի և դաստիարակչական նպատակի համադրությունը ստեղծագործությունները դարձնում է մատչելի տարբեր տարիքի ընթերցողների համար, հատկապես երեխաների և պատանիների, որոնց համար առակները կարող են ծառայել որպես բարոյական արժեքների ընկալման միջոց։ Ֆենելոնի գրական ժառանգությունը կարևոր տեղ ունի ֆրանսիական լուսավորական և դասական գրականության պատմության մեջ, իսկ նրա ստեղծագործությունների հայերեն տարածումը նպաստել է եվրոպական գրական ու դաստիարակչական գաղափարների հասանելիությանը հայ ընթերցողին։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում թարգմանական գրականության, առակագրության զարգացման և 19-րդ դարի հայ կրթական ու բարոյադաստիարակչական մտածողության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը ներկայացնում է առաջարկությունների և հասարակական նախաձեռնությունների բնույթ ունեցող հրապարակում՝ ուղղված Ակնայի նորաստեղծ նահապետական ընկերությանը։ Վերնագրից կարելի է ենթադրել, որ դրա հիմնական նպատակը ընկերության գործունեության կազմակերպման, համայնքային կյանքի կարգավորման և ազգային ավանդույթների պահպանմանն առնչվող հարցերի քննարկումն է։ Նահապետական ընկերությունների գործունեությունը կապված էր համայնքային համախմբման, ավանդական արժեքների պահպանման, հասարակական փոխօգնության և ազգային ինքնության ամրապնդման գաղափարների հետ։ Նման կառույցները կարևոր դեր կարող էին ունենալ համայնքի անդամների միջև համագործակցության զարգացման, ընդհանուր խնդիրների բարձրաձայնման և տեղական հասարակական կյանքի կազմակերպման գործում։ Հրապարակումը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ հասարակական կազմակերպությունների պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին տարբեր համայնքներում ձևավորվում համատեղ գործունեության նախաձեռնություններ և քննարկվում դրանց նպատակներն ու գործելակերպը։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է Ակնայի հայ համայնքի պատմության, հասարակական հարաբերությունների և ազգային կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով դիտարկելու ավանդական համայնքային կառույցների դերն ու նշանակությունը ժամանակի հայ հասարակական միջավայրում։

Աշխատությունը նախատեսված է երեխաների նախնական կրթության և ուսումնական առաջին գիտելիքների յուրացման համար։ Որպես մանկական դասագիրք՝ այն միտված է սովորողներին աստիճանաբար ներգրավելու կրթական գործընթացի մեջ, զարգացնելու նրանց կարդալու, գրելու, մտածելու և սովորածը կիրառելու կարողությունները։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն են ունեցել տարրական կրթության կազմակերպման գործում, քանի որ երեխաներին հասանելի ձևով ներկայացրել են ուսումնական նյութը և հիմք ստեղծել հետագա գիտելիքների ձեռքբերման համար։ Դասագրքի նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև դաստիարակչական տեսանկյունից․ վաղ կրթությունը նպաստում է երեխայի ուշադրության, հիշողության, լեզվական կարողությունների, կարգապահության և ինքնուրույն մտածողության ձևավորմանը։ Մանկական ուսումնական գրականությունը միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մանկավարժական մոտեցումները, կրթության նպատակներն ու երեխաների ուսուցման համար ընտրված մեթոդները։ Հատկանշական է նաև, որ հայերեն դասագրքի ստեղծումն ու տարածումը Նյու Յորքում վկայում են արտերկրում հայալեզու կրթական նյութերի պահանջարկի և ազգային լեզվի պահպանմանն ուղղված կրթական ջանքերի մասին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության, մանկական գրականության և սփյուռքահայ կրթական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նախատեսված է հայ երեխաների հոգևոր և բարոյական դաստիարակության համար՝ նպատակ ունենալով վաղ տարիքից նրանց հաղորդակից դարձնել քրիստոնեական հավատքի, բարության և առաքինի վարքի սկզբունքներին։ «Հոգևոր կերակուր» արտահայտությունը խորհրդանշում է այն գիտելիքներն ու արժեքները, որոնք սնուցում են երեխայի ներաշխարհը, ձևավորում նրա աշխարհայացքը և օգնում տարբերակել բարին ու չարը։ Նման բնույթի մանկական գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել ընտանեկան և դպրոցական դաստիարակության մեջ՝ երեխաներին մատչելի լեզվով ներկայացնելով կրոնական գաղափարներ, բարոյական խրատներ և առօրյա կյանքում կիրառելի վարքականոններ։ Այն կարող է դիտարկվել որպես կրթական ու հոգևոր ձեռնարկ, որի նպատակը ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցումն է, այլև ազնվության, ճշմարտախոսության, հնազանդության, կարեկցանքի, համեստության և ուրիշների հանդեպ հարգանքի զարգացումը։ Գրքի մանկապատանեկան ուղղվածությունը վկայում է երեխաների կրթության մեջ հոգևոր արժեքների կարևորության մասին և արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրթական միջավայրում կրոնական ու բարոյական դաստիարակության նշանակությունը։ Այն արժեքավոր է հայ մանկական գրականության, հոգևոր կրթության և ազգային դաստիարակչական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Ստեղծագործությունը պատկանում է գեղարվեստական գրականության այն շրջանակին, որտեղ առաջնային նշանակություն ունեն անձնական ապրումների, ներաշխարհի և մարդկային զգացմունքների արտահայտությունը։ «Մրմունջ» հասկացությունը գրականության մեջ հաճախ կապվում է մեղմ, անկեղծ ու մտերմիկ խոսքի, ներքին հույզերի, մտորումների և երբեմն նաև թախծի կամ կարոտի հետ։ Վերնագիրը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես հեղինակի ստեղծագործական առաջին փորձերի կամ վաղ շրջանի գրական արտահայտությունների ժողովածու, որտեղ կարող են արտացոլվել անհատական ապրումներ, կյանքի նկատմամբ վերաբերմունք և հոգևոր որոնումներ։ Նման երկերը կարևոր են ոչ միայն իրենց գեղարվեստական արժեքով, այլև այն պատճառով, որ բացահայտում են ժամանակի գրական ճաշակը, քնարական խոսքի ձևերը և անհատական զգացողությունների արտահայտման եղանակները։ Դրանք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս հաղորդակից դառնալու հեղինակի ներաշխարհին, խորհելու մարդկային հարաբերությունների, կյանքի անցողիկության, հույսի, հիշողության և զգացմունքների մասին։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, քնարական արտահայտչամիջոցների և հայալեզու գրական միջավայրի զարգացմանը վերաբերող նյութ։

Աշխատությունը ներկայացնում է բնական պատմության նախնական գիտելիքները՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել բնության բազմազանությանը, կենդանի և անկենդան աշխարհի հիմնական երևույթներին ու դրանց ուսումնասիրության նշանակությանը։ Որպես ներածական բնագիտական ձեռնարկ՝ այն կարող է ծառայել բնության մասին համակարգված պատկերացում կազմելու առաջին փուլում՝ զարգացնելով դիտողականությունը, հետաքրքրասիրությունը և շրջակա միջավայրի երևույթները ճանաչելու կարողությունը։ Բնական պատմությունը ներառում է բնության տարբեր բաղադրիչների ուսումնասիրություն՝ կենդանիներ, բույսեր, հող, ջուր, օդ և բնական այլ երևույթներ, որոնց փոխկապակցվածության ըմբռնումը կարևոր է աշխարհի գիտական ընկալման համար։ Այսպիսի գրականությունը նպաստել է բնագիտական գիտելիքների տարածմանը և կրթական միջավայրում փորձառական ու դիտողական ուսուցման խրախուսմանը։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է ուշադրություն դարձնել բնության առարկաների առանձնահատկություններին, տարբերակել դրանց հատկանիշները և հասկանալ բնական գործընթացների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայալեզու գիտակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է բնագիտության հասանելի ուսուցման և գիտելիքի տարածման ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնագիտական կրթության զարգացման, գիտական մտածողության ձևավորման և հայերենով ստեղծված ուսումնական գրականության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի հասարակական վիճակի բարելավման և ազգային առաջընթացի հնարավոր ուղիների քննարկմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի կյանքին ու զարգացման հեռանկարներին։ Վերնագրում ընդգծված «առաջին քայլի» գաղափարը մատնանշում է փոփոխությունների անհրաժեշտությունը և այն համոզմունքը, որ ազգային բարեկեցության հասնելու համար անհրաժեշտ է սկսել հիմնարար խնդիրների բացահայտումից ու դրանց լուծմանն ուղղված գործնական նախաձեռնություններից։ Նման բնույթի հրապարակումները կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի հայ լուսավորական և հասարակական մտքի շրջանակում, երբ կրթության տարածումը, տնտեսական կյանքի աշխուժացումը, հասարակական հարաբերությունների բարելավումը և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը դիտարկվում էին որպես ժողովրդի առաջընթացի կարևոր պայմաններ։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես ժամանակի մտավորական միջավայրում առկա բարեփոխական ձգտումների արտահայտություն, որտեղ ազգային զարգացման հարցը կապվում էր անհատական պատասխանատվության, հանրային համախմբման և հասարակության գիտակցված գործունեության հետ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հասարակական մտքի պատմության, ազգային ծրագրերի ձևավորման և 19-րդ դարի հայ լուսավորական գաղափարների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու այն խնդիրների ու նպատակների մասին, որոնք քննարկվում էին հայ ժողովրդի ապագայի վերաբերյալ։

Աշխատանքը նախատեսված է անգլերեն և հայերեն լեզուներով գործնական հաղորդակցությունը զարգացնելու և երկու լեզուների միջև թարգմանական հմտություններ ձևավորելու համար։ Որպես զրուցարան՝ այն միտված է սովորողին ծանոթացնելու առօրյա խոսքում կիրառվող բառերին, արտահայտություններին, հարց ու պատասխանի ձևերին և հաղորդակցական դարձվածքներին։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն են ունեցել օտար լեզուների ուսուցման տարածման գործում՝ հնարավորություն տալով լեզուն սովորել ոչ միայն քերականական կանոնների, այլև իրական շփման մեջ անհրաժեշտ խոսքային օրինակների միջոցով։ Անգլերեն-հայերեն զուգադրումը կարող է նպաստել բառապաշարի ընդլայնմանը, արտահայտությունների իմաստային տարբերությունների ընկալմանը և խոսքի կառուցման հմտությունների զարգացմանը։ Գործնական զրուցարանների կիրառությունը հատկապես օգտակար էր ճանապարհորդության, առևտրի, կրթության և տարբեր հասարակական միջավայրերում հաղորդակցվելու համար, երբ անհրաժեշտ էր արագ գտնել համապատասխան արտահայտություն և ճիշտ ձևակերպել միտքը։ Ձեռնարկը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև լեզվակրթության պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով անգլերենի ուսուցման և հայախոս ընթերցողների համար երկլեզու ուսումնական նյութերի ստեղծման կարևորությունը 19-րդ դարում։ Այն արտացոլում է լեզուների գործնական յուրացման, հաղորդակցական կարողությունների զարգացման և տարբեր մշակույթների միջև կապերի ընդլայնման ձգտումը։