Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության և բոլշևիկյան քաղաքական ուժերի միջև հարաբերությունների ուսումնասիրությանը Անդրկովկասում 1917–1918 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլում և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված բարդ քաղաքական իրավիճակի համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկու քաղաքական ուժերի գաղափարական, քաղաքական և գործնական հարաբերությունների բնույթը, դրանց հակասությունների և ժամանակավոր համագործակցության պատճառները, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի և Անդրկովկասի քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձություններից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրավիճակը, երբ նախկին կայսերական կառավարման համակարգի փլուզումը առաջ բերեց իշխանության, անվտանգության և ազգային ինքնորոշման խնդիրներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ՀՅԴ-ն իր քաղաքական գործունեության մեջ առաջնահերթ էր համարում հայ ժողովրդի ազգային և պետական շահերի պաշտպանությունը, մինչդեռ բոլշևիկների քաղաքական ծրագիրը հիմնված էր սոցիալիստական հեղափոխության, դասակարգային պայքարի և տարածաշրջանում խորհրդային իշխանության հաստատման գաղափարների վրա։ Այդ տարբեր նպատակները հաճախ հանգեցնում էին սուր քաղաքական հակասությունների, սակայն որոշակի հարցերում հնարավոր էին նաև ժամանակավոր համագործակցության ձևեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում Անդրկովկասյան քաղաքական կառույցների գործունեությունը, տեղական իշխանության մարմինների ձևավորումը, կուսակցությունների փոխհարաբերությունները և տարածաշրջանում ազդեցության համար ընթացող քաղաքական պայքարը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1917–1918 թվականների ազգային-քաղաքական գործընթացներին, հայ-ռուսական հարաբերություններին, Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի հետևանքներին, թուրքական զորքերի առաջխաղացման պայմաններում ստեղծված ռազմաքաղաքական իրավիճակին և Անդրկովկասի անկախ պետական կազմավորումների ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բոլշևիկյան գաղափարների տարածման, հայ բոլշևիկների գործունեության և ՀՅԴ-ի կողմից դրանց նկատմամբ վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քաղաքական պայքարը ոչ միայն որպես երկու կուսակցությունների գաղափարական հակամարտություն, այլև որպես տարածաշրջանում իշխանության, անվտանգության և ազգային շահերի շուրջ ընթացող ավելի լայն գործընթաց։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մամուլի, կուսակցական փաստաթղթերի, հրապարակային ելույթների և այլ պատմական աղբյուրների միջոցով արտահայտված քաղաքական դիրքորոշումները՝ բացահայտելու կողմերի իրական նպատակներն ու փոխադարձ գնահատականները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1918 թվականի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ Անդրկովկասում արագ փոփոխվող ռազմաքաղաքական իրավիճակը խորացրեց քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները և միաժամանակ առաջ բերեց նոր պետական լուծումների անհրաժեշտություն։ Այդ համատեքստում աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ՀՅԴ-ի և բոլշևիկների հարաբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման նախադրյալների և տարածաշրջանային քաղաքական վերադասավորումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հայոց նորագույն պատմության մասնագետներին, կուսակցությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Անդրկովկասի 1917–1918 թվականների քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ՀՅԴ-ի և բոլշևիկյան ուժերի հարաբերությունները որպես հակասական և փոփոխական քաղաքական գործընթաց, որի վրա ազդում էին ինչպես գաղափարական տարաձայնությունները, այնպես էլ հեղափոխական Ռուսաստանի փլուզումը, ազգային շարժումների ակտիվացումը, արտաքին ռազմական սպառնալիքները և Անդրկովկասում նոր պետական կարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը։

Աշխատությունը նվիրված է հանքաքարի աղացի էլեկտրաբանեցման համակարգում կիրառվող սինխրոն շարժիչի անկանոն և վթարային աշխատանքային ռեժիմներից պաշտպանության մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ապահովել հզոր էլեկտրաշարժիչի հուսալի, անվտանգ և արդյունավետ շահագործումը հանքաքարի աղացման ծանր արդյունաբերական պայմաններում՝ հաշվի առնելով շարժիչի և տեխնոլոգիական մեխանիզմի փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սինխրոն շարժիչի աշխատանքի ընթացքում առաջացող հնարավոր աննորմալ ռեժիմները, դրանց առաջացման պատճառները և ազդեցությունը էլեկտրական մեքենայի, սնուցող ցանցի ու ամբողջ տեխնոլոգիական գործընթացի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գերբեռնվածության, կարճ միացումների, լարման և հոսանքի անթույլատրելի փոփոխությունների, ֆազերի խախտման, գրգռման համակարգի անսարքությունների, սինխրոնիզմի կորստի և այլ վտանգավոր ռեժիմների ժամանակին հայտնաբերմանն ու կանխարգելմանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են շարժիչի էլեկտրական և մեխանիկական պարամետրերը, դրանց փոփոխության օրինաչափությունները տարբեր աշխատանքային պայմաններում և պաշտպանական համակարգի արձագանքի պահանջները։ Քննության են առնվում պաշտպանության ավանդական և ժամանակակից միջոցները, դրանց աշխատանքի սկզբունքները, զգայունությունը, ընտրողականությունը, արագագործությունը և հուսալիությունը։ Կարևորվում է այնպիսի պաշտպանության համակարգի մշակումը, որը կարող է տարբերակել բնական անցումային գործընթացները իրական վթարային իրավիճակներից և կանխել անհարկի անջատումները՝ առանց սարքավորումների անվտանգության հաշվին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև պաշտպանական սարքավորումների և կարգավորումների պարամետրերի ընտրությունը՝ ելնելով շարժիչի տեխնիկական բնութագրերից, հանքաքարի աղացի բեռնվածության բնույթից և էլեկտրամատակարարման պայմաններից։ Աշխատությունը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ հանքաքարի աղացումը բնութագրվում է փոփոխական և հաճախ ծանրաբեռնված աշխատանքային ռեժիմներով, ինչի հետևանքով էլեկտրաշարժիչը կարող է ենթարկվել զգալի դինամիկ և էլեկտրական ազդեցությունների։ Այդ պայմաններում պաշտպանության համակարգի ճիշտ կազմակերպումը կարևոր է ոչ միայն շարժիչի վնասումից խուսափելու, այլև արտադրական պարապուրդների, տեխնոլոգիական խափանումների և տնտեսական կորուստների նվազեցման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորման, էլեկտրական պարամետրերի վերլուծության, փորձարարական հետազոտությունների և համակարգչային հաշվարկների մեթոդներ՝ առաջարկվող պաշտպանության լուծումների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Առանձին նշանակություն ունի մշակված մեթոդների գործնական կիրառելիության գնահատումը և դրանց ինտեգրումը գործող էլեկտրաշարժիչների պաշտպանության ու կառավարման համակարգերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել հանքարդյունաբերական ձեռնարկություններում էլեկտրաշարժիչների շահագործման հուսալիության բարձրացմանը, վթարների կանխարգելմանը, սարքավորումների ծառայության ժամկետի երկարացմանը և էլեկտրաէներգիայի օգտագործման արդյունավետության բարելավմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկների, էներգետիկների, արդյունաբերական ավտոմատացման մասնագետների, հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տեխնիկական անձնակազմի, ինչպես նաև էլեկտրական մեքենաների և էլեկտրաշարժիչների պաշտպանության ոլորտում զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է սինխրոն էլեկտրաշարժիչների տեսական ուսումնասիրությունը և արդյունաբերական կիրառության պահանջները՝ նպատակ ունենալով մշակել արդյունավետ պաշտպանական մեթոդներ, որոնք կապահովեն հանքաքարի աղացի էլեկտրաբանեցման համակարգի անվտանգ, կայուն և անխափան աշխատանքը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական շուկայի զարգացման մարքեթինգային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով ապահովագրական ծառայությունների շուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, սպառողների վարքագիծը և ապահովագրական ընկերությունների մրցակցային ռազմավարությունները։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել այն հիմնական գործոնները, որոնք ազդում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի, շուկայի ընդլայնման, հաճախորդների վստահության և ապահովագրական արտադրանքի մրցունակության վրա, ինչպես նաև առաջարկել շուկայի զարգացմանն ուղղված մարքեթինգային արդյունավետ մոտեցումներ։ Աշխատությունում ապահովագրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆինանսական պաշտպանության գործիք, այլև որպես ծառայություն, որի սպառման որոշումը մեծապես պայմանավորված է հաճախորդի տեղեկացվածությամբ, վստահությամբ, ընկալվող ռիսկերի մակարդակով և ապահովագրական ընկերության հեղինակությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական շուկայի պահանջարկի ձևավորման վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոններին, բնակչության ապահովագրական մշակույթին, ֆինանսական գրագիտությանը և ապահովագրության նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրվում են շուկայի հատվածավորման, նպատակային սպառողական խմբերի բացահայտման և դրանց կարիքներին համապատասխան ապահովագրական արտադրանքների մշակման հարցերը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ապահովագրական ծառայությունների մարքեթինգային համալիրի ուսումնասիրությունը՝ արտադրանքի, գնագոյացման, բաշխման և առաջխաղացման քաղաքականությունների համադրությամբ։ Քննության են առնվում ապահովագրական արտադրանքի փաթեթավորման և տարբերակման, ապահովագրավճարների ձևավորման, վաճառքի ուղիների զարգացման, գործակալական և բրոքերային ցանցերի արդյունավետության, ինչպես նաև թվային հարթակների և առցանց վաճառքի հնարավորությունների օգտագործման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական քաղաքականությանը, գովազդին, հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը և այնպիսի մարքեթինգային գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել ապահովագրական ծառայությունների նկատմամբ վստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերությունների կառուցումը, սպասարկման որակը, հաճախորդների բավարարվածության գնահատումը և հավատարմության ծրագրերի կիրառումը, քանի որ ապահովագրական ոլորտում հաճախորդի վստահությունը և ընկերության նկատմամբ դրական փորձը կարող են էական ազդեցություն ունենալ կրկնակի գնումների և շուկայի ընդլայնման վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել ՀՀ ապահովագրական շուկայի մրցակցային միջավայրը, ապահովագրական ընկերությունների դիրքավորումը, շուկայական մասնաբաժինները և մարքեթինգային ռազմավարությունների տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով տեղական շուկայի չափը, սպառողների վարքագիծը, տնտեսական միջավայրը և ապահովագրական համակարգի զարգացման մակարդակը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրներին՝ ապահովագրական ծառայությունների վերաբերյալ սահմանափակ իրազեկվածությանը, վստահության պակասին, որոշ ծառայությունների ցածր պահանջարկին, մարքեթինգային հետազոտությունների ոչ բավարար կիրառմանը և թվային փոխակերպման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել ապահովագրական ընկերությունների մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործման, նոր ապահովագրական արտադրանքների մշակման, հաճախորդների սպասարկման բարելավման և շուկայական պահանջարկի ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրական ընկերությունների ղեկավարներին և մարքեթինգի մասնագետներին, ֆինանսական ոլորտի հետազոտողներին, տնտեսագետներին, պետական կարգավորող մարմինների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ ապահովագրական շուկայի զարգացման հիմնական մարքեթինգային խոչընդոտներն ու հնարավորությունները և ներկայացնելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ավելացմանը, սպառողների վստահության ամրապնդմանը և շուկայի կայուն ու մրցունակ զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում հարկային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տնտեսական համակարգի վերափոխման պայմաններում հարկային քաղաքականության առջև ծառացող խնդիրները, գնահատել հարկային համակարգի ազդեցությունը տնտեսության զարգացման, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, ներդրումային ակտիվության և գործարար միջավայրի վրա։ Աշխատությունում հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետական տնտեսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով պետությունը ոչ միայն ապահովում է հանրային ծախսերի ֆինանսավորման համար անհրաժեշտ եկամուտներ, այլև կարող է ազդել արտադրության, սպառման, խնայողությունների, ներդրումների և ձեռնարկատիրական գործունեության ուղղությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային տնտեսություններին բնորոշ պայմաններին՝ տնտեսական ինստիտուտների վերափոխմանը, շուկայական հարաբերությունների կայացմանը, սեփականության ձևերի փոփոխությանը, հարկային վարչարարության զարգացմանը և ստվերային տնտեսության ծավալների կրճատման անհրաժեշտությանը։ Հայաստանի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու անկախությունից հետո հարկային համակարգի ձևավորման և հետագա բարեփոխումների հիմնական փուլերը, հարկատեսակների կառուցվածքը, հարկային բեռի բաշխումը և պետական եկամուտների ապահովման մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, ավելացված արժեքի հարկի, շահութահարկի, եկամտային հարկի և այլ հարկատեսակների դերը, ինչպես նաև հարկային արտոնությունների և տարբերակված հարկման ազդեցությունը տնտեսության առանձին ոլորտների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային վարչարարության արդյունավետության հարցը՝ ներառյալ հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և հավաքագրման մեխանիզմները, հարկային կարգապահությունը, հարկերից խուսափելու և ստվերային գործունեության դեմ պայքարի խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հարկային քաղաքականության և սոցիալական արդարության փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով հարկային բեռի բաշխման ազդեցությունը տարբեր եկամտային խմբերի և տնտեսական գործունեության տեսակների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում է հարկային քաղաքականության և տնտեսական աճի միջև կապը՝ գնահատելով այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են հարկային դրույքաչափերի փոփոխության ազդեցությունը ներդրումների, ձեռնարկությունների գործունեության, աշխատանքի շուկայի և սպառման վրա։ Հայաստանի փորձի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու անցումային տնտեսության համար առավել բնորոշ խնդիրները և գնահատելու հարկային համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև այլ անցումային կամ զարգացող երկրների փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը, որի միջոցով բացահայտվում են Հայաստանի հարկային քաղաքականության առավելություններն ու սահմանափակումները և արդյունավետ վարչարարության ու հարկային համակարգի կայացման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսների և հարկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, բիզնեսի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և պետական ֆինանսների բնագավառներում սովորող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու անցումային տնտեսության պայմաններում հարկային քաղաքականության ձևավորման օրինաչափությունները և Հայաստանի փորձի միջոցով գնահատելու այն մեխանիզմները, որոնց կիրառումը կարող է նպաստել պետական ֆինանսների կայունությանը, հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը և տնտեսական զարգացման համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։

Աշխատությունը նվիրված է կերատոռեֆրակցիոն վիրաբուժական միջամտությունների անվտանգությունն ապահովող ժամանակակից ախտորոշիչ հետազոտությունների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ցույց տալ, թե ինչպես կարող է նախավիրահատական բազմակողմանի ախտորոշումը նվազեցնել բարդությունների ռիսկը, ճիշտ ընտրել վիրահատական մեթոդը և կանխատեսել միջամտության հնարավոր արդյունքները։ Ուսումնասիրվում են եղջերաթաղանթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման ժամանակակից մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տեսողության լազերային շտկման համար նշանակալի անատոմիական առանձնահատկություններն ու հնարավոր հակացուցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եղջերաթաղանթի տեղագրությանը և տոմոգրաֆիային, հաստության չափմանը, առաջային և հետին մակերեսների ձևի գնահատմանը, ինչպես նաև եղջերաթաղանթի բիոմեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Այս հետազոտությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել եղջերաթաղանթի վիճակի մասին և հայտնաբերել այնպիսի փոփոխություններ, որոնք միայն սովորական ակնաբուժական զննությամբ կարող են չբացահայտվել։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հիվանդի տեսողական համակարգի ընդհանուր գնահատումը՝ ներառյալ տեսողության սրության, բեկման խանգարումների, աչքի առաջային հատվածի և արցունքային թաղանթի վիճակի ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թաքնված կամ վաղ փուլում գտնվող եղջերաթաղանթի հիվանդությունների հայտնաբերմանը, քանի որ դրանց առկայությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ վիրահատական միջամտության նպատակահարմարության և անվտանգության գնահատման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների տեղեկատվական արժեքի համեմատություն և դրանց արդյունքների համակցված կիրառման արդյունավետության գնահատում։ Հետազոտության կարևոր գաղափարներից մեկն այն է, որ ժամանակակից կերատոռեֆրակցիոն վիրաբուժության անվտանգությունը կախված է ոչ միայն վիրահատական տեխնիկայի կատարելագործումից, այլև հիվանդի նախավիրահատական մանրակրկիտ ընտրությունից և անհատական անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների հաշվառումից։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հետվիրահատական արդյունքների կանխատեսման հնարավորություններին, քանի որ ախտորոշիչ տվյալների ճիշտ մեկնաբանությունը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել տեսողության ակնկալվող բարելավումը և հնարավոր ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն կարճատեսության, հեռատեսության և աստիգմատիզմի վիրաբուժական շտկման ժամանակ հիվանդների ընտրության և բուժման անհատականացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ակնաբույժներին, կերատոռեֆրակցիոն վիրաբույժներին, ախտորոշիչ բժշկության մասնագետներին, կլինիկական հետազոտողներին և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ընդգծում է ժամանակակից ախտորոշիչ համալիրի առանցքային դերը կերատոռեֆրակցիոն վիրաբուժության անվտանգության բարձրացման գործում՝ շեշտադրելով վաղ ռիսկերի հայտնաբերման, հիվանդի ճիշտ ընտրության, վիրահատական ռազմավարության անհատականացման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման նշանակությունը։

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Պահքի շրջանում եկեղեցական ընթերցումների մաս կազմող առակների մեկնության ուսումնասիրությանը հայ մատենագրության մեջ՝ բացահայտելով դրանց կրոնական, բարոյական, ծիսական և գրական նշանակությունը։ Հետազոտության կենտրոնում առակների մեկնողական ավանդույթն է, որի միջոցով աստվածաշնչյան պատմություններն ու պատկերները վերածվում են քրիստոնեական բարոյականության, հոգևոր ինքնաքննության և հավատքի դաստիարակության միջոցի։ Ուսումնասիրվում է Մեծ Պահքի շրջանի առանձնահատուկ տեղը Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական կյանքում և այդ ժամանակահատվածում ընթերցվող առակների դերը հավատացյալի հոգևոր պատրաստության գործընթացում։ Աշխատությունում ուշադրություն է դարձվում առակների բովանդակությանը, դրանց այլաբանական կառուցվածքին և այն եղանակներին, որոնց միջոցով հայ մատենագիրներն ու մեկնիչները բացահայտել են դրանց թաքնված իմաստները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առակների կերպարների, գործողությունների և խորհրդանշական պատկերների մեկնությունը, քանի որ մեկնողական գրականության մեջ դրանք հաճախ ընկալվում են ոչ միայն որպես պատմողական տարրեր, այլև որպես հոգևոր ու բարոյական գաղափարների կրողներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել ապաշխարության, խոնարհության, ողորմության, ներողամտության, հավատքի, պահքի, մեղքի գիտակցության և հոգևոր մաքրագործման թեմաները, որոնք առանձնահատուկ կարևորություն են ստանում Մեծ Պահքի շրջանում։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հայ մեկնողական ավանդույթը առակների ընկալման ժամանակ հաճախ համադրում է բառացի, այլաբանական, բարոյական և հոգևոր մեկնության տարբեր մակարդակներ՝ ստեղծելով բազմաշերտ մեկնաբանական համակարգ։ Կարևորվում է նաև հայ մատենագրության մեջ ձևավորված մեկնողական ժառանգության ուսումնասիրությունը և դրա կապը վաղ քրիստոնեական ու համաքրիստոնեական մեկնողական ավանդույթների հետ։ Այդ համատեքստում հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են հայ հեղինակները յուրացրել նախկին մեկնողական փորձը, վերաիմաստավորել այն և հարմարեցրել հայ եկեղեցական ու մշակութային միջավայրին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ միջնադարյան գրականության ուսումնասիրության համար, քանի որ մեկնողական երկերը ոչ միայն աստվածաբանական բնույթ ունեն, այլև արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական, գեղարվեստական և բարոյափիլիսոփայական մտածողությունը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ մատենագրության մեջ Սուրբ Գրքի մեկնության ավանդույթի, առակի՝ որպես ուսուցողական ժանրի զարգացման և եկեղեցական ընթերցումների մշակութային նշանակության մասին։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, աստվածաբաններին, բանասերներին, միջնադարագետներին, եկեղեցական գրականության և հայ մատենագրության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայ միջնադարյան մշակույթն ուսումնասիրող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ներկայացնում է Մեծ Պահքի շրջանում ընթերցվող առակները որպես քրիստոնեական հոգևոր և բարոյական դաստիարակության կարևոր գործիք և բացահայտում է դրանց մեկնության բազմաշերտ ավանդույթը հայ մատենագրության մեջ՝ միավորելով աստվածաշնչյան տեքստը, եկեղեցական ծեսը, բարոյական ուսուցումը և հայ միջնադարյան մեկնողական մտածողությունը։

Աշխատությունը նվիրված է 1998–2008 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, հասարակական և մշակութային հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու հարևան պետությունների հարաբերությունների զարգացման դինամիկան է, դրանց փոխադարձ շահերը, համագործակցության հնարավորությունները և այն խնդիրները, որոնք տարբեր փուլերում ազդեցություն են ունեցել երկկողմ կապերի վրա։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի և Վրաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ազդեցությունը, ինչպես նաև երկու երկրների անվտանգության և տնտեսական շահերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Հայաստանի համար Վրաստանը կարևոր նշանակություն ունի որպես արտաքին աշխարհի հետ ցամաքային հաղորդակցության հիմնական ուղղություններից մեկը, իսկ Վրաստանի համար Հայաստանը կարևոր հարևան և տարածաշրջանային գործընկեր է։ Աշխատությունում վերլուծվում են քաղաքական երկխոսության զարգացման փուլերը, բարձրաստիճան պաշտոնական այցերը, միջպետական համաձայնագրերը և համագործակցության տարբեր ոլորտների կարգավորմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ առևտրատնտեսական կապերը, տրանսպորտային հաղորդակցությունը, էներգետիկ և տարանցիկ ծրագրերը, ինչպես նաև տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Հետազոտության մեջ էական նշանակություն ունի նաև հայ համայնքի դրությունը Վրաստանում, դրա հասարակական և մշակութային դերը և համայնքային խնդիրների ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների օրակարգի վրա։ Ուսումնասիրվում են կրթական, գիտական և մշակութային կապերը, ժողովուրդների միջև շփումները և պատմամշակութային ընդհանրությունների հիման վրա համագործակցության հնարավորությունները։ Միաժամանակ աշխատանքը բացահայտում է հարաբերությունների այն զգայուն կողմերը, որոնք պայմանավորված էին երկու երկրների տարբեր արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններով և տարածաշրջանային հակամարտությունների նկատմամբ ունեցած մոտեցումներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 2003 թվականի Վրաստանի «Վարդերի հեղափոխությունից» հետո երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը հայ-վրացական հարաբերությունների վրա։ Քննության են առնվում նաև Վրաստանից ռուսական ռազմաբազաների դուրսբերման գործընթացը, Վրաստանի՝ եվրոպական և եվրատլանտյան կառույցներին ինտեգրվելու ձգտումները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի անվտանգության և արտաքին քաղաքական հաշվարկների վրա։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակի ավարտին՝ 2008 թվականին, առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ռուս-վրացական պատերազմը, որը նոր իրավիճակ ստեղծեց ամբողջ Հարավային Կովկասում և անմիջական ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի ու Վրաստանի հաղորդակցությունների, տնտեսական կապերի և անվտանգության միջավայրի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին երկու պետությունները փորձում պահպանել բարիդրացիական հարաբերությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով իրենց տարբեր ռազմավարական կողմնորոշումները և տարածաշրջանային շահերը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Հետազոտության հեղինակը Ռոման Գագիկի Կարապետյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2012 թվականին՝ որպես քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն։

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Տերյանի գրական դպրոցի ուսումնասիրությանը խորհրդապաշտության գեղագիտական համակարգի համատեքստում՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի գաղափարական, պատկերային և ձևական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ գրականության մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում Տերյանի ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ թե մեկուսացված երևույթ, այլ եվրոպական և ռուսական խորհրդապաշտության հետ առնչվող լայն գրական-մշակութային գործընթացների շրջանակում։ Ուսումնասիրվում են խորհրդապաշտական գեղագիտության հիմնական սկզբունքները՝ իրականության տեսանելի շերտի հետևում թաքնված իմաստի որոնումը, խորհրդանիշի կարևորությունը, ներաշխարհի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությունը, երաժշտականության ձգտումը, տրամադրության գերակայությունը և բանաստեղծական խոսքի բազմիմաստությունը։ Այս տեսական հիմքի վրա վերլուծվում է Տերյանի ստեղծագործական համակարգը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա բանաստեղծական աշխարհի հիմնական մոտիվներին, այդ թվում՝ մենությանը, թախծին, երազին, կարոտին, սիրուն, հայրենիքի գաղափարին, հոգևոր որոնումներին և անցողիկության զգացողությանը։ Աշխատությունը կարևորում է Տերյանի ստեղծագործության մեջ խորհրդանիշների դերը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ թե որպես մեկ իմաստ ունեցող պատկերներ, այլ որպես բազմաշերտ գեղարվեստական նշաններ՝ արտահայտելով բանաստեղծի ներքին ապրումները և աշխարհընկալումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնապատկերին, գիշերին, աշնանը, մթնշաղին, ճանապարհին և այլ պատկերային համակարգերին, որոնք Տերյանի պոեզիայում վերածվում են հոգեվիճակների ու գաղափարների արտահայտման միջոցների։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բանաստեղծական ձևի ուսումնասիրությունը․ վերլուծվում են լեզվի երաժշտականությունը, հնչերանգը, կրկնությունները, ռիթմը, բառային ընտրությունը և պատկերավորման առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով ստեղծվում է Տերյանի պոեզիային բնորոշ նուրբ, մելամաղձոտ և ներքնապես լարված մթնոլորտը։ Միաժամանակ քննվում է նրա գրական դպրոցի ինքնատիպությունը՝ ցույց տալով, որ Տերյանի խորհրդապաշտությունը չի սահմանափակվում օտար գրական ազդեցությունների յուրացմամբ, այլ ձևավորվում է հայկական մշակութային, ազգային և պատմական իրականության հետ փոխազդեցության արդյունքում։ Այդ համատեքստում կարևոր է նաև ազգային ինքնության և հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը, քանի որ Տերյանի քնարերգության մեջ անձնական ու համամարդկային ապրումները հաճախ միահյուսվում են ազգային ճակատագրի և պատմական ժամանակի զգացողության հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Տերյանի ազդեցությանը հետագա հայ բանաստեղծության զարգացման վրա՝ դիտարկելով նրա ստեղծագործական սկզբունքների շարունակությունն ու վերաիմաստավորումը հաջորդ սերունդների գրականության մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր է հայ գրականության պատմության և գեղագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջականորեն հասկանալու 20-րդ դարասկզբի հայ պոեզիայի արդիականացման գործընթացը և Տերյանի ունեցած առանցքային դերակատարությունը այդ գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մշակութաբաններին, գեղագիտության մասնագետներին, հայ գրականության ուսուցիչներին, ուսանողներին և Տերյանի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Տերյանի գրական դպրոցը ներկայացնում է որպես ինքնատիպ գեղարվեստական համակարգ, որը միավորում է խորհրդապաշտական մտածողությունը, երաժշտական ու խորհրդանշական պոետիկան և ազգային գրական ավանդույթը՝ ձևավորելով հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը։

Աշխատությունը նվիրված է կրկնակի շղթայով ԴՆԹ-ի՝ ճկուն շղթայով պոլիմերի հալույթում որպես բյուրեղացման կենտրոն կամ միջուկ ծառայելու երևույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տարբեր բնույթի մակրոմոլեկուլների փոխազդեցության և համատեղ կազմակերպման գործընթացը, երբ ԴՆԹ-ի կառուցվածքային առանձնահատկությունները կարող են ազդել պոլիմերային միջավայրի փուլային անցումների և բյուրեղացման ընթացքի վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե ինչպիսի ազդեցություն է ունենում կրկնակի շղթայով ԴՆԹ-ի ներկայությունը ճկուն շղթայով պոլիմերի բյուրեղացման կինետիկայի, կառուցվածքային կազմակերպման և ձևավորվող բյուրեղային հատվածների հատկությունների վրա։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել այն պայմանները, որոնց դեպքում ԴՆԹ-ի մակրոմոլեկուլները հանդես են գալիս որպես օտարածին միջուկներ՝ նպաստելով պոլիմերի շղթաների կարգավորված դասավորմանը և բյուրեղային կառուցվածքի առաջացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պոլիմերային շղթաների շարժունակությանը, միջմոլեկուլային փոխազդեցություններին, ջերմաստիճանային պայմաններին, բաղադրիչների հարաբերակցությանը և հալույթի ֆիզիկական վիճակին, քանի որ այդ գործոնները կարող են էապես փոխել բյուրեղացման գործընթացի բնույթը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է բացահայտել նաև այն մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ մեկ տեսակի մակրոմոլեկուլը կարող է ազդել մեկ այլ պոլիմերի տարածական կազմակերպման վրա։ Այսպիսի երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է պոլիմերային խառնուրդների կառուցվածք–հատկություն կապերի բացահայտման համար, քանի որ բյուրեղացման պայմանների փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ վերջնական նյութի մեխանիկական, ջերմային և այլ ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Աշխատությունը միավորում է պոլիմերների ֆիզիկայի, մակրոմոլեկուլների կառուցվածքի և փուլային անցումների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ԴՆԹ-ի և սինթետիկ կամ այլ բնույթի ճկուն շղթայով պոլիմերի փոխազդեցության վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նոր կոմպոզիտային և հիբրիդային պոլիմերային նյութերի ստացման, դրանց կառուցվածքի նպատակային կառավարման և ֆունկցիոնալ հատկությունների բարելավման համար։ Թեման հետաքրքրություն է ներկայացնում պոլիմերային նյութագիտության, մակրոմոլեկուլային քիմիայի, կենսապոլիմերների ֆիզիկայի և ժամանակակից նյութերի կառուցվածքային հետազոտությունների ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, քիմիկոսներին, նյութագետներին, պոլիմերների տեխնոլոգներին, ինչպես նաև մակրոմոլեկուլների կառուցվածքն ու բյուրեղացման գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է ԴՆԹ-ի՝ որպես կառուցվածքային օտարածին կենտրոնի հնարավոր դերը պոլիմերի բյուրեղացման գործընթացում և նպաստում է տարբեր մակրոմոլեկուլների փոխազդեցությամբ պայմանավորված նյութի կառուցվածքային կազմակերպման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձի բարոյական, սոցիալական և մշակութային զարգացման վրա կրթական միջավայրի ազդեցությունը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ տարրական դպրոցը ոչ միայն գիտելիքների և հմտությունների փոխանցման, այլև երեխայի աշխարհայացքի, վարքագծային սկզբունքների և հասարակության մեջ ընդունված արժեքների ձևավորման կարևոր փուլ է։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է արժեքային կողմնորոշումների էությունը, դրանց կառուցվածքը և տարրական դպրոցական տարիքում ձևավորման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի արժեքների ձևավորմանը, ինչպիսիք են բարությունը, ազնվությունը, պատասխանատվությունը, փոխադարձ հարգանքը, համագործակցությունը, ընկերասիրությունը, հայրենասիրությունը, աշխատասիրությունը, արդարությունը և հանդուրժողականությունը։ Քննության է առնվում ուսուցման և դաստիարակության միասնական գործընթացը՝ ցույց տալով, որ արժեքների ձևավորումը առավել արդյունավետ է այն դեպքում, երբ դրանք ոչ միայն ներկայացվում են տեսականորեն, այլև ամրապնդվում են երեխայի առօրյա գործունեության, հաղորդակցության և գործնական փորձի միջոցով։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ուսուցչի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ նրա անձնական օրինակը, հաղորդակցման ոճը, մանկավարժական մոտեցումները և դասարանում ստեղծվող բարոյահոգեբանական միջավայրը էական ազդեցություն ունեն սովորողների արժեքային համակարգի ձևավորման վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ընտանիքի և դպրոցի համագործակցությանը, քանի որ երեխայի արժեքային պատկերացումները ձևավորվում են ոչ միայն դասապրոցեսում, այլև ընտանեկան և սոցիալական միջավայրի ազդեցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր առարկաների, հատկապես մայրենի լեզվի, գրականության, պատմության, արվեստի և շրջակա աշխարհի ուսումնասիրության հնարավորությունները՝ արժեքային դաստիարակության խնդիրները ուսումնական գործընթացում ներառելու համար։ Կարևորվում են նաև խաղային, խմբային, ստեղծագործական, նախագծային և իրավիճակային մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս երեխաներին ինքնուրույն քննարկել բարոյական երկընտրանքները, արտահայտել սեփական տեսակետը, լսել ուրիշներին և գործնականում կիրառել ձեռք բերած արժեքային պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման մակարդակի գնահատման և զարգացման արդյունավետ մանկավարժական պայմանների բացահայտման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակակից կրթության համար, քանի որ կրթական համակարգի նպատակը միայն ակադեմիական արդյունքների ապահովումը չէ․ այն նաև ինքնուրույն, պատասխանատու, սոցիալապես ակտիվ և բարոյական արժեքներով առաջնորդվող անհատի ձևավորումն է։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, հոգեբաններին, կրթության կազմակերպիչներին, ծնողներին, ինչպես նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տարրական դպրոցը որպես երեխայի արժեքային աշխարհընկալման ձևավորման կարևորագույն միջավայր և բացահայտում է այն մանկավարժական միջոցներն ու պայմանները, որոնք կարող են նպաստել սովորողների կայուն արժեքային կողմնորոշումների զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման և լեզվի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվական միջոցները մասնակցում մտքերի հիմնավորմանը, համոզիչ խոսքի կառուցմանը և տարբեր տեսակետների պաշտպանությանը կամ հերքմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ փաստարկումը միայն տրամաբանական դատողությունների հաջորդականություն չէ, այլ նաև լեզվական հաղորդակցության գործընթաց, որի արդյունավետությունը մեծապես կախված է օգտագործվող բառապաշարից, շարահյուսական կառուցվածքներից, իմաստային կապերից, խոսքային ռազմավարություններից և հաղորդակցական իրավիճակից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են փաստարկի հիմնական բաղադրիչները՝ պնդումը, հիմնավորումը, ապացույցը, եզրահանգումը և դրանց միջև ձևավորվող տրամաբանական ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է լեզուն հնարավորություն տալիս ոչ միայն արտահայտել արդեն ձևավորված միտքը, այլև կառուցել, զարգացնել և փոխակերպել փաստարկային դիրքորոշումը։ Քննության են առնվում փաստարկման տարբեր եղանակներ, համոզման լեզվական միջոցները, պատճառահետևանքային և հակադրական կապերի արտահայտումը, գնահատողական բառապաշարի դերը, ինչպես նաև հարցադրումների, օրինակների, համեմատությունների և այլ խոսքային հնարքների կիրառությունը։ Կարևորվում է նաև փաստարկման տրամաբանական և լեզվական կողմերի փոխհարաբերությունը․ տրամաբանորեն ճիշտ կառուցված փաստարկը կարող է տարբեր արդյունավետություն ունենալ՝ կախված դրա լեզվական ձևակերպումից և հասցեատիրոջ ընկալման առանձնահատկություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փաստարկման ընթացքում առաջացող լեզվական մանիպուլյացիաներին, երկիմաստություններին, ոչ հիմնավորված ընդհանրացումներին և այլ սխալներին, որոնք կարող են թուլացնել փաստարկի համոզչական ուժը կամ խեղաթյուրել հաղորդվող գաղափարի ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փաստարկման դիտարկումը տարբեր հաղորդակցական ոլորտներում՝ գիտական և ակադեմիական խոսքում, հրապարակախոսության, քաղաքական հաղորդակցության, բանավեճերի և առօրյա խոսքի շրջանակներում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ փաստարկային խոսքի կառուցվածքն ու լեզվական միջոցները փոփոխվում են՝ կախված հաղորդակցական նպատակից, թեմայից, լսարանից և իրավիճակից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև լեզվական և քննադատական մտածողության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ փաստարկների կառուցվածքը ճանաչելու և գնահատելու կարողությունը նպաստում է տեղեկատվության քննադատական ընկալմանը, հիմնավորված եզրահանգումներ կատարելու և սեփական տեսակետը տրամաբանված ու հստակ ձևակերպելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, փիլիսոփաների, տրամաբանների, հաղորդակցության մասնագետների, լրագրողների, մանկավարժների և փաստարկման տեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը լեզուն և փաստարկումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքներն ու հաղորդակցական ռազմավարությունները նպաստում մտքի հիմնավորմանը, համոզման գործընթացին և գիտակցված բանավեճի ձևավորմանը։

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում ապոզիտիվային կառուցվածքների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական կառույցներն են, որոնցում երկու կամ ավելի անվանական միավորներ գտնվում են փոխադարձ կապի մեջ, և դրանցից մեկը լրացուցիչ կերպով բնութագրում, հստակեցնում կամ վերանվանում է մյուսին։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է ապոզիտիվային կառուցվածքների տեղը անգլերենի շարահյուսական համակարգում, դրանց ձևավորման սկզբունքները և նախադասության մեջ կատարած գործառույթները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ապոզիտիվային հարաբերությունները դրսևորվում տարբեր կառուցվածքային ձևերով և ինչպիսի իմաստային կապեր են առաջանում հիմնական և հավելյալ անվանական բաղադրիչների միջև։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ապոզիտիվային կառույցների դասակարգումը՝ հաշվի առնելով դրանց կառուցվածքային կազմակերպումը, բաղադրիչների հարաբերությունը, շարահյուսական դիրքը և հաղորդակցական նշանակությունը։ Քննության են առնվում ինչպես սահմանափակող, այնպես էլ չսահմանափակող բնույթի կառուցվածքները, որոնց միջոցով խոսողը կարող է կամ նույնականացնել տվյալ անձը կամ առարկան, կամ պարզապես հավելյալ տեղեկություն հաղորդել դրա մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կետադրության և ինտոնացիայի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ անգլերենում ապոզիտիվային կառուցվածքի առանձնացումը կամ չառանձնացումը կարող է կապված լինել դրա իմաստային և հաղորդակցական գործառույթի հետ։ Աշխատության մեջ կառուցվածքային վերլուծությունը զուգակցվում է իմաստաբանական ուսումնասիրության հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ապոզիտիվային կապերի տարբեր տեսակները, դրանցում առկա նույնականացման, բնութագրման, պարզաբանման և լրացման հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև այդ կառույցների գործածությունը տարբեր խոսքային և ոճական միջավայրերում՝ գրական, գիտական, հրապարակախոսական և առօրյա խոսքում, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական բազմազանությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ապոզիտիվային կառույցների և շարահյուսական այլ հարակից երևույթների սահմանազատման խնդիրը, քանի որ արտաքին կառուցվածքով նման ձևերը միշտ չէ, որ ունեն նույն քերականական կամ իմաստային բնույթը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է ժամանակակից անգլերենի անվանական բառակապակցությունների և նախադասության կառուցվածքի ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անգլերենի քերականությամբ և տեսական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, անգլերենի դասավանդողներին, թարգմանիչներին, լեզվաբանության ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է ապոզիտիվային կառուցվածքների կառուցվածքային կազմակերպման, իմաստային բովանդակության և հաղորդակցական գործառույթի փոխկապակցվածությունը՝ ներկայացնելով դրանց դերը ժամանակակից անգլերենի շարահյուսական համակարգում և լեզվական հաղորդակցության մեջ։

Հետազոտությունը նվիրված է հանրային գրադարանների գործունեության մեջ ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման փորձի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես է թվային միջավայրի զարգացումը փոխակերպում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Աշխատության հիմքում դրված է ժամանակակից գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության, գիտելիքի և մշակույթի ազատ հասանելիությունն ապահովող սոցիալական հաստատության վերափոխման գործընթացը։ Ուսումնասիրվում են ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ գրադարանի կողմից վեբ ծառայությունների օգտագործումը, գրադարանը որպես համացանցի հասանելիության կետ և գրադարանը որպես սեփական թվային բովանդակություն ստեղծող ու տարածող կառույց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավար գրադարանային սպասարկմանը, որի միջոցով օգտատերերը կարող են օգտվել էլեկտրոնային կատալոգներից, թվայնացված հավաքածուներից, տվյալների շտեմարաններից և այլ տեղեկատվական ռեսուրսներից՝ առանց գրադարան ֆիզիկապես այցելելու։ Քննարկվում են նաև առցանց պատվերների և ամրագրման, փաստաթղթերի էլեկտրոնային առաքման, գրքերի վերադարձի ժամկետի երկարաձգման, հեռավար գրանցման, անձնական օգտահաշվի, առցանց տեղեկատու-մատենագիտական խորհրդատվության և այլ թվային ծառայությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ինտերնետային տեխնոլոգիաները ներթափանցել են գրադարանային գործունեության գրեթե բոլոր հիմնական ոլորտներ՝ սկսած ֆոնդերի համալրումից և տեղեկատվության որոնումից մինչև օգտատերերի սպասարկում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, մասնագիտական հաղորդակցություն և կառավարման գործընթացներ։ Առանձին բաժին է նվիրված գրադարանների կողմից սեփական ինտերնետային ռեսուրսների ստեղծմանը՝ պաշտոնական կայքերի, էլեկտրոնային կատալոգների, թվային հավաքածուների, վիրտուալ ցուցադրությունների, տեսանյութերի, փոդքասթների և սոցիալական ցանցերում ներկայացված բովանդակության միջոցով։ Կարևորվում է նաև վիրտուալ գրադարանային միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել գրադարանի լսարանը և ապահովել ծառայությունների հասանելիությունը շուրջօրյա ռեժիմով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են թվայնացման գործընթացը խոչընդոտող խնդիրները՝ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, մասնագիտական կադրերի պակասը, թվային ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և համապատասխան մեթոդական ու նորմատիվ ապահովման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ստեղծված էլեկտրոնային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրադարանային թվայնացումը ներկայացվում է ոչ թե որպես ինքնանպատակ տեխնոլոգիական գործընթաց, այլ որպես գրադարանի սոցիալական գործառույթների իրականացման միջոց, որի վերջնական նպատակը գիտելիքի, տեղեկատվության և մշակույթի հասանելիության ընդլայնումն է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է գրադարանային ոլորտի մասնագիտական գրականության, նորմատիվ փաստաթղթերի և տարբեր երկրների հանրային գրադարանների պաշտոնական կայքերի վերլուծության վրա և համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, տեղեկատվական մասնագետներին, թվային հումանիտարիայի և գրադարանային թվայնացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից հանրային գրադարանի թվային վերափոխման հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով ինտերնետային տեխնոլոգիաների դերը հեռավար սպասարկման, էլեկտրոնային ռեսուրսների զարգացման, օգտատերերի հետ հաղորդակցության և գրադարանի՝ որպես ժամանակակից տեղեկատվական ու մշակութային կենտրոնի կայացման գործում։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։