ՀՀ տնտեսության մարքեթինգային մակրոմիջավայրի գնահատման ցուցանիշների համակարգը

Գրականություն

Ստեղծագործությունը կառուցված է հեքիաթային սյուժեի հիման վրա, որտեղ կենտրոնական գաղափարներն են բարությունը, արդարությունը, աշխատասիրությունը և մարդկային ազնվությունը։ Պատմության առանցքում սովորաբար հանդես է գալիս ուժեղ բարոյական ուղերձ՝ ցույց տալով, որ արտաքին հարստությունն ու իշխանությունը չեն կարող փոխարինել ներքին արժանապատվությանը և հոգևոր արժեքներին։ «Անահիտ»-ում հեքիաթային տարրերը միահյուսվում են իրական կյանքի բարոյական հարցերի հետ․ կերպարները հաճախ հանդես են գալիս որպես արժեքների կրողներ, իսկ իրադարձությունները ծառայում են որպես ուսուցողական օրինակներ։ Այս մոտեցումը բնորոշ է Աղայանի մանկավարժական մտածողությանը, քանի որ նա ոչ միայն գրող էր, այլ նաև կրթական գործիչ։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1991 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը ներկայացնում է գրադարանի գործունեության հիմնական արդյունքներն ու ուղղությունները խորհրդային համակարգի փլուզումից անմիջապես հետո ձևավորվող անկախ Հայաստանի պայմաններում, երբ մշակութային և տեղեկատվական կառույցները բախվում էին կազմակերպչական և ֆինանսական լուրջ փոփոխությունների։ Հաշվետվության մեջ հիմնական ուշադրությունը դարձվում է գրադարանի որպես ազգային մատենագիտական կենտրոնի գործառույթի պահպանմանը՝ ապահովելով տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, պահպանումը և հանրությանը մատչելի դարձնելը։ Այդ տարում շարունակվել է պարտադիր օրինակների ընդունման համակարգը, որի միջոցով գրադարանը ստացել է Հայաստանի տարածքում հրատարակվող գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի հիմնական հոսքը՝ ապահովելով ազգային մատենագիտության շարունակականությունը։ Կարևոր ուղղություն էր նաև ֆոնդերի համալրումը և դասակարգումը, քանի որ նոր քաղաքական և տնտեսական պայմաններում զգալի փոփոխություններ էին տեղի ունենում հրատարակչական շուկայում, և անհրաժեշտ էր ապահովել հավաքածուների ամբողջականությունն ու համակարգվածությունը։ Հաշվետվությունում առանձնացվում է նաև մատենագիտական աշխատանքի զարգացումը՝ ազգային մատենագիտական ցուցակների կազմումը, տեղեկատու-բիբլիոգրաֆիական ծառայությունների կազմակերպումը և ընթերցողների սպասարկման կատարելագործումը։ Գրադարանի ընթերցասրահներում շարունակվել է օգտվողների սպասարկումը, գիտական և ուսումնական պահանջների բավարարումը, ինչպես նաև տեղեկատու բաժինների գործունեությունը, որոնք կարևոր դեր են խաղացել գիտական աշխատողների և ուսանողների համար տեղեկատվության հասանելիության ապահովման գործում։ 1991 թվականին արդեն սկսում էին ձևավորվել նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային աշխատանքի արդիականացման և տեխնիկական վերազինման հետ, սակայն դրանք դեռ գտնվում էին սկզբնական փուլում՝ սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում։ Միաժամանակ գրադարանը փորձել է պահպանել իր միջազգային կապերը և համագործակցությունը այլ գրադարանների հետ՝ տեղեկատվական փոխանակման և մասնագիտական փորձի շարունակականության համար։ Ընդհանուր առմամբ, 1991 թվականի հաշվետվությունը արտացոլում է անցումային ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգի վիճակը՝ ավանդական ֆունկցիաների պահպանման և նոր տեղեկատվական ու կազմակերպչական պահանջներին հարմարվելու միջև։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը ներառում է հողի կառուցվածքի, կազմի և հատկությունների ուսումնասիրություն, հողի մշակման եղանակների գիտական հիմնավորումներ, ինչպես նաև դրանց կապը համապատասխան մեքենաների և գործիքների ընտրության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ճիշտ համադրել տեխնոլոգիան և բնական պայմանները։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են հողի մշակման հիմնական տեսակները, ցանքաշրջանառության կազմակերպումը, պարարտացման համակարգերը և ոռոգման մեթոդները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց մեխանիզացված իրականացմանը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մշակաբույսերի աճեցման տեխնոլոգիաներին, արտադրական գործընթացների ավտոմատացման և մեքենայացման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին՝ ընդգծելով ռեսուրսների խնայողության և աշխատանքի արտադրողականության մեծացման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում հողի էրոզիայի կանխարգելման միջոցառումներին և տեխնիկայի ճիշտ կիրառմանը տարբեր ռելիեֆային և կլիմայական պայմաններում, ինչը հատկապես կարևոր է բարդ բնական միջավայրերում աշխատելու համար։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել մասնագետների, որոնք կարող են ոչ միայն շահագործել գյուղատնտեսական տեխնիկան, այլ նաև հասկանալ երկրագործության կենսաբանական և էկոլոգիական հիմքերը՝ ապահովելով կայուն և արդյունավետ արտադրություն։

Բժշկություն

Գրքում ուսումնասիրվում են Երևանի ավագ դասարանների աշակերտների և բժշկական քոլեջների ու համալսարանների ուսանողների առողջության ձևավորման բժշկա-հասարակական ասպեկտները, վերլուծվում են ֆիզիկական, հոգեկան և սոցիալական գործոնների ներդրումը երիտասարդների առողջության վրա, ներկայացվում են առողջապահական վարքագծի, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, սթրեսի և շրջակա միջավայրի ազդեցությունները, դիտարկվում է առողջության պահպանման և խթանման ծրագրերի արդյունավետությունը, ուսումնասիրվում են երիտասարդների գիտելիքների, հմտությունների և վարքագծային մշակույթի դերը առողջության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են բժշկական և կրթական հաստատությունների միջև համագործակցության մեխանիզմները, առաջարկվում են համակարգային լուծումներ՝ ուղղված առողջ ապրելակերպի խթանմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և առողջապահական մշակույթի զարգացմանը, գիրքը միավորում է բժշկական հետազոտությունների, սոցիոլոգիական վերլուծության և կրթական մոտեցումների արդյունքները՝ նպաստելով երիտասարդների առողջության պահպանման ռազմավարության մշակմանը Երևանի դպրոցներում և բուհերում։

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության զարգացման այն հիմնախնդիրներին, որոնք միաժամանակ ունեն ինչպես էկոլոգիական, այնպես էլ տնտեսական բնույթ և փոխկապակցված են բնական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության, շրջակա միջավայրի պահպանության և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության հետ։ Հիմնական խնդիրներից մեկը հողերի դեգրադացիան է, որը պայմանավորված է էրոզիայով, աղակալմամբ, անթույլատրելի ոռոգմամբ և հողի ոչ ճիշտ մշակմամբ, ինչն ուղղակիորեն նվազեցնում է բերքատվությունը և երկարաժամկետ տնտեսական արդյունավետությունը։ Մյուս կարևոր ուղղությունը ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունն է, որը Հայաստանում առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ հաշվի առնելով կլիմայական փոփոխությունները, սեզոնային ջրային պակասը և ոռոգման համակարգերի հնացած վիճակը։ Միաժամանակ խնդիր են հանդիսանում նաև գյուղատնտեսության ցածր տեխնոլոգիական մակարդակը, արտադրողականության անհավասար բաշխումը, փոքր հողակտորների մասնատվածությունը և շուկաների անկայունությունը, որոնք սահմանափակում են մրցունակության աճը։ Էկոլոգիական տեսանկյունից կարևոր են նաև քիմիական պարարտանյութերի և թունաքիմիկատների ոչ վերահսկվող օգտագործումը, կենսաբազմազանության կորուստը և բնական էկոհամակարգերի ճնշումը, որոնք երկարաժամկետ վտանգ են ստեղծում գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար։ Էկոլոգատնտեսագիտական մոտեցումը նպատակ ունի համադրել տնտեսական արդյունավետությունը և բնապահպանական հավասարակշռությունը՝ խթանելով կայուն գյուղատնտեսություն, օրգանական արտադրություն, ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաներ և պետական քաղաքականության ավելի նպատակային կարգավորում։ Այս համատեքստում կարևոր են նաև գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական պայմանների բարելավումը և նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրումը, որոնք կարող են նվազեցնել ճնշումը բնական ռեսուրսների վրա և բարձրացնել արտադրության ընդհանուր արդյունավետությունը։

Գեղարվեստական հայ․

Վարդգես Պետրոսյանի խորն ու ինտենսիվ պատմվածքն է, որը նկարագրում է քաղաքային կյանքը՝ ընդգծելով նրա մութ և լուսավոր կողմերը։ Գիրքը պատմում է մի երիտասարդի կյանքի մասին, ով ապրում է քաղաքում՝ սուզված առօրյա աննշանության մեջ, սակայն նաև ձգտում է գտնել իր իրական կամքը ու ազատությունը։ Պետրոսյանի վեպը ներկայացնում է հասարակության տարբեր կողմերը՝ կենտրոնանալով նաև անտեսված, չնկատվող մարդկանց վրա։ Պատմությունը ծավալվում է մարդու հոգու ու մտքի խորքում, ցույց տալով, թե ինչ է նշանակում լինել քաղաքում, որտեղ անցուդարձն ու մարդկանց դեմքերը միայն մթնում են մեր աչքերից, բայց միշտ էլ ակնարկում են ինչ-որ լռելյայն ցավեր կամ լույսեր։ **«Քաղաքի կիսաբաց լուսամուտները»** խորապես անդրադառնում է մարդու ներքին աշխարհին՝ այն անցումը, որը նա կատարում է, երբ փորձում է վերագտնել ինքն իրեն այս խճճված աշխարհում։ Վեպը պարզ ու նույնքան համեմատաբար մելանխոլիկ է, խոսելով ժամանակի մասին, որը մնում է անցնող, բայց թողնում է անջնջելի հետք։ Պետրոսյանը ստեղծագործության մեջ խորը խորհրդի ու վերլուծության միջոցով խոսում է կյանքի և քաղաքային իրականության անտեսված կողմերի մասին՝ համոզելով ընթերցողին ոչ միայն հասկանալ, այլև զգալ՝ այսպես կոչված, «կիսաբաց լուսամուտի» մյուս կողմի իրականությունը։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 9789939923208