Профессионально-ориентированное обучение русскому языку на основе языка средств массовой информации в аспекте интеллектуализации учебного процесса (на историко-географическом факультете педвуза)

Գեղարվեստական հայ․

«Հայկական առակներ» (Մխիթար Գոշ, Այգեկցի Վ.) հավաքածու է, որը միավորում է հայկական ժողովրդական առակների, իմաստակատակների և բարոյական դասեր պարունակող պատմությունների լավագույն օրինակները։ Այս առակները երկար տարիներ ձևավորել են հայ ժողովրդի ազգային մտածելակերպը՝ սովորեցնելով արդարություն, աշխատասիրություն, խելք ու բարություն։ Գիրքը ներառում է տարբեր կերպարներ՝ գյուղացիներ, արքաներ, վանահայրեր, մոմավաճառներ, գիշատիչներ ու խելացի աղքատներ՝ ովքեր ամեն անգամ ցույց են տալիս մարդկային թերություններն ու արժանիքները։ Առակները հաճախ ավարտվում են հստակ իմաստով՝ մի փոքրիկ «դաս» տալով ընթերցողին, և հենց դրա շնորհիվ դրանք դառնում են հեշտ հիշվող ու ազդեցիկ։ Մխիթար Գոշը և Այգեկցի Վարդանը այս ստեղծագործության միջոցով մեծ դեր են խաղացել հայկական գրական ժառանգության պահպանման մեջ՝ կուտակելով ու գրավոր թողնելով ժողովրդական ժառանվագը։ Գիրքը ընթերցողին թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպիսի արժեքներ է պահել հայ մարդը՝ ժամանակակից խնդիրների մեջ էլ կիրառելի և հզոր։ Առակներում շատ հաճախ կան հումորային դրվագներ, որոնք ընթերցողին դարձնում են ոչ միայն մտածող, այլև ժպտացող։ Այս հավաքածուն հատկապես օգտակար է երեխաների և պատանիների համար, քանի որ առակները ձևավորում են բարոյական հիմունքներ և արժեհամակարգ։ Միևնույն ժամանակ՝ մեծահասակները նույնպես կարող են գտնել այստեղ խոր իմաստներ և մարդկային բնույթի ճշմարտություններ։ Ընդհանուր առմամբ, «Հայկական առակներ» գիրքը հանդիսանում է հայ ժողովրդի հին ու մշտական իմաստության աղբյուր, որը միշտ актуալ է և դասավանդող։ Հրատարակիչ -Քյուրքչյան Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-9122-1-9

Գեղարվեստական հայ․

«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»՝ Հովհաննես Շիրազի այս երկը ներկայացնում է նրա ստեղծագործական վարպետության և խորը մտորումների շարունակությունը։ Շիրազը, որպես մեծ հայ բանաստեղծ, իր գրականությանը բնորոշ է եղել իմաստային և համահայկական խորությունը, իսկ «Անտիպ էջեր» շարքը առանձնանում է լուրջ պոետիկ փիլիսոփայությամբ, որը խորացնում է ազգային ինքնության, սիրո, հայրենիքի, մարդկային գոյության հարցերը։ Երկի գլխավոր թեմաներից մեկը շատ նման է Շիրազի մյուս գործերին՝ մարդու և հայրենիքի անքակտելի կապն է, բայց այս գիրքը նաև անդրադառնում է գրականության և արվեստի դերին։ Շիրազը հայ ժողովրդի պատմության, անցյալի և ներկայի անհնարին պայքարների մեջ փորձում է գտնել մի հավատալի ու անհատական հնչեղություն՝ որը կկարողանա դուրս բերել մարդուն իր ներքին խճճվածությունից։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»-ը**՝ բաղկացած լինելով տարբեր մոնոլոգներից և բանաստեղծություններից, Շիրազի համար մի յուրահատուկ հավաքածու է, որտեղ չի միայն լեզվաբառային հմտությունն ու սուր պատկերները, այլ նաև այն անձնական ապրումները, որոնցից նա անցել է՝ ծավալելով տարբեր տրամադրություններ՝ սկսած ծանր տագնապներից մինչև հույսի ու հաղթանակի շողերը։ Այս գրքում ամեն քայլափոխի հայտնվում են այնպիսի հարցեր, որոնք հաճախ մնում են անպատասխան՝ այն թեմաներով, որոնք վերաբերում են մարդկային հոգուն և նրա տարածքին՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին։ Շիրազը շարունակում է փնտրել կամ վերահաստատել այն արժեքները, որոնք մշտապես փչացել կամ խեղվել են՝ մինչդեռ հայ ժողովուրդը միշտ գտնում է իր հույսի նոր աղբյուրները։ Նրա պոեզիան լի է սիրո ու կարոտի արտահայտություններով, բայց միևնույն ժամանակ նաև հուսահատության ու գերհույսի՝ ազգային պայքարի ոգով։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»**-ը իր պոետիկ ոճով, բարոյական հարցադրումներով ու հայրենասիրական շնչով բացահայտում է այն շերտերը, որոնք խմորել են բանաստեղծի հոգում՝ հայ ժողովրդի վերածննդի և մարդկային գոյության իմաստների շուրջ։ Շիրազը կարծես ոչ միայն մի ասպետ է՝ իր բանաստեղծություններով պայքարող, այլ նաև փիլիսոփա՝ փորձելով հասկանալ, թե որտեղից է գալիս ժողովրդի ու անձի էությունն, և ինչպես կարելի է լինել հավատարիմ դրան՝ առանց խոչընդոտների։ Այս ստեղծագործությունն անշուշտ դառնում է հայ գրականության կարևոր հատված՝ ընթերցողին մղելով դեպի ինքնազննում և ազգային արժեքների վերաիմաստավորում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է ՀՀ աշխատաշուկայի տնտեսագիտական մոդելավորմանը, որտեղ ուսումնասիրվում է աշխատավարձի կառուցվածքը, դրա բաղադրիչները և ժամանակային փոփոխությունների դինամիկան՝ նպատակ ունենալով կանխատեսել ապագա զարգացումները։ Աշխատավարձի կառուցվածքը սովորաբար դիտարկվում է որպես հիմնական աշխատավարձի, հավելավճարների, պարգևավճարների և սոցիալական փաթեթների համադրություն, որոնք միասին ձևավորում են աշխատողի ընդհանուր եկամուտը։ Դինամիկայի մոդելավորումը ներառում է այդ բաղադրիչների փոփոխությունների ուսումնասիրությունը ժամանակի ընթացքում՝ հաշվի առնելով մակրոտնտեսական գործոնները, ինչպիսիք են գնաճը, տնտեսական աճը, արտադրողականության մակարդակը, զբաղվածության կառուցվածքային փոփոխությունները և պետական կարգավորումները։ Կանխատեսման մեթոդաբանության հիմքում ընկած են էկոնոմետրիկ մոդելները, ժամանակային շարքերի վերլուծությունը, ինչպես նաև մեքենայական ուսուցման մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել ոչ գծային կախվածություններ և կառուցվածքային շոկերի ազդեցությունները աշխատավարձերի վրա։ ՀՀ համատեքստում կարևոր դեր են խաղում նաև ոլորտային տարբերությունները՝ պետական և մասնավոր հատվածների աշխատավարձային քաղաքականությունների միջև, ինչպես նաև տարածաշրջանային անհավասարությունները։ Այս մոտեցումների համադրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել կանխատեսման մոդելներ, որոնք օգնում են գնահատել եկամուտների աճի տեմպերը, սոցիալական անհավասարության հնարավոր փոփոխությունները և աշխատաշուկայի ընդհանուր զարգացումը՝ ապահովելով տնտեսական քաղաքականության ավելի արդյունավետ պլանավորում։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնական նյութը նվիրված է տարրական դասարաններում համագործակցային ուսուցման կիրառման առանձնահատկություններին և դրա արդյունավետության ուսումնասիրմանը։ Այն ներկայացնում է համագործակցային ուսուցման հիմնական սկզբունքները, մեթոդներն ու կազմակերպման ձևերը՝ ընդգծելով սովորողների ակտիվ մասնակցության, փոխօգնության և թիմային աշխատանքի կարևորությունը ուսումնական գործընթացում։ Նյութում քննարկվում է, թե ինչպես է համագործակցային միջավայրը նպաստում երեխաների հաղորդակցական, սոցիալական և ճանաչողական կարողությունների զարգացմանը, ձևավորում պատասխանատվության զգացում, ինքնուրույն մտածելու ունակություն և համատեղ խնդիրներ լուծելու հմտություններ։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցչի դերին՝ որպես համագործակցության կազմակերպողի և ուղղորդողի, ինչպես նաև ներկայացվում են այն պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են արդյունավետ խմբային աշխատանքի իրականացման համար։ Ներկայացվում են համագործակցային ուսուցման առավելությունները՝ սովորողների մոտիվացիայի բարձրացումից մինչև ակադեմիական արդյունքների բարելավում, ինչպես նաև հնարավոր դժվարություններն ու դրանց հաղթահարման ուղիները։

Կենսաբանություն

Քաղբևեռ-ը նյարդային և մկանային բջիջներում առաջացող էլեկտրաքիմիական երևույթ է, որը հանդիսանում է ազդակների փոխանցման հիմնական մեխանիզմը կենդանի օրգանիզմներում։ Այն առաջանում է բջջաթաղանթի պոտենցիալի արագ փոփոխության արդյունքում, երբ նատրիումի և կալիումի իոնների շարժը թաղանթի միջով խախտում է հանգստի վիճակի հավասարակշռությունը և ստեղծում է էլեկտրական իմպուլս, որը տարածվում է նյարդաթելով։ Քաղբևեռի առաջացման ընթացքում տեղի են ունենում երեք հիմնական փուլեր՝ դեպոլյարիզացիա, երբ բջջի ներսը դառնում է ավելի դրական, ռեպոլյարիզացիա, երբ պոտենցիալը վերադառնում է ելքային վիճակին, և կարճ հիպերբոլյարիզացիա, երբ բջիջը ժամանակավորապես դառնում է ավելի բացասական, քան հանգստի վիճակում։ Այս գործընթացը ապահովում է տեղեկատվության արագ փոխանցում նյարդային համակարգում՝ թույլ տալով օրգանիզմին արձագանքել արտաքին և ներքին գրգռիչներին։ Քաղբևեռի հիմնական ազդանշանները ներառում են շեմային գրգռիչի հասնելը, իոնային անցուղիների բացումն ու փակումը և գործող պոտենցիալի ինքնատարածման ունակությունը, ինչը ապահովում է նյարդային ազդակի մեկ ուղղությամբ տարածումը։ Այս մեխանիզմը կենսական նշանակություն ունի զգայության, շարժման, ռեֆլեքսների և ուղեղի բարձրագույն գործառույթների իրականացման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է պետությունը ազդում ազգային տնտեսության վրա՝ ապահովելու կայուն տնտեսական աճ, գների կայունություն և զբաղվածության բարձր մակարդակ։ Այն անդրադառնում է դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությանը, պետական բյուջեի ձևավորմանը, կենտրոնական բանկի գործառույթներին և տոկոսադրույքների կարգավորման մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական ցիկլերը, գնաճի և գործազրկության փոխկապակցվածությունը, համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) հաշվարկման հիմունքները և մակրոտնտեսական հավասարակշռության մոդելները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են պետական քաղաքականությունները ազդում շուկաների, ներդրումների և բնակչության կենսամակարդակի վրա՝ ներկայացնելով ինչպես տեսական մոտեցումներ, այնպես էլ գործնական օրինակներ տարբեր երկրների փորձից։ Նյութը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ազգային տնտեսության կարգավորման մեխանիզմները և տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը հասարակության վրա։