Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների հասարակական դիրքին, քաղաքացիական կյանքին մասնակցությանը և երկրի ժողովրդավարական զարգացման ու քաղաքացիական հասարակության կայացման գործընթացներում նրանց ունեցած դերին։ Այն անդրադառնում է ազգային փոքրամասնությունների և պետության փոխհարաբերություններին, բազմազան հասարակության ձևավորման առանձնահատկություններին, էթնիկ ինքնության պահպանմանն ու զարգացմանը, ինչպես նաև տարբեր համայնքների հասարակական ինտեգրման և հավասար մասնակցության խնդիրներին։ Քաղաքացիական հասարակության կայացումը ենթադրում է ոչ միայն ժողովրդավարական ինստիտուտների և հասարակական կազմակերպությունների զարգացում, այլև քաղաքացիների ակտիվ ներգրավվածություն հանրային կյանքում, իրավունքների պաշտպանություն, տարբեր խմբերի շահերի ներկայացում և հասարակական երկխոսության ամրապնդում։ Այս համատեքստում ազգային փոքրամասնությունների մասնակցությունը կարևոր է հասարակության ներառականության, փոխադարձ վստահության և սոցիալական համերաշխության ձևավորման համար։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ազգային ու մշակութային ինքնության պահպանման, մայրենի լեզվի և մշակութային ժառանգության փոխանցման, կրթական ու տեղեկատվական հասանելիության, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության և որոշումների կայացման գործընթացներում ներկայացվածության հարցերը։ Միաժամանակ այն առնչվում է փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերին, հավասար հնարավորությունների ապահովմանը և խտրականության կանխարգելման կարևորությանը։ Հրատարակությունը նշանակալի է Հայաստանի հասարակական-քաղաքական զարգացման և ազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ազգային փոքրամասնությունների խնդիրները դիտարկում է քաղաքացիական հասարակության ձևավորման ավելի լայն համատեքստում։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, իրավաբաններին, էթնիկ ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ուսանողներին և ազգային փոքրամասնությունների իրավունքներով ու ժողովրդավարական հասարակության զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Ժողովածուն ամփոփում է Յուրի Մկրտումյանի ծննդյան 80-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերը՝ ներկայացնելով նրա գիտական ժառանգության, հետազոտական հետաքրքրությունների և հայ հասարակության ու մշակույթի ուսումնասիրության մեջ ունեցած ներդրման հետ առնչվող հարցեր։ Հոբելյանական գիտաժողովի նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գիտնականի գործունեության նշանակությանը, գնահատելու նրա հետազոտությունների տեղը համապատասխան գիտակարգերի զարգացման պատմության մեջ և դիտարկելու նրա առաջադրած խնդիրների շարունակական արդիականությունը։ Ազգագրական և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ավանդական հասարակության կառուցվածքի, կենցաղի, սովորույթների, համայնքային հարաբերությունների, մշակութային ժառանգության և պատմական փոփոխությունների ուսումնասիրությունները։ Այսպիսի գիտական ժողովածուները նպաստում են տարբեր հետազոտական մոտեցումների և մեթոդների փոխանակմանը, գիտական բանավեճի զարգացմանը և նոր սերնդի մասնագետների ներգրավմանը համապատասխան բնագավառներում։ Դրանք միաժամանակ փաստագրում են գիտական հանրության վերաբերմունքը նշանավոր հետազոտողի ժառանգությանը և պահպանելով գիտաժողովի զեկուցումները՝ ստեղծում են հետագա ուսումնասիրությունների համար կարևոր նյութական հիմք։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ազգագրությամբ, մարդաբանությամբ, հայագիտությամբ և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Յուրի Մկրտումյանի գիտական գործունեությամբ, հայ հասարակության ավանդական մշակույթի ուսումնասիրության պատմությամբ և հայաստանյան գիտական մտքի զարգացման ընթացքով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Ռուբեն Վարդանյանի գիտական աշխատությունը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական թագավորության դրամագիտական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Լևոն I Մեծագործի կառավարման ժամանակաշրջանի և այդ շրջանի դրամների վրա։ Այն «Հայաստանի հայկական դրամների սիլլոգե» մատենաշարի առաջին հատորն է և կարևոր ներդրում է հայկական դրամագիտության, միջնադարյան պետականության պատմության ու պատմական նյութական մշակույթի ուսումնասիրման բնագավառում։ Աշխատության հիմնական առարկան կիլիկյան հայկական դրամներն են, որոնք դիտարկվում են ոչ միայն որպես դրամաշրջանառության միջոցներ, այլև որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ՝ տեղեկություններ հաղորդելով թագավորական իշխանության, պետական խորհրդանիշների, արքայական տիտղոսների, պատկերագրական ավանդույթների և ժամանակաշրջանի մշակութային կապերի մասին։ Դրամների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական ու տնտեսական պատմության վերակազմության համար, քանի որ դրանց վրա պահպանված պատկերները, արձանագրությունները, դիմանկարներն ու խորհրդանշական տարրերը կարող են բացահայտել իշխանության ներկայացման ձևերը և արքունական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Լևոն Մեծագործի կառավարման շրջանը Կիլիկիայի հայկական պատմության առանցքային փուլերից է․ 1198 թվականին նրա թագադրումը նշանավորեց իշխանապետության վերածումը թագավորության և հայկական պետականության միջազգային դիրքի ամրապնդումը։ Այդ պատմական միջավայրում դրամահատությունը կապված էր պետական ինքնուրույնության, արքայական հեղինակության և տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Հատորի գիտական արժեքը պայմանավորված է դրամագիտական նյութի համակարգված ներկայացմամբ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին համեմատել դրամների տեսակները, պատկերագրական հատկանիշները և արձանագրությունները, ինչպես նաև դրանք համադրել պատմական այլ տվյալների հետ։ Հայերեն և անգլերեն լեզուներով նյութերի ներկայացումը նպաստում է աշխատության օգտագործմանը ինչպես հայաստանյան, այնպես էլ միջազգային գիտական շրջանակներում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է դրամագետների, պատմաբանների, հնագետների, թանգարանային մասնագետների և միջնադարյան հայկական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Կիլիկիայի հայկական թագավորության պատմական ժառանգության ճանաչմանը, պահպանմանը և գիտական շրջանառությանը։

Ժողովածուն ընդգրկում է հայ բանահյուսության և ժողովրդական մշակույթի ուսումնասիրության համար կարևոր նյութեր՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի ավանդական աշխարհընկալումը, կենցաղը, հավատալիքները, սովորույթներն ու պատմական հիշողությունը։ Հատորում ներառված են Գարեգին Սրվանձտյանցի հայտնի աշխատությունները՝ «Գրոց ու բրոց», «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ», «Մանանա» և «Համով-հոտով», որոնք նշանակալի տեղ են զբաղեցնում հայ բանահյուսական ժառանգության հավաքման, պահպանման և ուսումնասիրության պատմության մեջ։ Դրանց միջոցով ընթերցողը ծանոթանում է ժողովրդական պատմություններին, ավանդություններին, վիպական պատումներին, բանավոր խոսքի արտահայտչականությանը և ժողովրդական մտածողության առանձնահատկություններին։ Հատուկ նշանակություն ունի «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» աշխատությունը, որը կապված է հայ ժողովրդական էպոսի գրառման և պահպանման ավանդույթի հետ։ Սրվանձտյանցի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել բանավոր մշակույթի արժեքների գիտական ու գրական շրջանառության մեջ մտնելու գործում։ Հատորը արժեքավոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, ազգագրության, լեզվի, ժողովրդական հավատալիքների և ավանդական մշակույթի հետազոտողների համար, ինչպես նաև օգտակար է հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու ուսանողների համար:

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի հայոց հայրենադարձության պատմական, հասարակական և ազգային-մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով հայ ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերափոխման գործընթացների համատեքստում։ Հայրենադարձությունը հայ ժողովրդի պատմության կարևոր երևույթներից է, քանի որ առնչվում է հայրենիք հասկացությանը, ազգային պատկանելության գիտակցմանը, պատմական հիշողությանը և սփյուռքահայ համայնքների ու Հայաստանի միջև ձևավորված կապերին։ 20-րդ դարում հայրենադարձության տարբեր փուլերը պայմանավորված էին քաղաքական փոփոխություններով, պատմական իրադարձություններով, ազգային և հայրենասիրական շարժումներով, ինչպես նաև հայրենիքում ապրելու և ազգային միջավայրին վերամիավորվելու ձգտմամբ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայրենադարձների անձնական ու հավաքական փորձառության, մշակութային հարմարվողականության և հասարակական ինտեգրման նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի հայրենադարձների ինքնության բազմաշերտ բնույթը, որը ձևավորվում էր ինչպես հայկական լեզվամշակութային ժառանգության, այնպես էլ սփյուռքում ձեռք բերած կենսափորձի ազդեցությամբ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմության, սփյուռքի ուսումնասիրության, միգրացիոն գործընթացների և ազգային ինքնության տեսական ու գործնական հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայագիտության, պատմության և հասարակական գիտությունների ուսանողներին։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ մանկական բանահյուսության կարևոր և ինքնատիպ մի հատված՝ ժողովրդական օրորոցայիններն ու մանկական երգերը, որոնք սերնդեսերունդ փոխանցվել են բանավոր ավանդույթի միջոցով և պահպանել հայ ժողովրդի ընտանեկան ու մանկական կյանքի պատկերները։ Օրորոցային երգերը կապված են երեխային քնեցնելու, հանգստացնելու և նրա հանդեպ ծնողական քնքշանքն արտահայտելու հետ։ Դրանցում արտացոլվում են մոր կամ ընտանիքի անդամների սերը, բարեմաղթանքները, երեխայի ապագայի վերաբերյալ հույսերն ու երազանքները, ինչպես նաև ժողովրդական աշխարհընկալմանն ու առօրյա կյանքին բնորոշ պատկերներն ու խորհրդանիշները։ Մանկական երգերն իրենց հերթին ուղեկցում են երեխայի խաղը, շարժումը, հաղորդակցությունը և շրջապատող աշխարհի ճանաչումը՝ նպաստելով լեզվական ու երաժշտական զգացողության ձևավորմանը։ Դրանց պարզ, կրկնվող կառուցվածքները, ռիթմը, մեղեդայնությունը և արտահայտիչ բառապաշարը կարևոր նշանակություն ունեն մանկական մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է տրամադրում հայ բանավոր ավանդույթի, ժողովրդական երգարվեստի, մանկական դաստիարակության և ընտանեկան սովորույթների հետազոտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, երաժշտագետներին, ազգագրագետներին, մանկավարժներին, երաժշտության ուսուցիչներին և հայ ժողովրդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գիրքը պատկանում է 19-րդ դարի հայերեն գեղարվեստական ընթերցանության այն շրջանակին, որտեղ պատմողական սյուժեի միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են արտասովոր դեպքեր, ուշագրավ կերպարներ և բարոյական կամ դաստիարակչական նշանակություն ունեցող իրավիճակներ։ Վերնագրում հիշատակվող կայսեր և զարմանալի տղայի կերպարների համադրությունը հուշում է իշխանության ու անհատական կարողությունների, փորձառության և երիտասարդական հնարամտության հնարավոր հակադրության մասին։ Նման պատմությունները հաճախ նպատակ են ունեցել ոչ միայն հետաքրքրել ընթերցողին զարգացող դեպքերով, այլև խրախուսել խելամտությունը, քաջությունը, հնարամտությունը և դժվար իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու կարողությունը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել նաև իր ժամանակաշրջանի ընթերցանության մշակույթի համատեքստում, երբ թարգմանական և այլալեզու գրականությունից հայերեն փոխադրված պատմությունները նպաստում էին գեղարվեստական ընթերցանության տարածմանը և երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, մանկապատանեկան ընթերցանության ձևավորմամբ և 19-րդ դարի հայերեն գեղարվեստական հրատարակություններով զբաղվող հետազոտողներին։

Աշխատությունը նվիրված է գրավոր և բանավոր խոսքի մշակմանը՝ ընդգրկելով շարադրության կազմման և վայելչախոսության հիմնական սկզբունքները։ Այն վերաբերում է մտքերը հստակ, տրամաբանական, գրագետ և արտահայտիչ ձևով ներկայացնելու հմտությունների զարգացմանը՝ կարևորելով ինչպես բովանդակության ճիշտ կազմակերպումը, այնպես էլ լեզվական միջոցների նպատակահարմար ընտրությունը։ Շարադրության արվեստը ենթադրում է թեմայի ըմբռնում, նյութի ընտրություն և դասավորում, մտքերի հաջորդական զարգացում, պարբերությունների տրամաբանական կապակցում ու ամբողջական խոսքի կառուցում։ Վայելչախոսությունը, իր հերթին, կապված է խոսքի պարզության, ճշգրտության, արտահայտչականության և լսարանի վրա ներգործելու կարողության հետ։ Այս երկու ոլորտների համատեղ ուսումնասիրությունը նպաստում է լեզվական ճաշակի ձևավորմանը, բառապաշարի հարստացմանը և խոսքի տարբեր իրավիճակներում պատշաճ արտահայտվելու կարողությանը։ Գիրքը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթում կարևոր տեղ զբաղեցնող հռետորական և շարադրական ուսուցման ավանդույթը, երբ գրագետ խոսքը դիտվում էր որպես կրթվածության և մտավոր զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Այն արժեքավոր է հայ մանկավարժության, լեզվի ուսուցման և խոսքի մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, ինչպես նաև հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչների և հետազոտողների համար։

Գիրքը գերմաներեն լեզվի քերականության ուսուցմանն ուղղված ձեռնարկ է, որը նախատեսված է լեզվի կառուցվածքը համակարգված ուսումնասիրելու և քերականական կանոնները գործնականում կիրառելու համար։ Այն պատկանում է օտար լեզուների ուսուցման այն ավանդույթին, որի շրջանակում լեզվական գիտելիքները ներկայացվում էին կանոնների և քերականական ձևերի հաջորդական ուսումնասիրության միջոցով՝ նպաստելով ընթերցանության, գրավոր խոսքի և լեզվի ճիշտ գործածության հմտությունների զարգացմանը։ Ձեռնարկի թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է գերմաներենի քերականական համակարգին, որի կարևոր բաղադրիչներն են գոյականների հոլովումը, բայերի խոնարհումը, սեռի և թվի արտահայտումը, բառերի ու նախադասության անդամների փոխհարաբերությունները և նախադասությունների կառուցման սկզբունքները։ Գործնական քերականության ուսումնասիրությունը սովորողին հնարավորություն է տալիս ավելի լավ ըմբռնել գերմաներենի առանձնահատկությունները, համեմատել դրանք իրեն ծանոթ լեզուների կառուցվածքի հետ և ամրապնդել լեզվական գիտելիքները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ կրթական և լեզվաբանական մտքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես հայ ընթերցողին օտար լեզու սովորեցնելու նպատակով ստեղծված ուսումնական գրականության օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել գերմաներենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, բանասերներին և 19-րդ դարի հայկական կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրողներին։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանը և նախատեսված է լեզվի կանոնները համակարգված կերպով յուրացնելու ու գործնականում կիրառելու համար։ Այն ներկայացնում է հայերենի կառուցվածքի ուսումնասիրման կարևոր սկզբունքները՝ նպաստելով լեզվական ձևերի, բառերի քերականական հատկանիշների և նախադասության կազմության վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը։ Գործնական քերականության այս հատորը պատկանում է հայոց լեզվի ուսուցման և լեզվաբանական գիտելիքների տարածման պատմական ավանդույթին, երբ քերականական ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին դպրոցական կրթության, ինքնուսուցման և գրագետ հայերեն խոսքի զարգացման համար։ Նման աշխատությունները նպաստել են լեզվի կանոնների դասակարգմանը, քերականական հասկացությունների բացատրությանը և հայերենի ուսուցման մեթոդների կատարելագործմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես լեզվի ուսումնասիրման ուսումնական նյութ, այլև որպես հայերեն քերականական մտքի և 19-րդ դարի կրթական մշակույթի պատմության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, բանասերներին, լեզվաբաններին, մանկավարժության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայկական դասագրքերի ուսումնասիրողներին։

Այս ուսումնական ձեռնարկը նվիրված է ֆրանսերենի քերականության գործնական ուսուցմանը և նախատեսված է լեզուն սովորողների համար՝ որպես քերականական գիտելիքների ձեռքբերման ու ամրապնդման օժանդակ միջոց։ Այն նպատակ ունի ներկայացնել ֆրանսերեն լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, օգնել հասկանալու բառերի ձևափոխության, խոսքի մասերի գործածության և նախադասությունների կազմության հիմնական սկզբունքները։ Գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է քերականական կանոնների կիրառական յուրացում՝ լեզուն ավելի ճիշտ հասկանալու, կարդալու և գրավոր արտահայտվելու հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել օտար լեզուների դասավանդման ավանդույթների ձևավորման գործում՝ սովորողներին հնարավորություն տալով համակարգված կերպով ուսումնասիրել լեզվի կանոնները և կիրառել դրանք ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը նշանակալի է նաև հայալեզու ֆրանսերենի ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով 19-րդ դարի կրթական միջավայրում գործածվող լեզվական ձեռնարկների տեսակը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆրանսերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ հետաքրքրվողներին և հին հայկական ուսումնական գրականության հետազոտողներին։

Գիրքը ֆրանսերեն լեզվի քերականության ուսուցմանն ուղղված գործնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողին ծանոթացնել ֆրանսերենի հիմնական քերականական կանոններին և նպաստել լեզվի ճիշտ ու գիտակցված կիրառման հմտությունների ձևավորմանը։ Այն նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և կարող է ծառայել որպես օժանդակ նյութ՝ լեզվի կառուցվածքը հասկանալու, բառերի ձևափոխության, նախադասության կազմության և խոսքի տարբեր տարրերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքներ ձեռք բերելու համար։ Գործնական քերականության ձևաչափը կարևորում է ոչ միայն կանոնների իմացությունը, այլև դրանց կիրառումը լեզվական առաջադրանքներում՝ նպաստելով գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ձեռնարկը արժեքավոր է նաև հայերենով ֆրանսերեն ուսուցանելու պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մոտեցումները, երբ օտար լեզուների իմացությունը կարևոր դեր ուներ մտավոր, մշակութային և կրթական կյանքում։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆրանսերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայերեն ուսումնական գրականության ուսումնասիրողներին։

«Գործք առաքելոցը» Նոր Կտակարանի գրքերից է, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությունը, քրիստոնեական եկեղեցու սկզբնավորումն ու առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Գրքի հիմնական պատմական առանցքը կապված է Սուրբ Հոգու գալստյան, Պետրոս և Պողոս առաքյալների քարոզչության, Ավետարանի տարածման և քրիստոնեական հավատքի՝ Երուսաղեմից դեպի այլ երկրներ տարածվելու հետ։ Այն նկարագրում է վաղ քրիստոնյաների կյանքը, նրանց համատեղ աղոթքն ու համայնքային գործունեությունը, առաքյալների քարոզները, մկրտությունները, հալածանքներն ու դժվարությունները, ինչպես նաև այն իրադարձությունները, որոնց միջոցով քրիստոնեությունը աստիճանաբար տարածվեց հրեական միջավայրից դեպի հեթանոսական աշխարհ։ Առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Պողոս առաքյալի դարձը, նրա միսիոներական ճանապարհորդությունները և տարբեր քաղաքներում քրիստոնեական համայնքների հիմնադրումը։ Գրքում արտացոլվում են նաև վաղ եկեղեցու ներքին կազմակերպման, հավատքի տարածման, առաքելական հեղինակության և տարբեր ժողովուրդների շրջանում քրիստոնեական ուսմունքի ընդունման հետ կապված հարցերը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է քրիստոնեության վաղ պատմության, առաքելական քարոզչության և առաջին եկեղեցական համայնքների կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ այս գիրքը կարևոր տեղ ունի Սուրբ Գրքի ընթերցանության, աստվածաբանական ուսուցման և քրիստոնեական հավատքի պատմական հիմքերի ներկայացման գործում։ Երուսաղեմում տպագրված այս հրատարակությունը նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն աստվածաշնչյան գրականության, Սուրբ Գրքի հրատարակման ավանդույթի և Երուսաղեմի հայ տպագրական ու հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատության վերնագրում հիշատակված Գրանադայի ջրբերը և Նյուրնբերգյան ձուն տարբեր մշակութային ու պատմական միջավայրերի հետ կապված պատկերներ են, որոնք ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում են մարդկային հնարամտության, կենցաղային կյանքի և հասարակական երևույթների վրա։ Գրանադան՝ իր պատմական ժառանգությամբ, իսկ Նյուրնբերգը՝ իր արհեստագործական ու տեխնիկական ավանդույթներով, եվրոպական մշակույթի տարբեր կողմերն արտահայտող աշխարհագրական հղումներ են։ Վերնագրի համադրությունը կարող է մատնանշել երկու առանձին պատմությունների, դեպքերի կամ հետաքրքրաշարժ թեմաների ներկայացում, որոնց միջոցով բացահայտվում են տարբեր ժողովուրդների կենսակերպի, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային առանձնահատկությունների դրսևորումներ։ 19-րդ դարի հայերեն հրատարակությունների շարքում նման փոքրածավալ գործերը հաճախ ընթերցողին ծանոթացնում էին օտար մշակույթների, պատմական հետաքրքրությունների և եվրոպական գրականության մեջ շրջանառվող թեմաների հետ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության, թարգմանական հրատարակությունների և հայ ընթերցողի մշակութային հետաքրքրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։