Հայ մանկական բանահյուսություն․ ժողովրդական օրորոցային և մանկական երգեր

Իրավաբանություն

Իրավագիտական և պետական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության գործադիր իշխանության ինստիտուտի տեսական և կազմակերպաիրավական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գործադիր իշխանության հասկացությունը, դրա տեղը պետական իշխանության համակարգում, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և համապատասխան մարմինների իրավական կարգավիճակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործադիր մարմինների ձևավորման, լիազորությունների բաշխման, փոխհարաբերությունների և կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են գործադիր իշխանության կազմակերպման ու գործունեության սկզբունքները, իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, պատասխանատվության և վերահսկողության մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման արդյունավետության, կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ կատարելագործման և գործադիր մարմինների գործունեության զարգացման վերաբերյալ տեսական ու իրավական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու տվյալ կառավարման համակարգի գործադիր իշխանության կառուցվածքն ու գործունեության իրավական հիմքերը՝ այն դիտարկելով համապատասխան ժամանակաշրջանի պետական կառավարման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, պետական կառավարման և քաղաքական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Վիճակագրական և գրադարանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային համակարգի 2014 թվականի գործունեության հիմնական ցուցանիշների ուսումնասիրմանն ու վերլուծությանը։ Քննության են առնվում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող վիճակագրական տվյալները, գրադարանային ցանցի կառուցվածքը, հավաքածուների վիճակը, ընթերցողների սպասարկումը և գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների քանակական ցուցանիշների, գրքային և այլ տեղեկատվական պաշարների, գրանցված օգտվողների, հաճախումների և գրականության սպասարկման վերաբերյալ տվյալների համադրմանը։ Վերլուծվում են տարբեր գրադարանների և տարածքային միավորների միջև առկա առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրադարանային գործունեության հիմնական միտումները։ Քննարկվում են գրադարանների նյութատեխնիկական հնարավորությունների, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և բնակչության գրադարանային սպասարկման հետ կապված հարցերը։ Վիճակագրական տվյալների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տվյալ ժամանակահատվածում գրադարանային ոլորտի ընդհանուր վիճակը և առանձնացնելու դրա զարգացման համար նշանակություն ունեցող ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և գրադարանային ոլորտի կառավարմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Մենեջմենթ

Այս ռեֆերատը վերաբերում է մենեջմենթի մոդելավորման հիմնական հասկացություններին, որոնք օգտագործվում են կազմակերպությունների կառավարման գործընթացները ուսումնասիրելու, վերլուծելու և օպտիմալացնելու համար։ Մենեջմենթի մոդելավորումը ենթադրում է իրական կառավարչական իրավիճակների պարզեցված պատկերների՝ մոդելների ստեղծում, որոնց միջոցով հնարավոր է կանխատեսել տարբեր որոշումների հետևանքները և ընտրել առավել արդյունավետ լուծումներ։ Մոդելը կարող է ներկայացնել կազմակերպության կառուցվածքը, արտադրական գործընթացները, ֆինանսական հոսքերը կամ մարդկային ռեսուրսների կառավարումը՝ կախված ուսումնասիրության նպատակներից։ Հիմնական հասկացություններից են համակարգը, փոփոխականները, կապերը, սահմանափակումները և նպատակային ֆունկցիան, որոնք միասին ձևավորում են մոդելի կառուցվածքը։ Համակարգը ներկայացնում է կազմակերպությունը որպես փոխկապակցված տարրերի ամբողջություն, իսկ փոփոխականները արտացոլում են այն գործոնները, որոնք կարող են փոփոխվել՝ օրինակ ծախսերը, արտադրության ծավալները կամ աշխատակիցների քանակը։ Սահմանափակումները ցույց են տալիս այն պայմանները, որոնց շրջանակում պետք է ընդունվեն որոշումները, իսկ նպատակային ֆունկցիան արտահայտում է ցանկալի արդյունքը՝ օրինակ շահույթի առավելագույնացում կամ ծախսերի նվազեցում։ Մոդելավորման գործընթացում հաճախ կիրառվում են մաթեմատիկական, վիճակագրական և համակարգային մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս ստեղծել ավելի ճշգրիտ և կանխատեսելի պատկեր։ Մենեջմենթի մոդելավորումը լայնորեն կիրառվում է բիզնես պլանավորման, ռազմավարական որոշումների ընդունման և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման մեջ։ Այն օգնում է նվազեցնել ռիսկերը, բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը և բարելավել կազմակերպության ընդհանուր գործունեությունը։ Այսպիսով, մենեջմենթի մոդելավորման հիմնական հասկացությունները հանդիսանում են ժամանակակից կառավարման գիտության կարևոր հիմք և գործիք՝ բարդ կազմակերպական խնդիրների լուծման համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է պիեզոէլեկտրական ալիքատարներում էլեկտրաառաձգական սահքային ալիքների տարածման առանձնահատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ մակերևույթամերձ թույլ անհամասեռությունների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ալիքի ամպլիտուդային և հաճախականային բնութագրերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այն ֆիզիկական պայմանները, որոնց դեպքում ալիքային էներգիան կարող է տեղայնացվել ալիքատարի որոշակի տիրույթներում։ Պիեզոէլեկտրական միջավայրի առանձնահատկությունը մեխանիկական և էլեկտրական դաշտերի փոխկապակցվածությունն է, ինչի հետևանքով սահքային դեֆորմացիաները և էլեկտրական պոտենցիալի փոփոխությունները կազմում են միասնական էլեկտրաառաձգական գործընթաց։ Մակերևույթին մոտ տեղակայված թույլ անհամասեռությունները կարող են պայմանավորված լինել նյութական հատկությունների տարածական փոքր փոփոխություններով և ազդել ալիքի տարածման, փուլային ու խմբային բնութագրերի և էներգիայի բաշխման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ալիքային հավասարումների համապատասխան մաթեմատիկական մոդելները, սահմանային պայմանները և դիսպերսիոն հարաբերությունները՝ պարզելու հաճախականության, ալիքային թվի և համակարգի նյութական ու երկրաչափական բնութագրերի միջև կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ամպլիտուդահաճախականային փոխազդեցության վերլուծությանը, քանի որ տարբեր հաճախականային տիրույթներում թույլ անհամասեռության ազդեցությունը կարող է փոփոխել ալիքային դաշտի կառուցվածքը և տարածման բնույթը։ Տեղայնացման երևույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչ պայմաններում է ալիքի ամպլիտուդը կենտրոնանում մակերևույթամերձ կամ այլ սահմանափակ տիրույթներում և ինչպես է այդ վարքը կախված միջավայրի անհամասեռության բնութագրերից։ Կարող են համեմատվել համասեռ և թույլ անհամասեռ ալիքատարների տեսական արդյունքները՝ բացահայտելու կառուցվածքային փոքր փոփոխությունների ազդեցությունը դիսպերսիայի և ալիքային էներգիայի տարածական բաշխման վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են ակուստոէլեկտրոնային և պիեզոէլեկտրական համակարգերի տեսության համար, որտեղ ալիքների կառավարվող տարածումն ու տեղայնացումը կարող են նշանակություն ունենալ սենսորային, ազդանշանային և ալիքատարային սարքերի ֆիզիկական սկզբունքների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պիեզոէլեկտրականության տեսության, ալիքային մեխանիկայի, շարունակական միջավայրի էլեկտրադինամիկայի և կիրառական մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել թույլ մակերևույթամերձ անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրաառաձգական սահքային ալիքների դինամիկական բնութագրերի և տեղայնացման վրա։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսության կայունացման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման փորձի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տնտեսական, ինստիտուցիոնալ և սոցիալական գործոնները, որոնք պայմանավորում են անցումային փուլում տնտեսության կայունացման գործընթացը, ինչպես նաև գնահատել տնտեսական քաղաքականության միջոցով առկա խնդիրների հաղթահարման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տնտեսության համակարգային վերափոխման առանձնահատկությունները, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման ընթացքը, սեփականության հարաբերությունների փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մեխանիզմների հաստատումը։ Ուսումնասիրվում են անցումային տնտեսություններին բնորոշ մակրոտնտեսական հիմնական խնդիրները՝ գնաճային գործընթացները, արտադրության և ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները, գործազրկությունը, պետական ֆինանսների հավասարակշռությունը, արտաքին տնտեսական կախվածությունը և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովումը։ ՀՀ տնտեսության օրինակով դիտարկվում են տնտեսական վերափոխումների ընթացքում ձևավորված կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի և կայունության վրա, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացման անհամաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական տնտեսական քաղաքականության գործիքներին՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ձեռնարկատիրության խթանմանը, մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը և կառուցվածքային բարեփոխումների իրականացմանը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև ինստիտուցիոնալ միջավայրի դերը, քանի որ արդյունավետ շուկայական ինստիտուտների, սեփականության իրավունքների պաշտպանության, տնտեսական մրցակցության և իրավական կանխատեսելիության ապահովումը կարևոր նախապայմաններ են կայուն տնտեսական զարգացման համար։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են սոցիալական խնդիրները ևս, մասնավորապես զբաղվածության, եկամուտների բաշխման, աղքատության և սոցիալական պաշտպանության հարցերը, որոնք անցումային փոփոխությունների ընթացքում կարող են էական ազդեցություն ունենալ հասարակության բարեկեցության վրա։ Կայունացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կարճաժամկետ մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովման գործընթաց, այլև որպես երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային հիմքերի ստեղծման համակարգ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրել տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսության զարգացման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով տնտեսական կայունության ապահովման խոչընդոտները և հնարավոր լուծումների ուղղությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Աշխատանքը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական բարեփոխումների առաջնահերթությունների որոշման, մակրոտնտեսական քաղաքականության կատարելագործման և կայուն ու հավասարակշռված տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների մշակման համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության դեմ ուղղված շահադիտական հանցագործությունների համար իրավական պատասխանատվության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը և տարբեր իրավական համակարգերի համեմատական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հանցավոր արարքներն են, որոնց կատարման շարժառիթում առկա է նյութական կամ այլ անձնական շահ, և որոնք միաժամանակ վնաս են հասցնում պետական կառավարման բնականոն գործունեությանը, հանրային շահին և իշխանության նկատմամբ հասարակական վստահությանը։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում համապատասխան հանցակազմերի իրավական բնութագրերը, դրանց օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը, հանցագործությունների սահմանազատման չափանիշները, ինչպես նաև իրավական որակավորման ընթացքում առաջացող բարդությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկային՝ ուսումնասիրելով այն իրավիճակները, երբ նույն կամ նմանատիպ փաստական հանգամանքները կարող են տարբեր կերպ գնահատվել իրավապահ և դատական մարմինների կողմից։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր պետությունների քրեական օրենսդրության և դատական պրակտիկայի համեմատությունը, որի միջոցով բացահայտվում են իրավական կարգավորումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, պատասխանատվության սահմանները և հանցագործությունների որակավորման մոտեցումները։ Համեմատական մեթոդը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր իրավական լուծումների արդյունավետությունը և առանձնացնել այն մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել ազգային իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործմանը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ապացուցման խնդիրներին, հանցավոր շահի բացահայտմանը, պաշտոնեական դիրքի օգտագործման հանգամանքի գնահատմանը, հանցագործության հետևանքների որոշմանը և մեղավորության ձևերի ճիշտ հաստատմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում իրավակիրառման միասնականության ապահովմանը, քանի որ քրեական պատասխանատվության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն օրենսդրական նորմերի առկայությամբ, այլև դրանց հետևողական և կանխատեսելի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել պետական իշխանության դեմ ուղղված շահադիտական հանցագործությունների իրավական բնույթի առավել հստակ ընկալմանը, դրանց որակավորման վերաբերյալ խնդիրների բացահայտմանը և իրավական կարգավորման ու դատական պրակտիկայի բարելավման հնարավոր ուղղությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության մասնագետներին, դատավորներին, դատախազներին, քննիչներին, փաստաբաններին, իրավաբան-հետազոտողներին, դասախոսներին և իրավագիտության ուսանողներին։