Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների միգրացիոն գործընթացների էթնոսոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց պատճառները, առանձնահատկությունները և ազդեցությունը երկրի էթնիկ ու հասարակական միջավայրի վրա։ Հետազոտության շրջանակում միգրացիան դիտարկվում է որպես բազմագործոն սոցիալական երևույթ, որը պայմանավորված է տնտեսական, սոցիալական, ժողովրդագրական, կրթական և ընտանեկան հանգամանքներով։ Կարևորվում են ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների արտագաղթի և ներգաղթի շարժառիթները, միգրացիոն ուղղությունները, բնակչության սոցիալական կազմը, ինչպես նաև տեղափոխության հետևանքով առաջացող փոփոխությունները համայնքային հարաբերություններում և առօրյա կյանքում։ Էթնոսոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միգրացիայի կապը էթնիկ ինքնության, լեզվի պահպանման, մշակութային ավանդույթների շարունակականության և համայնքային համախմբվածության հետ։ Առանձին ուշադրության են արժանի միգրանտների սոցիալական հարմարվողականության խնդիրները, նոր բնակության միջավայրում նրանց ներգրավվածությունը, Հայաստանի հետ պահպանվող ընտանեկան ու մշակութային կապերը և միգրացիայի ազդեցությունը ազգային փոքրամասնությունների համայնքների հետագա զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է Հայաստանի էթնիկ կազմի, ժողովրդագրական փոփոխությունների և ազգային փոքրամասնությունների սոցիալական վիճակի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգներին, ժողովրդագրագետներին, ազգագրագետներին, միգրացիայի և ազգային փոքրամասնությունների հարցերով զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության բանավոր ստեղծագործության հավաքմանը, ուսումնասիրմանն ու ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է ժողովրդական բանահյուսության տարբեր ժանրեր և արտացոլում տարածաշրջանի բնակչության պատմական հիշողությունը, աշխարհընկալումը, հոգևոր կյանքն ու մշակութային ինքնատիպությունը։ Բանահյուսական ժառանգությունը դիտարկվում է որպես սերնդեսերունդ փոխանցվող մշակութային արժեքների ամբողջություն, որի միջոցով պահպանվել և արտահայտվել են համայնքային կյանքի փորձը, բարոյական պատկերացումները, ավանդական սովորույթներն ու հասարակական հարաբերությունները։ Ժողովրդական պատմությունների, հեքիաթների, ավանդազրույցների, առասպելական պատումների, երգերի, ասացվածքների և այլ բանավոր ստեղծագործությունների միջոցով բացահայտվում են տարածաշրջանի բնակչության առօրյան, աշխատանքային գործունեությունը, ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունները, տոնական սովորույթներն ու հավատալիքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն տեղական բարբառային առանձնահատկությունները, պատումների լեզվական ու գեղարվեստական ինքնատիպությունը և տարբեր բնակավայրերում պահպանված բանավոր ավանդույթները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Լեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության, հայ ժողովրդական բանահյուսության տարածաշրջանային դրսևորումների և ազգային հիշողության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է բանագետների, ազգագրագետների, լեզվաբանների, պատմաբանների, հայագետների, ուսանողների և ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Սիրիայի Քեսապի հայաբնակ շրջանի նյութական մշակույթի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տեղի հայ համայնքի պատմականորեն ձևավորված կենցաղը, տնտեսական գործունեությունը և մշակութային ինքնատիպությունը։ Նյութական մշակույթը դիտարկվում է որպես համայնքի պատմական հիշողության, կենսակերպի և ինքնության կարևոր արտահայտություն, որն արտացոլվում է բնակարանային միջավայրում, բնակավայրերի կառուցվածքում, հագուստի, սննդի, կենցաղային իրերի, արհեստների և աշխատանքի կազմակերպման ավանդույթներում։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է Քեսապի աշխարհագրական միջավայրի և բնակչության զբաղմունքի կապը, ինչպես նաև բնական պայմանների ազդեցությունը տեղական տնտեսության ու առօրյա կյանքի ձևավորման վրա։ Ուշադրության են արժանի գյուղատնտեսական գործունեությունը, տնային տնտեսության վարումը, արհեստագործական հմտությունները, սննդի պատրաստման և պահպանման եղանակները, ինչպես նաև կենցաղային իրերի պատրաստման ու օգտագործման ավանդույթները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Քեսապի հայերի մշակութային առանձնահատկությունները, ավանդական գիտելիքների փոխանցման ուղիները և նյութական ժառանգության պահպանման նշանակությունը համայնքային կյանքի շարունակականության մեջ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է ազգագրագետների, հայագետների, մարդաբանների, սփյուռքագիտությամբ զբաղվող մասնագետների և հայկական ավանդական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն ներառում է երիտասարդ գիտնականների գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված զեկուցումներն ու գիտական ուսումնասիրությունները՝ արտացոլելով տարբեր մասնագիտական ուղղություններով իրականացվող հետազոտական աշխատանքների շրջանակն ու արդյունքները։ Հրատարակությունը միավորում է գիտական տարբեր բնագավառներին վերաբերող նյութեր, որոնք անդրադառնում են արդիական հետազոտական խնդիրների, տեսական մոտեցումների, մեթոդաբանական հարցերի և գիտական նոր դիտարկումների։ Գիտաժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու երիտասարդ հետազոտողների գիտական հետաքրքրություններին, նրանց կողմից ուսումնասիրվող թեմաներին և գիտելիքի զարգացմանը նպաստող աշխատանքներին։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկություններից է միջգիտակարգային բնույթը, որը հնարավորություն է տալիս տարբեր գիտությունների ներկայացուցիչների ուսումնասիրությունները դիտարկել ընդհանուր գիտական միջավայրում և բացահայտել դրանց միջև առկա կապերը։ Հրատարակությունը նաև արտացոլում է գիտական ներուժի զարգացման, երիտասարդ մասնագետների հետազոտական գործունեության խթանման և գիտական համայնքում նրանց ներգրավման նշանակությունը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր տարբեր բնագավառների մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և գիտական գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի երիտասարդ գիտնականների հետազոտական աշխատանքների բազմազանությունը։

Հոդվածների ժողովածուն նվիրված է նշանավոր հնագետ և ուրարտագետ Բորիս Պիոտրովսկու գիտական ժառանգությանն ու նրա ներդրմանը հին Հայաստանի և Առաջավոր Ասիայի պատմության ուսումնասիրության գործում։ Հրատարակության առանցքում Ուրարտուի պատմության, մշակույթի, պետականության և նյութական ժառանգության հետազոտությանն առնչվող թեմաներն են։ Ժողովածուում ներկայացված գիտական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ուրարտական քաղաքակրթության պատմական զարգացմանը, հնագիտական հուշարձաններին, սեպագիր արձանագրություններին, ճարտարապետական կառույցներին, արվեստին և հասարակական կյանքի տարբեր դրսևորումներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հնագիտական նյութերի և գրավոր սկզբնաղբյուրների համադրությունը, որի միջոցով բացահայտվում են Ուրարտուի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային կապերը հարևան ժողովուրդների և պետությունների հետ։ Ժողովածուն արտացոլում է նաև Պիոտրովսկու գիտական դպրոցի ազդեցությունը հետագա հետազոտությունների վրա և ներկայացնում հնագիտության ու ուրարտագիտության զարգացման տարբեր ուղղություններ։ Այն կարևոր ներդրում է հին արևելագիտության և Հայաստանի հնագույն պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ միավորելով մասնագիտական հետազոտություններ ու գիտական դիտարկումներ։ Հրատարակությունը նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, ուրարտագետների, արևելագետների, հայագետների, ուսանողների և հին աշխարհի քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն ներառում է ընտանիքի ուսումնասիրությանն առնչվող գիտական զեկուցումներ և հետազոտական նյութեր, որոնք ներկայացնում են ընտանիքը որպես հասարակության կարևորագույն սոցիալական ինստիտուտ և մշակութային արժեքների փոխանցման հիմնական միջավայր։ Հրատարակության մեջ քննարկվող հիմնախնդիրները վերաբերում են ընտանիքի կառուցվածքին, ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկություններին, ամուսնական և ազգակցական հարաբերություններին, սերունդների փոխհարաբերություններին, ընտանեկան դերերին և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությանը ընտանեկան կյանքի վրա։ Ընտանիքը դիտարկվում է սոցիոլոգիական, ազգագրական և մարդաբանական տեսանկյուններից՝ հնարավորություն տալով համադրելու տարբեր հետազոտական մոտեցումներ և բացահայտելու ընտանեկան հարաբերությունների պատմական ու ժամանակակից դրսևորումները։ Կարևորվում են նաև ավանդական ընտանեկան արժեքների, սովորույթների, դաստիարակության, սոցիալականացման և միջսերնդային կապերի ուսումնասիրության հարցերը։ Ժողովածուն նվիրված է Էմմա Կարապետյանի հիշատակին և միավորում է ընտանիքի հետազոտության ոլորտում գիտական հետաքրքրություններն ու մասնագիտական քննարկումները։ Այն արժեքավոր նյութ է ընտանիքի սոցիոլոգիայով, ազգագրությամբ, սոցիալական մարդաբանությամբ և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայկական էպոսի ձևավորման հնագույն ակունքների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով հնդեվրոպական առասպելաբանական ժառանգության և պատմական հիշողության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում էպիկական պատումների մեջ պահպանված հնագույն մոտիվների, առասպելական կերպարների, սյուժետային կառույցների և խորհրդանշական պատկերացումների բացահայտումն է։ Համեմատական դիցաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական էպիկական ավանդույթը զուգադրել հնդեվրոպական ժողովուրդների առասպելների ու հերոսապատումների հետ՝ որոնելով ընդհանուր պատկերացումներ, պատմողական ընդհանրություններ և մշակութային ժառանգության հնարավոր կապեր։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առասպելական և պատմական շերտերի փոխհարաբերության քննությունը, որի միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու, թե ինչպես են հնագույն հավատալիքները, հասարակական հիշողությունը և պատմական իրադարձությունների արձագանքները ներթափանցել էպիկական պատումների մեջ։ Աշխատությունը նպաստում է հայկական էպոսի ծագման, զարգացման և գաղափարական բովանդակության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Այն կարևոր նյութ է հայկական բանավոր ժառանգության, հնդեվրոպական առասպելաբանության, համեմատական բանագիտության և հին Հայաստանի մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել բանագետներին, պատմաբաններին, դիցաբաններին, գրականագետներին, հայագետներին և էպոսագիտությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Ժողովածուն ընդգրկում է հին Հայաստանի մշակույթի տարբեր կողմերին նվիրված գիտական ուսումնասիրություններ, որոնք ներկայացվել են հանրապետական գիտական նստաշրջանի շրջանակում։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայոց հնագույն մշակութային ժառանգության ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության վերաբերյալ հետազոտական մոտեցումներին։ Քննարկման շրջանակը ներառում է հնագույն հասարակությունների նյութական ու հոգևոր կյանքի, բնակավայրերի, ճարտարապետական կառույցների, թաղման սովորույթների, արհեստների, խեցեգործության, մետաղագործության, արվեստի և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրության հարցեր։ Կարևորվում է հնագիտական հուշարձանների և նյութական գտածոների գիտական քննությունը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերակազմելու անցյալի հասարակությունների կենսակերպը, տնտեսական գործունեությունը, մշակութային կապերն ու աշխարհընկալումը։ Ժողովածուի ուսումնասիրությունները նպաստում են հին Հայաստանի մշակութային տարբեր շրջանների և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների բացահայտմանը՝ ընդգծելով տեղական ավանդույթների ու հարևան քաղաքակրթությունների հետ փոխազդեցությունների դերը։ Հրատարակությունը նաև կարևորում է գիտական քննարկումների և միջգիտակարգային ուսումնասիրությունների նշանակությունը պատմամշակութային ժառանգության հետազոտության գործում։ Այն արժեքավոր նյութ է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, հայագետների, ուսանողների և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է ճանապարհորդական բնույթի գրառումներ և դիտարկումներ, որոնց միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու տարբեր վայրերի աշխարհագրական միջավայրին, պատմական անցյալին, բնակչության կենսակերպին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Ճանապարհորդական գրականության այս ժանրում անձնական տպավորությունները, անմիջական դիտարկումները և նկարագրական նյութը միավորվում են՝ ստեղծելով այցելած վայրերի բազմակողմանի պատկեր։ Նման գրառումները կարող են անդրադառնալ բնակավայրերի արտաքին տեսքին, բնությանը, պատմական հուշարձաններին, ճարտարապետական կառույցներին, տեղական սովորույթներին, հասարակական հարաբերություններին և առօրյա կյանքին։ Դրանք արժեքավոր են ոչ միայն որպես ճանապարհորդի անհատական փորձառության արտահայտություն, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմական և մշակութային միջավայրի մասին տեղեկություններ պահպանող գրավոր վկայություններ։ Ճանապարհորդական դիտարկումների միջոցով հնարավոր է բացահայտել տարբեր ժողովուրդների ու համայնքների կյանքի առանձնահատկությունները, մշակութային փոխազդեցությունները և տարածաշրջանների միջև առկա կապերը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին և ուղեգրական գրականության ընթերցողներին։ Այն նաև օգտակար նյութ է պատմական միջավայրի, ճանապարհորդական գրականության և մշակութային հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է մարդաբանության և հնագիտության բնագավառներին վերաբերող ուսումնասիրություններ՝ ներկայացնելով մարդու կենսաբանական առանձնահատկությունների, հնագույն բնակչության պատմության և նյութական մշակույթի հետազոտության տարբեր ուղղություններ։ Ժողովածուի միջգիտակարգային բնույթը հնարավորություն է տալիս համադրելու մարդաբանական և հնագիտական տվյալները՝ անցյալի հասարակությունների կազմի, կենսակերպի, պատմական զարգացման ու մշակութային միջավայրի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Մարդաբանական ուսումնասիրությունների շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն մարդկային մնացորդների, կմախքային նյութի և բնակչության ֆիզիկական բնութագրերի քննությունը, իսկ հնագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դրանք կապելու բնակավայրերի, թաղման հուշարձանների, գտածոների և նյութական մշակույթի այլ դրսևորումների հետ։ Այս երկու գիտակարգերի փոխլրացումը նպաստում է հնագույն համայնքների պատմության, բնակչության տեղաշարժերի, կենսաբանական բազմազանության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը գիտական քննարկման դաշտ է ստեղծում տարբեր մեթոդաբանությունների և հետազոտական արդյունքների ներկայացման համար՝ կարևորելով փաստական նյութի վերլուծությունն ու միջգիտակարգային համագործակցությունը։ Այն օգտակար աղբյուր է մարդաբանների, հնագետների, պատմաբանների, պալեոանտրոպոլոգների, ուսանողների և հնագույն հասարակությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի ճարտարապետական արվեստի զարգացմանը և այն կերտած ճարտարապետների ու քարագործ վարպետների գործունեության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում հայկական միջնադարյան շինարարական ավանդույթներին, ճարտարապետական կառույցների ստեղծման գործընթացին, քարերի մշակման եղանակներին և շինարվեստի տեխնիկական ու գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ճարտարապետներն ու վարպետները ներկայացվում են որպես մշակութային ժառանգության ձևավորման կարևոր մասնակիցներ, որոնց մասնագիտական գիտելիքները, ստեղծագործական մոտեցումները և վարպետությունը նպաստել են հայկական ճարտարապետական դպրոցի ինքնատիպության պահպանմանն ու զարգացմանը։ Քննության առարկա են շինարարական աշխատանքների կազմակերպման, քարերի ընտրության և մշակման, որմնադրության, ճարտարապետական մանրամասների ու քանդակազարդ տարրերի ստեղծման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նաև վարպետների անունների, գործունեության հետքերի և շինարարական արձանագրությունների ուսումնասիրությունը՝ որպես միջնադարյան մասնագիտական կյանքի ու ճարտարապետական պատմության սկզբնաղբյուրներ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի շինարարական մշակույթի, ճարտարապետական գիտելիքի փոխանցման և արհեստագործական ավանդույթների մասին։ Այն արժեքավոր նյութ է ճարտարապետության պատմությամբ, հայկական քարարվեստով, միջնադարյան արվեստով և մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայկական լեռնաշխարհում տարածված վիշապ քարակոթողների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց հնագիտական, պատմական, ճարտարապետական և խորհրդանշական առանձնահատկությունները։ Այս հուշարձանները համարվում են հնագույն Հայաստանի նյութական մշակույթի ինքնատիպ և կարևոր դրսևորումներից մեկը։ Դրանք հիմնականում հայտնի են բարձրադիր լեռնային գոտիներից և հաճախ կապված են ջրային աղբյուրների, լճերի, գետերի ու բնական միջավայրի առանձնահատկությունների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից են քարակոթողների ձևերը, չափերը, մշակման եղանակները, պատկերաքանդակներն ու զարդանախշերը, ինչպես նաև դրանց տեղադրության և շրջակա տարածքի հետ ունեցած կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիշապաքարերի պատկերագրական լեզվի և հնարավոր պաշտամունքային նշանակության մեկնաբանությանը՝ դրանք դիտարկելով հնագույն հասարակությունների աշխարհընկալման, հավատալիքների և ծիսական պատկերացումների համատեքստում։ Հուշարձանների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց տարածման աշխարհագրությունը, ժամանակագրական առանձնահատկությունները և մշակութային կապերը։ Գիրքը կարևոր նյութ է հնագույն Հայաստանի պատմության, հնագիտության, կրոնական պատկերացումների և հուշարձանային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին և հայկական հնագույն մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։

Բառարանը նվիրված է հայերենի Վանի բարբառի բառապաշարի հավաքման, համակարգման և ներկայացման աշխատանքին։ Այն ընդգրկում է Վանի բարբառին բնորոշ բառեր ու արտահայտություններ՝ նպաստելով տվյալ լեզվական տարածքի խոսակցական առանձնահատկությունների, բառային կազմի և լեզվական ինքնատիպության ուսումնասիրությանը։ Բառային միավորների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բարբառի հնչյունական, բառային և իմաստային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն լեզվական շերտերը, որոնք ձևավորվել են պատմական, աշխարհագրական և հասարակական տարբեր պայմանների ազդեցությամբ։ Վանի բարբառը կարևոր տեղ ունի հայերենի բարբառային համակարգում՝ արտացոլելով Վանի և հարակից բնակավայրերի հայ բնակչության լեզվական ժառանգությունը։ Բառարանի գիտական ու մշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև բարբառային բառապաշարի պահպանման անհրաժեշտությամբ, քանի որ այն լեզվական հիշողության և ազգային ոչ նյութական ժառանգության կարևոր բաղադրիչ է։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ բարբառագիտությամբ, պատմական լեզվաբանությամբ, բառարանագիտությամբ և հայոց լեզվի բառապաշարի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է Վանի բարբառով, նրա լեզվական առանձնահատկություններով և արևմտահայերենի բարբառային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն նվիրված է հայկական էպոսի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով համաշխարհային էպիկական ժառանգության լայն համատեքստում։ Հրատարակության հիմնական թեման է հայկական էպիկական ավանդույթի առանձնահատկությունների բացահայտումը, դրա պատմական ձևավորման, գեղարվեստական կառուցվածքի, գաղափարական բովանդակության և այլ ժողովուրդների էպիկական ստեղծագործությունների հետ ունեցած ընդհանրությունների ու տարբերությունների ուսումնասիրությունը։ Էպոսը ներկայացվում է որպես ժողովրդի պատմական հիշողության, աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի և ազգային ինքնության արտահայտման կարևոր ձև, որի մեջ պահպանվել են հասարակական կյանքի, հերոսական իդեալների, բարոյական պատկերացումների ու ավանդական սովորույթների հետքերը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական էպիկական ժառանգությունը համադրելու տարբեր ժողովուրդների հերոսապատումների հետ՝ բացահայտելով սյուժետային, կերպարային, կառուցվածքային և գաղափարական զուգահեռները, ինչպես նաև ազգային ինքնատիպության դրսևորումները։ Կարևորվում են բանավոր փոխանցման առանձնահատկությունները, էպիկական պատումների պատմական շերտերը, բանահյուսական մոտիվների զարգացումն ու դրանց մշակութային նշանակությունը։ Ժողովածուն նպաստում է հայկական էպոսի գիտական ճանաչմանը և համաշխարհային բանավոր ու գրական ժառանգության մեջ նրա տեղի ուսումնասիրությանը։ Այն արժեքավոր նյութ է բանագետների, գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների, էպոսագիտությամբ և համեմատական մշակութաբանությամբ հետաքրքրվող մասնագետների ու ուսանողների համար։