Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի կուսակցական համակարգում 1980-90-ական թվականներին տեղի ունեցած կերպափոխումների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքական և հասարակական լայն գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են այդ ժամանակաշրջանում Թուրքիայի ներքաղաքական կյանքի հիմնական զարգացումները, կուսակցությունների գործունեության փոփոխությունները, քաղաքական ուժերի վերադասավորումները և ընտրական գործընթացների ազդեցությունը կուսակցական համակարգի կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1980 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո ձևավորված քաղաքական նոր միջավայրին, կուսակցությունների գործունեության նկատմամբ սահմանափակումներին և հետագա քաղաքական վերակազմավորմանը։ Դիտարկվում են նոր կուսակցությունների ի հայտ գալը, ավանդական քաղաքական ուժերի վերափոխումը, գաղափարական և սոցիալական հենարանների փոփոխությունը, ինչպես նաև պահպանողական, աշխարհիկ, ազգայնական և ձախակողմյան քաղաքական ուղղությունների միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Աշխատության մեջ կուսակցական համակարգի փոփոխությունները դիտարկվում են նաև Թուրքիայի պետական կառավարման, հասարակական գործընթացների, ընտրական քաղաքականության և քաղաքացիական-ռազմական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես 1980-ական և 1990-ական թվականների քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները նպաստեցին բազմակուսակցական համակարգի վերակազմավորմանը և քաղաքական մրցակցության նոր ձևերի առաջացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, թուրքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին՝ Թուրքիայի ժամանակակից քաղաքական պատմության, կուսակցական համակարգերի զարգացման և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության շրջանակում։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ուսուցման տարբեր ոճերի ազդեցությանը առաջին դասարանցիների ուսումնական առաջադիմության և ինքնագնահատականի ձևավորման վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների ուսումնառության առանձնահատկությունները, նրանց անհատական տարբերությունները և այն մեթոդների նշանակությունը, որոնք կարող են նպաստել նոր ուսումնական միջավայրին հաջող հարմարմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման կազմակերպման տարբեր մոտեցումներին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը երեխայի գիտելիքների յուրացման, ակտիվության, հետաքրքրվածության, ինքնուրույնության և դասապրոցեսում ներգրավվածության վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև ուսումնական հաջողությունների և ինքնագնահատականի փոխկապակցվածությունը, քանի որ առաջին դասարանում երեխայի ունեցած փորձը կարող է կարևոր դեր ունենալ սեփական կարողությունների, ուժեղ և թույլ կողմերի ընկալման ու հետագա ուսումնառության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես կարելի է հաշվի առնել երեխաների անհատական առանձնահատկությունները և ստեղծել աջակցող ուսումնական միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր աշակերտ հնարավորություն կունենա դրսևորելու իր կարողությունները և ստանալու դրական հետադարձ կապ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, դպրոցական հոգեբաններին, կրթության ոլորտի մասնագետներին, ծնողներին և մանկավարժական մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողներին՝ առաջին դասարանցիների ուսումնառության արդյունավետության և հոգեբանական բարեկեցությանն աջակցող մոտեցումներ ընտրելու համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պետական ֆինանսների կայունության և երկրի մակրոտնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են պետական պարտքի էությունը, կառուցվածքը, ձևավորման հիմնական աղբյուրներն ու գործոնները, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը պետական բյուջեի, տնտեսական աճի, ֆինանսական կայունության և երկրի վարկունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարտքի կառավարման արդյունավետությանն առնչվող խնդիրներին՝ ներառյալ պարտքային բեռի օպտիմալ մակարդակի ապահովումը, պարտքի սպասարկման ծախսերի կառավարումը, արտաքին և ներքին փոխառությունների հարաբերակցությունը, արժութային և տոկոսադրույքային ռիսկերի նվազեցումը և պետական ֆինանսների երկարաժամկետ կայունության պահպանումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև պետական պարտքի կառավարման քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները, առկա տնտեսական և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Հայաստանի պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պարտքային քաղաքականության այն առանձնահատկությունները, որոնք կապված են փոքր և բաց տնտեսության, արտաքին ֆինանսավորման աղբյուրներից կախվածության, փոխարժեքի տատանումների և տնտեսական զարգացման տարբեր փուլերում ֆինանսավորման անհրաժեշտության հետ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ պետական պարտքի կառավարման, մակրոտնտեսական քաղաքականության և ֆինանսական կայունության վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում ձևավորելու նպատակով։

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին և մասնագետներին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան նյութերի մասին։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և այլ մատենագիտական աղբյուրներ՝ անդրադառնալով կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և հասարակական-մշակութային կյանքին։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նոր լույս տեսած գրականության արագ բացահայտման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար՝ անհրաժեշտ գրականությունը որոնելու, թեմատիկ մատենագիտություններ կազմելու և գիտական ուսումնասիրությունների համար աղբյուրներ ընտրելու նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու տեղեկատվական դաշտը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված աշխատությունների թեմատիկ շրջանակի մասին։

Այս մատենագիտական ցանկը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջանների, ուղղությունների և արվեստի բնագավառների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Այն կարող է ներառել արվեստի պատմությանը, տեսությանը և քննադատությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական մշակույթին, մշակութաբանությանը և մշակութային ժառանգությանը վերաբերող գրքեր, գիտական աշխատություններ, ժողովածուներ և այլ մատենագիտական նյութեր։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողին հնարավորություն տալ արագ կողմնորոշվելու ոլորտում առկա նոր և արդիական հրատարակությունների շրջանակում՝ դրանք օգտագործելով ուսումնագիտական, հետազոտական, մասնագիտական կամ ընդհանուր ճանաչողական նպատակներով։ Ներկայացված նյութերը կարող են արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, արվեստի ոլորտի մասնագետների և մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն տեղեկանալ համապատասխան գրականության առկայության մասին, այլև ձևավորել թեմատիկ ընթերցանության շրջանակ, կատարել անհրաժեշտ աղբյուրների նպատակային որոնում և ուսումնասիրել մշակույթի ու արվեստի ժամանակակից զարգացման միտումները։ Այսպիսի ցանկը հատկապես օգտակար է գիտական աշխատանքների, կուրսային և ավարտական հետազոտությունների, ցուցահանդեսների, մշակութային նախագծերի և մասնագիտական ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության գործընթացում։

Աշխատությունը նվիրված է պարզ հաստատական նախադասության շարադասության հաղորդակցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի նյութի հիման վրա և հայերենի հետ զուգադրական վերլուծությամբ։ Ուսումնասիրության առանցքում նախադասության կառուցվածքային բաղադրիչների դասավորության և հաղորդակցական նպատակադրության փոխկապակցվածությունն է, մասնավորապես՝ թե ինչպես է խոսողի հաղորդած տեղեկության կազմակերպումը պայմանավորում նախադասության անդամների հերթականությունը և շեշտադրումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են անգլերեն և հայերեն լեզուների նախադասությունների կառուցվածքային ու հաղորդակցական առանձնահատկությունները, բացահայտվում են դրանց միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն լեզվական օրինաչափությունները, որոնց միջոցով արտահայտվում են թեման, ռեման, հաղորդակցության ելակետային և նոր տեղեկությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարադասության դերին խոսքային տեղեկության կազմակերպման, իմաստային շեշտադրման և հաղորդակցական նպատակների իրացման գործընթացում։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու երկու լեզուների նախադասությունների կառուցման սկզբունքները ոչ միայն ձևաբանական և շարահյուսական, այլև հաղորդակցական տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե նույն կամ համանման բովանդակությունը ինչպես կարող է տարբեր կերպ կառուցվել՝ կախված խոսքային իրավիճակից և հաղորդակցական մտադրությունից։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է անգլերենի և հայերենի զուգադրական լեզվաբանության, շարահյուսության, հաղորդակցական քերականության և թարգմանագիտության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասիրության և օտար լեզուների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և թարգմանիչների համար՝ նպաստելով անգլերեն և հայերեն նախադասությունների կառուցվածքային ու հաղորդակցական առանձնահատկությունների ավելի խոր ընկալմանը։

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական շուկայում հիփոթեքային վարկերի արժեթղթավորման գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են հիփոթեքային վարկավորման և արժեթղթավորման էությունը, դրանց փոխկապակցվածությունը, կիրառման տնտեսական նպատակները և ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Հեղինակը դիտարկում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով բանկերի և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից տրամադրված հիփոթեքային վարկերը կարող են վերափոխվել ներդրումային գործիքների՝ հնարավորություն ստեղծելով ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ շրջանառության, իրացվելիության բարձրացման և նոր վարկային միջոցների ներգրավման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արժեթղթավորման գործընթացի կառուցվածքին, մասնակիցների դերերին, ռիսկերի բաշխմանը և հիփոթեքային պարտավորությունների հիման վրա ձևավորվող արժեթղթերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայաստանի ֆինանսական համակարգի առանձնահատկությունների տեսանկյունից, քանի որ անդրադառնում է տեղական շուկայի զարգացման մակարդակին, իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին, հնարավոր խոչընդոտներին ու զարգացման հեռանկարներին։ Գրքում քննարկվում են նաև արժեթղթավորման հնարավոր առավելություններն ու ռիսկերը՝ ներառյալ վարկային, շուկայական, իրացվելիության և իրավական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց կառավարման անհրաժեշտ մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի և կապիտալի շուկաների ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև ուսանողների, հետազոտողների, ֆինանսական կազմակերպությունների մասնագետների և ոլորտի քաղաքականություն մշակողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես կարող է հիփոթեքային վարկերի արժեթղթավորումը նպաստել ֆինանսական շուկայի խորացմանը, երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների ընդլայնմանը և բնակարանային վարկավորման համակարգի զարգացմանը Հայաստանի պայմաններում։

Աշխատությունը նվիրված է սիսեռի և նրա վայրի ազգակիցների գենետիկական բազմազանության ու ֆիլոգենետիկ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային մարկերների, մասնավորապես միկրոարբանյակային նիշերի և ամպլիֆիկացված հատվածների պոլիմորֆիզմի (AFLP) մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ուսումնասիրվող նմուշների գենետիկական տարբերակվածության աստիճանը, որոշել դրանց միջև ազգակցական կապերը և գնահատել վայրի տեսակների հնարավոր նշանակությունը սիսեռի գենետիկական պաշարի պահպանման ու օգտագործման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիսեռի մշակովի ձևերի և վայրի ազգակիցների գենետիկական առանձնահատկությունները, պոպուլյացիաների կամ նմուշների միջև առկա բազմազանությունը և այն օրինաչափությունները, որոնք կարող են արտացոլել դրանց էվոլյուցիոն ծագումն ու փոխհարաբերությունները։ Միկրոարբանյակային մարկերների կիրառումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու բարձր պոլիմորֆիզմ ունեցող գենետիկական տարբերակներ և գնահատելու նմուշների գենետիկական հեռավորությունները, իսկ AFLP մեթոդը հնարավորություն է տալիս ստանալ գենոմի տարբեր հատվածների լայնածավալ պոլիմորֆիզմի վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Ստացված մոլեկուլային տվյալների հիման վրա կարող են հաշվարկվել գենետիկական բազմազանության ցուցանիշներ, ալելների հաճախականություններ և գենետիկական հեռավորություններ, ինչպես նաև կառուցվել կլաստերային և ֆիլոգենետիկ ծառեր։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդներով ստացված արդյունքների համադրումը՝ սիսեռի գենետիկական կառուցվածքի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վայրի ազգակիցների գենետիկական բազմազանությանը, քանի որ դրանք կարող են պարունակել մշակովի սիսեռում սահմանափակ կամ բացակայող արժեքավոր հատկանիշների գենետիկական հիմքեր։ Այդպիսի հատկանիշները կարող են կապված լինել հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ դիմադրության, անբարենպաստ միջավայրային պայմանների հանդեպ կայունության, բերքատվության, սննդային արժեքի և այլ գյուղատնտեսական կարևոր հատկությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նաև սիսեռի գենետիկական ռեսուրսների դասակարգմանը և առավել արժեքավոր նմուշների առանձնացմանը՝ հետագա սելեկցիոն աշխատանքներում օգտագործելու նպատակով։ Ֆիլոգենետիկ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու ուսումնասիրվող ձևերի միջև էվոլյուցիոն փոխհարաբերությունները և գնահատելու մշակովի սիսեռի ու նրա վայրի ազգակիցների գենետիկական մոտիկությունը։ Ստացված արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես բույսերի էվոլյուցիայի և գենետիկայի ուսումնասիրության, այնպես էլ կենսաբազմազանության պահպանության և նպատակային բուսաբուծության համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել սիսեռի գենետիկական ռեսուրսների պահպանման ռազմավարությունների մշակման, գենետիկական բանկերի հավաքածուների գնահատման, սելեկցիոն ծրագրերի արդյունավետության բարձրացման և արժեքավոր վայրի գենոտիպերի ներգրավման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել գենետիկներին, բուսաբաններին, բույսերի սելեկցիայի և կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, բույսերի էվոլյուցիայի հետազոտողներին, կենսաբազմազանության պահպանությամբ զբաղվող մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է մայրենի լեզվի նկատմամբ սիրո, հարգանքի և պահպանության գաղափարին նվիրված գրականության հանձնարարական ցանկ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին ուղղորդել համապատասխան գրքերի, հոդվածների, ուսումնական և մշակութային նյութերի ընտրության հարցում։ Այն կարող է ներառել հայոց լեզվի պատմությանը, զարգացմանն ու պահպանությանը, լեզվական մշակույթին, ուղղագրությանը, բառապաշարին, հայ գրականությանը և ազգային ինքնության ձևավորման գործում մայրենի լեզվի ունեցած նշանակությանը վերաբերող հրատարակություններ։ Ցանկի հիմնական արժեքը տեղեկատվության համակարգված ներկայացումն է, որի շնորհիվ ընթերցողը կարող է ավելի հեշտությամբ գտնել մայրենի լեզվի ուսումնասիրության և արժևորման համար անհրաժեշտ աղբյուրներ։ Նման մատենագիտական նյութը կարող է նախատեսված լինել դպրոցականների, ուսանողների, ուսուցիչների, գրադարանավարների և հայոց լեզվով ու գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված գրականությունը կարող է նպաստել լեզվի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքի, ճիշտ և գրագետ խոսքի, ազգային մշակութային ժառանգության գիտակցման և ընթերցասիրության զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մատենագիտական ցանկի կրթադաստիարակչական բնույթը, քանի որ մայրենի լեզվի պահպանությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես լեզվաբանական, այլև որպես ազգային մշակույթի և ինքնության պահպանման կարևոր պայման։ Նյութերի ընտրությունը կարող է օգտակար լինել նաև թեմատիկ ընթերցանության կազմակերպման, դպրոցական և արտադասարանային միջոցառումների նախապատրաստման, գրադարանային ցուցահանդեսների ձևավորման և լեզվամշակութային աշխատանքների իրականացման համար։ Հրատարակությունը միաժամանակ կարող է ծառայել որպես կողմնորոշիչ գործիք այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հայոց լեզվի, գրականության և լեզվական ժառանգության վերաբերյալ։ Մատենագիտական ցանկի միջոցով համակարգված կերպով ներկայացվող գրականությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թեմայի տարբեր կողմերը՝ լեզվի պատմական զարգացումից և գրական ժառանգությունից մինչև ժամանակակից լեզվական մշակույթի խնդիրներ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել մայրենի լեզվի նկատմամբ հետաքրքրության մեծացմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և հայերեն գրական ու գիտական աղբյուրների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, բանասերներին, մշակութաբաններին, դպրոցականներին, ուսանողներին և հայերենով ու ազգային մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում երիտասարդության քաղաքական սոցիալականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երիտասարդների քաղաքական գիտակցության, արժեքների, դիրքորոշումների և քաղաքացիական մասնակցության ձևավորման վրա ազդող հիմնական գործոններն ու գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքական սոցիալականացումը դիտարկվում է որպես գործընթաց, որի ընթացքում երիտասարդները յուրացնում են հասարակության քաղաքական արժեքները, նորմերը, վարքականոնները և քաղաքական համակարգի վերաբերյալ պատկերացումները՝ աստիճանաբար ձևավորելով սեփական քաղաքացիական և քաղաքական դիրքորոշումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երիտասարդության՝ որպես հասարակության կարևոր սոցիալական խմբի դերին, քանի որ երիտասարդների քաղաքական ակտիվությունը, վստահությունը պետական և հասարակական ինստիտուտների նկատմամբ և մասնակցության ձևերը կարող են էական ազդեցություն ունենալ ժողովրդավարական գործընթացների և հասարակական զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ընտանիքի, կրթական համակարգի, հասակակիցների խմբերի, զանգվածային լրատվամիջոցների, հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքական կառույցների ազդեցության վերլուծությունը երիտասարդների քաղաքական հայացքների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ինտերնետի և սոցիալական մեդիայի դերին, որոնք ժամանակակից պայմաններում դարձել են քաղաքական տեղեկատվության ստացման, կարծիքների փոխանակման, հանրային քննարկումների և քաղաքացիական մոբիլիզացիայի կարևոր միջավայրեր։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ երիտասարդների քաղաքական հետաքրքրվածության մակարդակին, ընտրական գործընթացներին մասնակցությանը, հասարակական նախաձեռնություններին ներգրավվածությանը, քաղաքական կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների նկատմամբ վերաբերմունքին, ինչպես նաև քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական պասիվության և օտարվածության պատճառներին, որոնք կարող են կապված լինել քաղաքական գործընթացների նկատմամբ անվստահության, տեղեկատվական միջավայրի առանձնահատկությունների, սոցիալ-տնտեսական խնդիրների, ապագայի վերաբերյալ անորոշության կամ քաղաքական մասնակցության արդյունավետության նկատմամբ թերահավատության հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են երիտասարդների քաղաքական ակտիվության խթանման հնարավորությունները՝ քաղաքացիական կրթության, երիտասարդական կազմակերպությունների, հանրային քննարկումների, կամավորական գործունեության և մասնակցային կառավարման մեխանիզմների միջոցով։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև Հայաստանի հասարակական և քաղաքական զարգացումների ազդեցությունը երիտասարդների արժեքային կողմնորոշումների ու քաղաքական վարքագծի վրա՝ առանձնացնելով այն գործոնները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշման ձևավորմանը։ Կարևոր է նաև տարբեր սոցիալական, կրթական և տարածքային խմբերի երիտասարդների քաղաքական սոցիալականացման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց քաղաքական փորձառություններն ու մասնակցության հնարավորությունները կարող են տարբեր լինել։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ երիտասարդների քաղաքական և քաղաքացիական ներգրավվածության բարձրացմանն ուղղված կրթական, հասարակական և պետական ծրագրերի կատարելագործման համար։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել երիտասարդների քաղաքական վարքագծի պատճառների ավելի խոր ըմբռնմանը, ժողովրդավարական մշակույթի զարգացմանը և հասարակական կյանքում երիտասարդների արդյունավետ մասնակցության ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, երիտասարդության քաղաքականության մասնագետներին, կրթության և քաղաքացիական կրթության ոլորտի ներկայացուցիչներին, հասարակական կազմակերպություններին, պետական կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցականների տարիքային, հոգեբանական և սոցիալ-մանկավարժական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ժամանակակից պայմաններում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աղետի գոտու դպրոցներում ձևավորված դաստիարակության համակարգի փորձին։ Հետազոտության կենտրոնում ավագ դպրոցական տարիքի սովորողների անձնային զարգացման, արժեքային կողմնորոշումների, սոցիալականացման, հուզական վիճակի, ինքնագիտակցության և վարքային դրսևորումների ուսումնասիրությունն է՝ հաշվի առնելով այն առանձնահատուկ միջավայրը, որտեղ տեղի է ունենում նրանց կրթությունն ու դաստիարակությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ավագ դպրոցական տարիքի անցումային առանձնահատկությունները, ինքնուրույնության ձգտումը, աշխարհայացքի ձևավորումը, մասնագիտական կողմնորոշման գործընթացը, հասակակիցների և մեծահասակների հետ հարաբերությունների փոփոխությունը, ինչպես նաև հասարակական և անձնական պատասխանատվության զգացման զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղետի հետևանքով խաթարված սոցիալական և կրթական միջավայրի ազդեցությանը սովորողների զարգացման վրա։ Նման պայմաններում դպրոցի դաստիարակչական համակարգը կարող է ձեռք բերել ոչ միայն կրթական և սոցիալականացման, այլև հոգեբանական աջակցության, համայնքային համախմբման և սովորողների կայունության պահպանման գործառույթներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է աղետի գոտու դպրոցներում կիրառված դաստիարակության մեթոդների, կազմակերպչական ձևերի և մանկավարժական փորձի վերլուծությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունները, դասղեկական աշխատանքը, արտադասարանային գործունեությունը, կոլեկտիվի ձևավորման մեխանիզմները, հասարակական նախաձեռնություններին սովորողների մասնակցությունը և դպրոցի համագործակցությունը ընտանիքի ու համայնքի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն մանկավարժական պայմանների բացահայտմանը, որոնք նպաստում են սովորողների ինքնավստահության, փոխօգնության, պատասխանատվության, հայրենասիրական և բարոյական արժեքների ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի սովորողների առանձնահատկությունների համեմատություն՝ պարզելու համար, թե արդի պայմաններն ինչ փոփոխություններ են առաջացնում ավագ դպրոցականների պահանջմունքների, հետաքրքրությունների և վարքային դրսևորումների մեջ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անհատական մոտեցման անհրաժեշտությանը, քանի որ աղետային կամ ճգնաժամային միջավայրում սովորողների փորձառությունները կարող են էապես տարբերվել միմյանցից։ Դպրոցի դաստիարակության համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է սովորողների սոցիալական հարմարվողականության, կրթական ակտիվության, հաղորդակցական կարողությունների և անձնային զարգացման վրա դրա ազդեցության տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարող են մշակվել մանկավարժական առաջարկություններ՝ ավագ դպրոցականների համար առավել նպաստավոր կրթադաստիարակչական միջավայր ստեղծելու, նրանց սոցիալական և անձնային ներուժը զարգացնելու և ժամանակակից մարտահրավերներին արդյունավետ արձագանքելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել հանրակրթական դպրոցներում դաստիարակության ծրագրերի կատարելագործման, ուսուցիչների մեթոդական աշխատանքի կազմակերպման և սովորողների սոցիալականացմանն ուղղված միջոցառումների մշակման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, դպրոցի ղեկավարներին, կրթության կազմակերպիչներին, կրթության հոգեբաններին, սոցիալական մանկավարժներին, դասղեկներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է 1914-1920 թվականներին հայ և ամերիկյան հասարակությունների ու քաղաքական շրջանակների միջև ձևավորված հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Օսմանյան կայսրության տարածքում հայերի նկատմամբ իրականացված բռնությունների և հետպատերազմյան միջազգային վերադասավորումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հայ-ամերիկյան կապերի քաղաքական, հասարակական, մարդասիրական և դիվանագիտական ուղղությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք պայմանավորեցին Միացյալ Նահանգների աճող հետաքրքրությունը հայկական հարցի և Մերձավոր Արևելքի նկատմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության տարիներին ամերիկյան հասարակական կարծիքի արձագանքին, ամերիկյան մամուլի և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը, ինչպես նաև հայ բնակչությանը օգնություն ցուցաբերելու նպատակով ձևավորված մարդասիրական նախաձեռնություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ամերիկյան միսիոներների, բարեգործական կազմակերպությունների և անհատների գործունեությանը, որոնք պատերազմի տարիներին մասնակցում էին որբերի, փախստականների և ցեղասպանությունից վերապրածների օգնության կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է Near East Relief կազմակերպության գործունեությունը, որը հետպատերազմյան շրջանում նշանակալի դեր ունեցավ հայ և այլ քրիստոնյա ժողովուրդների օգնության գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ԱՄՆ-ի պետական կառույցների և դիվանագիտական ներկայացուցիչների գործունեությանը, նրանց հաղորդագրություններին ու զեկուցագրերին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու այդ ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ամերիկյան ընկալումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծումից հետո հայ-ամերիկյան հարաբերությունների նոր փուլին, երբ երկկողմ առնչությունները սկսեցին ավելի ընդգծված քաղաքական և դիվանագիտական բնույթ ստանալ։ Հետազոտվում են Հայաստանի միջազգային ճանաչման, տնտեսական և մարդասիրական աջակցության, Հայաստանի Հանրապետության հետ հնարավոր համագործակցության և տարածաշրջանում ամերիկյան քաղաքականության հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում 1919 թվականի Փարիզի խաղաղության վեհաժողովին, որտեղ հայկական հարցը ներկայացվեց միջազգային քաղաքականության օրակարգում, ինչպես նաև Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև հնարավոր քաղաքական կապերի զարգացման քննարկումներին։ Հետազոտության առանցքային թեմաներից է նաև Հայաստանի մանդատի գաղափարը, որի շուրջ ԱՄՆ-ում և հայկական քաղաքական շրջանակներում ծավալվեցին նշանակալի քննարկումներ։ Այս համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել ԱՄՆ-ի քաղաքական ղեկավարության, Կոնգրեսի, հասարակական կազմակերպությունների և հայկական համայնքների տարբեր դիրքորոշումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1920 թվականի իրադարձություններին, Սևրի պայմանագրի ստորագրմանը և Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ ամերիկյան քաղաքականության հետագա փոփոխություններին։ Հայ-ամերիկյան առնչությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ դիտարկել ինչպես պետական ու դիվանագիտական հարաբերությունները, այնպես էլ հասարակական և մարդասիրական կապերը, որոնք զգալիորեն նպաստեցին երկու հասարակությունների միջև փոխադարձ հետաքրքրվածության խորացմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև Հայոց ցեղասպանության միջազգային արձագանքի, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին կապերի և ԱՄՆ-ի՝ Մերձավոր Արևելքում ձևավորվող քաղաքականության պատմությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել 1914-1920 թվականների միջազգային հարաբերությունների, հայ ժողովրդի պատմության և հայ-ամերիկյան կապերի զարգացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, դիվանագիտության և միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, քաղաքագետներին, հասարակական կազմակերպությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքների՝ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի հնագիտական ու պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և թանգարանացման ճարտարապետական կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բազմաշերտ պատմական միջավայրերի պահպանման, ներկայացման և ժամանակակից հասարակության համար հասանելի դարձնելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ կապահովեն հուշարձանների իսկության պահպանումը և դրանց հանրային ու կրթական օգտագործման հնարավորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երեք պատմական կենտրոնների ձևավորման առանձնահատկությունները, քաղաքաշինական կառուցվածքը, հնագիտական շերտերը, պահպանված կառույցներն ու դրանց տարածական փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նման հնագիտական տարածքները ներկայացնում են ոչ թե մեկ առանձին հուշարձան, այլ պատմական քաղաքային միջավայրի ամբողջական համալիր, որի պահպանությունը պահանջում է տարածքային, քաղաքաշինական, ճարտարապետական և լանդշաֆտային փոխկապակցված լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պահպանության սկզբունքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ հնագիտական մնացորդների ամրակայումը, կոնսերվացումը, պաշտպանությունը բնական և մարդածին վնասակար ազդեցություններից, ինչպես նաև պատմական միջավայրի տեսողական ամբողջականության պահպանումը։ Թանգարանացման տեսանկյունից հետազոտվում են հնագիտական նյութի և ճարտարապետական մնացորդների ցուցադրման, այցելուների երթուղիների կազմակերպման, տեղեկատվական և կրթական ենթակառուցվածքների տեղադրման, բացօթյա թանգարանային միջավայրի ձևավորման և տարածքի ֆունկցիոնալ գոտևորման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նոր ճարտարապետական միջամտությունների և պահպանվող հուշարձանների փոխհարաբերությանը, քանի որ ժամանակակից կառույցները պետք է ապահովեն անհրաժեշտ ծառայությունները՝ չխաթարելով պատմական միջավայրի արժեքն ու ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև այցելուների սպասարկման կենտրոնների, ցուցադրական տաղավարների, տեղեկատվական կետերի, դիտահարթակների, քայլուղիների, հանգստի գոտիների և ինժեներական ենթակառուցվածքների տեղադրման սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածքի լանդշաֆտային կազմակերպմանը, քանի որ հնագիտական հուշարձանների ընկալումը մեծապես պայմանավորված է բնական միջավայրի և պահպանված պատմական կառույցների փոխհարաբերությամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև միջազգային փորձը և մշակութային ժառանգության պահպանության ժամանակակից սկզբունքները՝ դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի հնագիտական տարածքների պայմաններում գնահատելու նպատակով։ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու յուրաքանչյուր հուշարձանային տարածքի առանձնահատկությունները և մշակելու տարբերակված ճարտարապետական մոտեցումներ։ Միաժամանակ ընդհանուր սկզբունքների կիրառումը կարող է նպաստել Հայաստանի հնագիտական ժառանգության պահպանության և ներկայացման միասնական մեթոդաբանական հիմքի ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել պատմական մայրաքաղաքների պահպանության, վերականգնման, թանգարանացման և զբոսաշրջային ներուժի կազմակերպված օգտագործման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել հուշարձանների ֆիզիկական պահպանությանը, դրանց գիտական ու կրթական արժեքի բացահայտմանը և հանրության համար պատմական միջավայրի առավել հասկանալի ու գրավիչ ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, հնագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, թանգարանագետներին, քաղաքաշինարարներին, վերականգնողներին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է բորատային հիմքով հողալկալիական մետաղներ պարունակող ապակիների հետազոտությանը և նոր բաղադրությամբ տեխնիկական ապակիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել ապակեգոյացնող համակարգերի բաղադրության և կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը և դրա ազդեցությունը ստացվող նյութերի ֆիզիկաքիմիական, ջերմային, մեխանիկական ու տեխնոլոգիական հատկությունների վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բորի օքսիդի և հողալկալիական մետաղների միացությունների դերը ապակու կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցության փոփոխության ազդեցությունը ապակու հալման, բյուրեղացման, ջերմային ընդարձակման և քիմիական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր ապակեբաղադրությունների ընտրությանը և դրանց ստացման տեխնոլոգիական պայմանների որոշմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել հումքային բաղադրիչների ընտրությունը, դրանց մանրացումը և խառնումը, հալման ջերմաստիճանը, հալույթի պահման տևողությունը, ապակեգոյացման պայմանները և հետագա ջերմային մշակումը։ Կարևոր ուղղություն է ստացված ապակիների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրանց կիրառական հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Կարող են ուսումնասիրվել ապակիների խտությունը, ջերմային ընդարձակման գործակիցը, փափկման և բյուրեղացման ջերմաստիճանները, քիմիական կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը և այլ տեխնիկական ցուցանիշներ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ապակու կառուցվածքում հողալկալիական մետաղների ազդեցությանը, քանի որ դրանց բնույթն ու կոնցենտրացիան կարող են էապես փոխել ապակու կառուցվածքային կապերը և, հետևաբար, նյութի հիմնական հատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև տարբեր բաղադրությունների համեմատական վերլուծություն՝ տեխնիկական նշանակության համար առավել նպատակահարմար ապակու ընտրության նպատակով։ Նոր բաղադրությունների մշակումը կարող է ուղղված լինել բարձր ջերմակայունությամբ, բավարար մեխանիկական ամրությամբ, քիմիական կայունությամբ և կանխատեսելի տեխնոլոգիական հատկություններով նյութերի ստացմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է նաև ապակեգոյացման գործընթացների օրինաչափությունների բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն հիմնավորել հումքային բաղադրիչների օպտիմալ հարաբերակցությունը և տեխնոլոգիական ռեժիմները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տեխնիկական ապակիների արտադրության կատարելագործման, նոր նյութերի ստեղծման և ապակու արտադրության հումքային բազայի արդյունավետ օգտագործման համար։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել այնպիսի ապակեբաղադրությունների մշակման համար, որոնք կհամապատասխանեն հատուկ տեխնիկական և շահագործական պահանջների։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, ապակու և կերամիկական նյութերի տեխնոլոգներին, անօրգանական քիմիայի մասնագետներին, քիմիական տեխնոլոգներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։