Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Գրականություն

Սա բանասիրական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ միջնադարյան ձեռագրերում պահպանված «Տաղարան» ժողովածուների կազմի, կառուցվածքի, բովանդակային առանձնահատկությունների և ձեռագրական ավանդույթի համակողմանի քննությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարբեր ժամանակաշրջանների և գրչության կենտրոնների ձեռագրերում ընդգրկված տաղերի ընտրության սկզբունքները, ժողովածուների կազմավորման պատմությունը, դրանց փոխանցման ուղիները և խմբագրական տարբերակները։ Վերլուծվում են տաղերի ժանրային, լեզվաոճական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայկական եկեղեցական, գրական և երաժշտական ավանդույթների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրագիտական նկարագրությանը, բնագրային համեմատություններին, հեղինակային վերագրումներին և միջնադարյան մատենագրության մեջ «Տաղարան» ժողովածուների ունեցած դերին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և տեքստաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով հայկական ձեռագրական ժառանգության պահպանման, գիտական ուսումնասիրության և արժևորման գործընթացներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացման ընթացքին 1912-1914 թվականներին և այդ գործընթացներում Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական ու դիվանագիտական դերակատարմանը՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրությունում հայկական բնակչության իրավունքների, անվտանգության և բարեփոխումների շուրջ ձևավորված միջազգային քննարկումները։ Հեղինակը վերլուծում է եվրոպական մեծ տերությունների շահերի բախումը Մերձավոր Արևելքում, հատկապես Բրիտանական կայսրության ռազմավարական հետաքրքրությունները տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությունը հայկական հարցի շուրջ բանակցային գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև 1912-1914 թվականների դիվանագիտական նախաձեռնությունները, որոնք կապված էին հայկական բարեփոխումների ծրագրերի քննարկման հետ, ինչպես նաև այդ գործընթացների ձախողման պատճառները՝ պայմանավորված միջազգային հակասություններով և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում United Kingdom-ի արտաքին քաղաքականությանը, նրա դերին Օսմանյան կայսրության հետ հարաբերություններում և հայկական հարցը որպես եվրոպական դիվանագիտության մաս դիտարկելու մոտեցումներին, ինչպես նաև Armenian Question-ի ընդհանուր զարգացումների վրա ազդող գործոններին։ Նյութը ներկայացնում է նաև այն քաղաքական հաշվարկները, որոնք ձևավորում էին մեծ տերությունների դիրքորոշումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին ռազմավարական շահերը հաճախ գերակշռում հումանիտար և ազգային իրավունքների հարցերին, ինչի հետևանքով հայկական բարեփոխումների գործընթացը մնաց անավարտ՝ նախորդելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջադարձային իրադարձություններին։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հանրային կապերի (PR) և ընտրական գործընթացների փոխազդեցությանը Հայաստանում 1998-2008 թվականներին՝ հատուկ շեշտադրելով զանգվածային լրատվամիջոցների դերը քաղաքական հաղորդակցության, ընտրական քարոզարշավների ձևավորման և հասարակական կարծիքի կառավարման գործընթացներում։ Դիտարկվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում է հետխորհրդային քաղաքական համակարգի կայացման փուլով, երբ ընտրությունները դեռևս ձևավորվող ինստիտուցիոնալ միջավայրում էին, իսկ քաղաքական կուսակցությունները և թեկնածուները մեծապես կախված էին մեդիա դաշտի վերահսկողությունից և տեղեկատվական հոսքերի կառավարման կարողությունից։ Վերլուծվում է, թե ինչպես էին ընտրական PR ռազմավարությունները ներառում հեռուստատեսության, տպագիր մամուլի և աստիճանաբար զարգացող առցանց հարթակների օգտագործումը՝ քաղաքական հաղորդագրությունների տարածման, թեկնածուների իմիջի ձևավորման և հակառակորդների նկատմամբ տեղեկատվական պայքարի իրականացման նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1998 և 2008 թվականների նախագահական ընտրություններին, որտեղ մեդիայի քաղաքական բևեռացումը, քարոզչական լեզվի սրացումը և տեղեկատվական անհավասարակշռությունը զգալի ազդեցություն են ունեցել ընտրական գործընթացների ընկալման վրա։ Այս համատեքստում PR-ը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես հաղորդակցության գործիք, այլ նաև որպես քաղաքական մրցակցության ռազմավարական բաղադրիչ, որը ներառում է ինչպես դրական իմիջի կառուցում, այնպես էլ հակաքարոզչություն և հանրային կարծիքի ուղղորդման փորձեր։ Քննարկվում է նաև լրատվամիջոցների սեփականության կառուցվածքի ազդեցությունը քաղաքական բովանդակության վրա, ինչպես նաև պետություն-մեդիա հարաբերությունների բարդ դինամիկան, որը հաճախ հանգեցնում էր տեղեկատվական անհավասար պայմանների ընտրական մրցակցության ընթացքում։ Ընդգծվում է, որ 1998-2008 թվականների փորձը ցույց է տալիս PR-ի և ընտրությունների սերտ փոխկապակցվածությունը Հայաստանում՝ որպես քաղաքական գործընթացների լեգիտիմացման և հանրային ընկալման ձևավորման առանցքային գործոն։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Գերմանիայի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների զարգացմանն ու փոխակերպումներին 1918–1939 թվականների ընթացքում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեն։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես փոխվեցին երկու երկրների քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական և տնտեսական կապերը համաշխարհային պատերազմի և նախապատերազմյան միջազգային համակարգի պայմաններում, ինչպես նաև պարզել այն գործոնները, որոնք ազդեցին նախկին դաշնակցային հարաբերությունների վերափոխման վրա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ձևավորված համագործակցությունը պատերազմի ավարտից հետո հայտնվեց նոր աշխարհաքաղաքական պայմաններում․ երկու պետություններն էլ ստիպված էին վերանայել իրենց արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և հարմարվել միջազգային հարաբերությունների նոր իրողություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել Օսմանյան կայսրության փլուզումից և Գերմանական կայսրության պարտությունից հետո ստեղծված իրավիճակը, Վերսալյան համակարգի ձևավորումը, Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծումը և այդ իրադարձությունների ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների հետագա զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Մուստաֆա Քեմալի գլխավորած թուրքական ազգային շարժման և նոր Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության ձևավորմանը, ինչպես նաև Գերմանիայի՝ Վայմարյան հանրապետության և հետագայում նացիստական վարչակարգի պայմաններում արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիվանագիտական կապերի վերականգնման և ամրապնդման գործընթացը, որի ընթացքում նախկին ռազմական դաշնակցությունը աստիճանաբար վերածվեց ավելի բազմակողմանի քաղաքական ու տնտեսական համագործակցության։ Ուսումնասիրվում են նաև ռազմական համագործակցության, զենքի մատակարարումների, ռազմական մասնագետների գործունեության, տնտեսական փոխանակումների և առևտրային կապերի նշանակությունը երկու երկրների հարաբերություններում։ Միաժամանակ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ այդ կապերը մշտապես չէին զարգանում նույն ուղղությամբ․ Թուրքիայի կողմից հավասարակշռված արտաքին քաղաքականության վարումը և եվրոպական տարբեր ուժերի հետ հարաբերությունների պահպանումը սահմանափակում էին Գերմանիայի հետ լիարժեք ռազմաքաղաքական մերձեցման հնարավորությունները։ 1930-ական թվականներին Գերմանիայում նացիստների իշխանության գալուց հետո երկկողմ հարաբերությունները ստացան նոր բովանդակություն, քանի որ Բեռլինը ձգտում էր ընդլայնել իր քաղաքական և տնտեսական ազդեցությունը Եվրոպայում ու Մերձավոր Արևելքում, մինչդեռ Թուրքիան փորձում էր պահպանել իր ռազմավարական ինքնուրույնությունը և խուսափել որևէ մեկ մեծ տերությունից չափազանց մեծ կախվածությունից։ Այդ ժամանակաշրջանում հատկապես կարևոր դարձան տնտեսական հարաբերությունները, հումքի և արդյունաբերական ապրանքների փոխանակումը, ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերումը և տարածաշրջանային քաղաքական շահերի համադրումը։ Աշխատության մեջ հարաբերությունների զարգացումը դիտարկվում է նաև միջազգային ավելի լայն գործընթացների համատեքստում՝ հաշվի առնելով Ազգերի լիգայի գործունեությունը, եվրոպական ուժերի մրցակցությունը, Խորհրդային Միության գործոնը, Բալկանների և Մերձավոր Արևելքի ռազմավարական նշանակությունը և Եվրոպայում պատերազմի վտանգի աճը։ Ուսումնասիրության գիտական արժեքը կայանում է նրանում, որ այն թույլ է տալիս հետևել դաշնակցային հարաբերությունների փոխակերպման ամբողջ գործընթացին՝ պատերազմական համագործակցությունից մինչև խաղաղ ժամանակաշրջանի դիվանագիտական և տնտեսական հարաբերություններ, իսկ այնուհետև՝ նախապատերազմյան բարդ ռազմավարական փոխազդեցություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքականությամբ, դիվանագիտության պատմությամբ և XX դարի առաջին կեսի աշխարհաքաղաքական գործընթացներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է երկու պետությունների հարաբերությունների բազմաշերտ զարգացումը 1918–1939 թվականներին՝ բացահայտելով քաղաքական շահերի, տնտեսական կապերի, ռազմական համագործակցության և փոփոխվող միջազգային միջավայրի ազդեցությունը նրանց փոխհարաբերությունների ձևավորման վրա։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է ազոտոբակտերային (Azotobacter) կենսաբանական պարարտանյութի կիրառման ագրոէկոլոգիական արդյունավետության ուսումնասիրությանը ծխախոտի մշակաբույսերի դաշտային պայմաններում՝ ընդգծելով դրա ազդեցությունը հողի բերրիության, բույսերի աճի և արտադրողականության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ազոտ ֆիքսող միկրոօրգանիզմների դերը հողի կենսաբանական ակտիվության բարձրացման և սննդանյութերի բնական շրջանառության ապահովման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են դաշտային փորձերի արդյունքները, որոնք ցույց են տալիս ազոտոբակտերի կիրառման ազդեցությունը ծխախոտի աճի փուլերի, կենսազանգվածի կուտակման և բերքատվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի ագրոքիմիական ցուցանիշների փոփոխություններին՝ ազոտի պարունակության, միկրոֆլորայի ակտիվության և օրգանական նյութերի քանակի տեսանկյունից։ Հեղինակը քննարկում է նաև կենսապարարտանյութերի կիրառման էկոլոգիական առավելությունները՝ քիմիական պարարտանյութերի օգտագործման կրճատման, հողի աղտոտման նվազեցման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր է ագրոնոմների, հողագետների և ագրոէկոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսաբանական միջոցների կիրառման արդյունավետության բարձրացմանը ծխախոտագործության մեջ։

Սոցիոլոգիա

Սոցիոլոգիական և հաղորդակցական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վիրտուալ սոցիալական ցանցերում հայ օգտատերերի հաղորդակցական վարքի, փոխազդեցության ձևերի և ռազմավարությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առցանց միջավայրում հաղորդակցության կազմակերպման առանձնահատկությունները, տեղեկատվության ստեղծման ու տարածման եղանակները, ինքնաներկայացման ձևերը և օգտատերերի միջև սոցիալական կապերի ձևավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական նպատակների ընտրությանը, լեզվական ու արտալեզվական միջոցների կիրառմանը, հրապարակումների և մեկնաբանությունների միջոցով փոխազդեցության ձևավորմանը։ Վերլուծվում են նաև խմբային պատկանելության, ինքնության ներկայացման, հանրային կարծիքի արտահայտման և տարբեր առցանց համայնքներում հաղորդակցական վարքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է վիրտուալ միջավայրի ազդեցությունը միջանձնային հարաբերությունների, հաղորդակցական նորմերի և սոցիալական փոխգործակցության փոփոխության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թվային հաղորդակցության պայմաններում ձևավորվող վարքային օրինաչափությունները և դրանց կապը հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, հաղորդակցության մասնագետների, մեդիա հետազոտողների և թվային հասարակության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։