Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարությունում ընդդատության ինստիտուտի իրավական բնույթի, տեսական հիմքերի և գործնական կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքացիական գործերի քննության իրավասության բաշխման սկզբունքները, ընդդատության հասկացությունը, դրա նշանակությունը դատական համակարգի արդյունավետ գործունեության և անձի դատական պաշտպանության իրավունքի իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածքային, ընդհանուր, բացառիկ, այլընտրանքային և պայմանագրային ընդդատության առանձնահատկություններին, դրանց կիրառման պայմաններին և համապատասխան դատավարական կանոնների փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրվում են հայցադիմումների ներկայացման ժամանակ իրավասու դատարանի որոշման, գործերի ընդդատության փոփոխության, մի դատարանից մյուսին գործերի փոխանցման և ընդդատության վերաբերյալ վեճերի լուծման հետ կապված հարցերը։ Դիտարկվում են քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության համապատասխան դրույթները, դրանց մեկնաբանման առանձնահատկությունները և դատական պրակտիկայում առաջացող իրավական խնդիրները։ Կարևորվում են դատարանի մատչելիության, իրավական որոշակիության, դատավարական հավասարության և արդար դատաքննության սկզբունքների ապահովման մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ընդդատության կանոնների խախտման դատավարական հետևանքները, գործերի քննության ձգձգման հնարավոր պատճառները և դատական պաշտպանության արդյունավետության վրա դրանց ազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային մասնավոր իրավունքի տարր պարունակող քաղաքացիական վեճերի ընդդատության որոշման առանձնահատկություններին, իրավազորության և ընդդատության հասկացությունների տարբերակմանը, ինչպես նաև տարբեր իրավական համակարգերում կիրառվող կարգավորումների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Առանձնացվում են օրենսդրական բացերի, իրավական նորմերի տարաբնույթ մեկնաբանությունների, դատարանների միջև իրավասությունների սահմանազատման և դատական պրակտիկայի միասնականության ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում է ընդդատության կանոնների հստակեցումը՝ քաղաքացիական գործերի ժամանակին և արդյունավետ քննությանը նպաստելու նպատակով։ Աշխատությունը նշանակություն ունի քաղաքացիական դատավարության իրավունքի տեսության զարգացման, դատավարական օրենսդրության կատարելագործման և դատական պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հրատարակությունը պատմափաստագրական և հաշվետվական բնույթի նյութ է, որը ներկայացնում է Սիմֆերոպոլ քաղաքի Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման հայկական եկեղեցուն կից գործող աղքատ ծխականների խնամակալության կազմակերպության գործունեությունը համապատասխան հաշվետու տարվա ընթացքում։ Անդրադարձ է կատարվում եկեղեցական բարեգործական կառույցի կազմակերպական աշխատանքներին, սոցիալական աջակցության հիմնական ուղղություններին և կարիքավոր հայ ընտանիքների նյութական դրության բարելավմանն ուղղված նախաձեռնություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խնամակալության ֆինանսական միջոցների ձևավորմանը, բարեգործական նվիրատվությունների հավաքագրմանը, դրամական մուտքերի ու ծախսերի հաշվառմանը և օգնության բաշխման կազմակերպմանը։ Հաշվետվությունը կարող է ներառել տեղեկություններ կազմակերպության անդամների, բարերարների, նվիրատուների և օգնություն ստացած անձանց վերաբերյալ, ինչպես նաև կատարված աշխատանքների ֆինանսական ու կազմակերպական արդյունքների ամփոփումներ։ Դիտարկվում են եկեղեցական համայնքի սոցիալական խնդիրները, նյութապես անապահով ընտանիքների աջակցության անհրաժեշտությունը և կրոնական հաստատությունների մասնակցությունը հասարակական բարեգործության կազմակերպմանը։ Կարևորվում է հայկական եկեղեցու դերը համայնքային համերաշխության, փոխօգնության և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացներում։ Հրատարակության նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Սիմֆերոպոլի հայ համայնքի հասարակական և տնտեսական կյանքի որոշ առանձնահատկություններ, եկեղեցական կազմակերպությունների գործունեության սկզբունքները և բարեգործական նախաձեռնությունների պատմական զարգացումը։ Առանձնացվում են համայնքային միջոցների կառավարման, սոցիալական օգնության կազմակերպման և բարեգործական գործունեության հաշվետվողականության հետ կապված հարցերը։ Փաստաթուղթը պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակություն ունի Ղրիմի հայության, Հայ առաքելական եկեղեցու տեղական կառույցների և Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի հայկական բարեգործական կազմակերպությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցագետների, ազգագրագետների, սոցիալական պատմության հետազոտողների և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է «Նարինե» էուբիոտիկի տարբեր դեղաձևերի և կիրառման ձևերի ազդեցության ուսումնասիրությանը հաստ աղիքի մանրէային կենսահամակեցության կարգավորման և աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության վերականգնման գործընթացներում։ Քննարկվում են հաստ աղիքի բնական միկրոբիոտայի կազմը, դրա ֆիզիոլոգիական նշանակությունը, օգտակար միկրոօրգանիզմների դերը մարսողական համակարգի բնականոն գործունեության մեջ և մանրէային հավասարակշռության խախտման հնարավոր պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթնաթթվային բակտերիաների կենսաբանական հատկություններին, դրանց նյութափոխանակային ակտիվությանը և աղիքային միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են «Նարինե» էուբիոտիկի տարբեր ձևերի մանրէաբանական առանձնահատկությունները, կենսունակ միկրոօրգանիզմների պահպանման պայմանները և դրանց կիրառման հնարավորությունները աղիքային միկրոբիոտայի կազմի փոփոխությունների դեպքում։ Դիտարկվում են աղիքային մանրէային համակեցության խանգարումների գնահատման մեթոդները, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների քանակական հարաբերակցությունները, ինչպես նաև մանրէաբանական ցուցանիշների փոփոխությունները հետազոտվող միջոցի կիրառման ընթացքում։ Կարևորվում են աղիքային միկրոբիոտայի և օրգանիզմի նյութափոխանակային, իմունաբանական ու պաշտպանական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել էուբիոտիկի տարբեր պատրաստուկային ձևերի կիրառման արդյունքները՝ գնահատելու դրանց ազդեցությունը աղիքային մանրէային կազմի, մարսողական համակարգի գործառական վիճակի և առանձին մանրէաբանական ցուցանիշների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսունակության, աղիքային միջավայրում դրանց պահպանման և այլ մանրէների հետ փոխազդեցության առանձնահատկություններին։ Առանձնացվում են հետազոտական արդյունքների հավաստիության, կիրառվող պատրաստուկների անվտանգության, միկրոբիոտայի փոփոխությունների անհատական տարբերությունների և կլինիկական արդյունավետության գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բժշկական մանրէաբանության, աղիքային միկրոէկոլոգիայի, պրոբիոտիկների ուսումնասիրության և մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումների հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, գաստրոէնտերոլոգների, սննդագիտության մասնագետների, դեղագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հելիում-նեոնային լազերային թերապիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը իշեմիկ ինսուլտով հիվանդների միկրոշրջանառության վիճակի և վերականգնողական գործընթացների վրա։ Քննարկվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումների առաջացման հիմնական մեխանիզմները, իշեմիկ վնասման հետևանքով զարգացող ախտաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները և միկրոշրջանառության խանգարումների նշանակությունը հիվանդության կլինիկական ընթացքի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մազանոթային արյան հոսքի, անոթային տոնուսի, հյուսվածքային թթվածնամատակարարման և արյան ռեոլոգիական հատկությունների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են ցածր ինտենսիվության հելիում-նեոնային լազերային ճառագայթման կենսաբանական ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները, դրա փոխազդեցությունը հյուսվածքների հետ և միկրոշրջանառության ցուցանիշների վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Դիտարկվում են լազերային թերապիայի կիրառման առանձնահատկությունները, բուժման ընթացքում հիվանդների վիճակի գնահատման չափանիշները և միկրոշրջանառության փոփոխությունների ուսումնասիրության կլինիկական ու գործիքային մեթոդները։ Կարևորվում են իշեմիկ ինսուլտի ծանրության աստիճանի, հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակի, ուղեկցող հիվանդությունների և բուժման ժամանակահատվածի ազդեցությունները հետազոտվող ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել լազերային թերապիա ստացած և ստանդարտ բուժում ստացած հիվանդների կլինիկական ու ֆունկցիոնալ տվյալները՝ բուժական միջամտության հնարավոր ազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միկրոշրջանառության խանգարումների և նյարդաբանական ախտանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև վերականգնողական բուժման արդյունավետության գնահատման խնդիրներին։ Առանձնացվում են լազերային ազդեցության անվտանգության, կիրառման նպատակահարմարության, բուժական արդյունքների հավաստիության և կլինիկական հետազոտությունների մեթոդաբանական առանձնահատկությունների հարցերը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ նման միջամտության հնարավոր արդյունավետությունը պետք է գնահատվի վերահսկվող կլինիկական հետազոտությունների և ապացուցողական բժշկության չափանիշների հիման վրա։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների ժամանակ միկրոշրջանառության խանգարումների ուսումնասիրությանը և ֆիզիոթերապևտիկ մեթոդների հնարավոր կիրառությունների գիտական գնահատմանը։ Այն օգտակար է նյարդաբանների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, ֆիզիոթերապևտների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հրատարակությունը նորմատիվ-մեթոդական բնույթի փաստաթուղթ է, որը սահմանում է գրադարանների և տեղեկատու-տեղեկատվական ֆոնդերից բովանդակությամբ հնացած, ֆիզիկապես մաշված և հետագա օգտագործման համար ոչ պիտանի հրատարակությունների ու այլ նյութերի դուրսգրման կազմակերպման հիմնական սկզբունքներն ու ընթացակարգերը։ Ներկայացվում են գրադարանային հավաքածուների պահպանման, հաշվառման, գնահատման և պարբերական վերանայման հետ կապված կազմակերպական հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոնդերում առկա նյութերի արդիականության, տեղեկատվական արժեքի, ֆիզիկական վիճակի և օգտագործման նպատակահարմարության գնահատման չափանիշներին։ Քննարկվում են բովանդակությամբ հնացած հրատարակությունների առանձնացման, վնասված կամ մաշված նյութերի հայտնաբերման, դրանց հետագա պահպանման անհրաժեշտության որոշման և համապատասխան փաստաթղթավորման գործընթացները։ Կարևորվում են դուրսգրման ենթակա նյութերի ընտրության հիմնավորվածությունը, գրադարանային ֆոնդերի ամբողջականության պահպանումը և հաշվառման տվյալների ճշգրտությունը։ Փաստաթուղթը կարող է ներառել դուրսգրման գործընթացի կազմակերպման համար պատասխանատու անձանց և հանձնաժողովների գործառույթների, անհրաժեշտ ակտերի կազմման, հաշվառման մատյաններում փոփոխությունների կատարման և հաստատման ընթացակարգերի վերաբերյալ ցուցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ կառավարման, պահպանման տարածքների նպատակային օգտագործման և տեղեկատվական ռեսուրսների որակի բարելավման խնդիրներին։ Առանձնացվում են հնացած կամ վնասված նյութերի դուրսգրման ընթացքում հնարավոր սխալների կանխարգելման, արժեքավոր հրատարակությունների պահպանման և գրադարանային փաստաթղթաշրջանառության կանոնակարգման հարցերը։ Հրահանգի կիրառումը կարող է նպաստել գրադարանային հավաքածուների համակարգված թարմացմանը, տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետության բարձրացմանը և ֆոնդերի կառավարման միասնական մոտեցումների ձևավորմանը։ Հրատարակությունը գործնական նշանակություն ունի հանրային, գիտական, ուսումնական և մասնագիտացված գրադարանների, ինչպես նաև տեղեկատու-տեղեկատվական կենտրոնների գործունեության կազմակերպման համար։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, ֆոնդապահների, տեղեկատվական ծառայությունների աշխատակիցների և գրադարանային կառավարման մասնագետների համար։

Հրատարակությունը տեղեկատվական և փաստագրական բնույթի տարեկան ժողովածու է, որում ամփոփվում են 2019 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվության միջոցներում հրապարակված արձագանքները, անդրադարձները և մեկնաբանությունները՝ կապված որոշակի կազմակերպության, հաստատության, գործունեության ոլորտի կամ հասարակական նշանակության իրադարձությունների հետ։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրը, հանրային հետաքրքրության հիմնական ուղղությունները և լրատվամիջոցների կողմից տարբեր իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները։ Ժողովածուում կարող են ընդգրկվել մամուլի հրապարակումներ, լրատվական հաղորդագրություններ, հարցազրույցներ, վերլուծական հոդվածներ, մեկնաբանություններ և տեղեկատվական այլ նյութեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լրատվական արձագանքների համակարգմանը, դրանց ժամանակագրական ներկայացմանը և հասարակական ընկալումների ձևավորման գործում զանգվածային լրատվության միջոցների ունեցած դերին։ Հրապարակումների համադրումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր լրատվամիջոցների մոտեցումները, թեմատիկ առաջնահերթությունները, տեղեկատվության ներկայացման եղանակները և հանրային հաղորդակցության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է լրատվական նյութերի փաստագրական նշանակությունը՝ որպես տվյալ տարվա իրադարձությունների, նախաձեռնությունների և հասարակական քննարկումների վերաբերյալ տեղեկությունների պահպանման միջոց։ Ժողովածուն կարող է ներառել ինչպես տպագիր, այնպես էլ էլեկտրոնային լրատվամիջոցներում հրապարակված նյութերի ընտրանի՝ ներկայացնելով դրանց բովանդակային բազմազանությունն ու տեղեկատվական ընդգրկումը։ Անդրադարձ է կատարվում հասարակական կարծիքի ձևավորման, տեղեկատվության տարածման և հանրային հաղորդակցության գործընթացներում լրատվամիջոցների մասնակցությանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակագրական և փաստագրական նյութերի հավաքագրման, տեղեկատվական գործունեության արդյունքների ամփոփման, ինչպես նաև հետագա պատմական, հասարակագիտական և մեդիագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրողների, մեդիահետազոտողների, հասարակագետների, պատմաբանների, տեղեկատվության և հանրային կապերի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ատոմային լուսաչափման մեթոդի վերլուծական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառմանը ջրաքիմիական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննարկվում են ատոմային լուսաչափման ֆիզիկաքիմիական հիմունքները, ատոմների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրային նմուշներում քիմիական տարրերի հայտնաբերման և քանակական որոշման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի զգայունության, ընտրողականության, ճշգրտության և վերարտադրելիության բարձրացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են ջրային միջավայրում առկա մետաղական տարրերի և այլ բաղադրիչների որոշման վերլուծական մոտեցումները, նմուշների նախապատրաստման եղանակները և չափումների արդյունքների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Դիտարկվում են ատոմային լուսաչափման սարքավորումների աշխատանքային առանձնահատկությունները, չափման պայմանների ընտրությունը, ազդանշանների գրանցման մեխանիզմները և ստացված տվյալների մշակման մեթոդները։ Կարևորվում են ջրային նմուշների քիմիական բաղադրության, հանքայնացման աստիճանի և տարբեր տարրերի պարունակության գնահատման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բնական, ստորգետնյա, մակերևութային և տեխնոլոգիական ջրերի քիմիական կազմի որոշման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նմուշների բաղադրության բազմազանությունը և հնարավոր խանգարող ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վերլուծական մեթոդների կատարելագործմանը, չափումների սխալների նվազեցմանը, ստանդարտացման և տրամաչափարկման գործընթացներին, ինչպես նաև ստացված արդյունքների հավաստիության գնահատմանը։ Առանձնացվում են ջրաքիմիական հետազոտությունների ընթացքում տարբեր տարրերի միաժամանակյա կամ հաջորդական որոշման, փոքր կոնցենտրացիաների հայտնաբերման և վերլուծության ժամանակատարության կրճատման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մեթոդի կիրառական նշանակությունը ջրային ռեսուրսների որակի վերահսկման, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, հիդրոքիմիական գործընթացների ուսումնասիրության և ջրերի աղտոտվածության գնահատման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել անալիտիկ քիմիայի մեթոդների զարգացմանը և ջրաքիմիական հետազոտությունների համար առավել արդյունավետ չափման մոտեցումների մշակմանը։ Այն օգտակար է քիմիկոսների, հիդրոքիմիկոսների, բնապահպանների, լաբորատոր հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում կերպարվեստի ինտեգրատիվ ուսուցման մեթոդական համակարգի մշակման, կազմակերպման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ինտեգրատիվ ուսուցման տեսական և մանկավարժական հիմունքները, արվեստի կրթության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ուսումնական առարկաների միջև բովանդակային և մեթոդական կապերի ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարվեստի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղագիտական ընկալման, ստեղծագործական մտածողության, պատկերավոր երևակայության և ինքնարտահայտման կարողությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են կերպարվեստի փոխառնչությունները գրականության, երաժշտության, պատմության, բնագիտության, տեխնոլոգիայի և այլ ուսումնական առարկաների հետ՝ բացահայտելով միջառարկայական կապերի կիրառման մանկավարժական նշանակությունը։ Դիտարկվում են ինտեգրված դասերի կազմակերպման սկզբունքները, ուսումնական նյութերի ընտրության չափանիշները, թեմատիկ պլանավորման առանձնահատկությունները և ստեղծագործական առաջադրանքների մշակման մեթոդները։ Կարևորվում են տեսական գիտելիքների և գործնական գործունեության համադրումը, գեղարվեստական տարբեր արտահայտչամիջոցների կիրառումը և սովորողների անհատական ստեղծագործական հնարավորությունների բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել ինտեգրատիվ ուսուցման մոդելներ, նախագծային աշխատանքների օրինակներ, խմբային ստեղծագործական գործունեության ձևեր և դասավանդման նորարարական տեխնոլոգիաներ։ Անդրադարձ է կատարվում արվեստի ստեղծագործությունների վերլուծության, գունային և կոմպոզիցիոն մտածողության զարգացման, մշակութային ժառանգության ճանաչման և գեղագիտական արժեքների ձևավորման մեթոդական մոտեցումներին։ Առանձնացվում են ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության, կրթական միջավայրի կազմակերպման, սովորողների տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման և ուսումնական արդյունքների գնահատման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ազգային և համաշխարհային արվեստի նմուշների կիրառումը՝ սովորողների մշակութային գիտելիքները հարստացնելու և տարբեր արվեստների փոխկապակցվածությունն ընկալելու նպատակով։ Աշխատությունը նշանակություն ունի կերպարվեստի դասավանդման մեթոդիկայի, միջառարկայական ուսուցման, գեղագիտական դաստիարակության և ժամանակակից հանրակրթության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կերպարվեստի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, մեթոդիստների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների արյան և տարբեր հյուսվածքների օքսիդատիվ վնասման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական ու ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների համատեքստում։ Քննարկվում են օրգանիզմում գլյուկոզայի մակարդակի կարգավորման առանձնահատկությունները, ածխաջրային նյութափոխանակության խանգարումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների օքսիդավերականգնման հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ թթվածնային միացությունների առաջացման գործընթացներին, ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներին և օքսիդատիվ սթրեսի զարգացման հիմնական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են բջջային թաղանթների լիպիդների գերօքսիդացումը, սպիտակուցների օքսիդատիվ փոփոխությունները, նուկլեինաթթուների հնարավոր վնասումները և դրանց ազդեցությունը բջիջների կառուցվածքային ու գործառական ամբողջականության վրա։ Դիտարկվում են արյան ձևավոր տարրերի, մասնավորապես էրիթրոցիտների, օքսիդատիվ վնասման առանձնահատկությունները, հեմոգլոբինի վիճակի փոփոխությունները և հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի գործունեությունը։ Կարևորվում են հիպոգլիկեմիայի և հիպերգլիկեմիայի պայմաններում նյութափոխանակային գործընթացների տարբերությունները, էներգետիկ հավասարակշռության խանգարումները և հյուսվածքների զգայունությունը օքսիդատիվ ազդեցությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ֆերմենտային և ոչ ֆերմենտային հակաօքսիդանտային համակարգերը, այդ թվում՝ սուպերօքսիդդիսմուտազի, կատալազի, գլուտաթիոնային համակարգի և կենսաբանական այլ պաշտպանական գործոնների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում օքսիդատիվ սթրեսի կենսաքիմիական ցուցանիշների որոշման, հյուսվածքային փոփոխությունների գնահատման և պաշտպանական մեխանիզմների արդյունավետության ուսումնասիրման փորձարարական մեթոդներին։ Առանձնացվում են գլյուկոզայի անբավարարության և ավելցուկի պայմաններում առաջացող բջջային վնասումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման հնարավոր կենսաքիմիական ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օքսիդատիվ սթրեսի, նյութափոխանակային խանգարումների և օրգանիզմի հակաօքսիդանտային պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, էնդոկրինոլոգների, բժշկագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում քիմիայի դասավանդման գործընթացում սովորողների ստեղծագործական մտածողության ձևավորման և զարգացման մեթոդական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ստեղծագործական մտածողության հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները, դրա զարգացման հիմնական պայմանները և ուսումնական գործունեության ընթացքում ինքնուրույն, վերլուծական ու ոչ ստանդարտ մտածողության խթանման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիայի ուսուցման բովանդակության, դասավանդման մեթոդների և ուսումնական առաջադրանքների դերին սովորողների ճանաչողական ակտիվության, հետազոտական հետաքրքրությունների և ստեղծագործական կարողությունների զարգացման գործում։ Ուսումնասիրվում են խնդրահարույց ուսուցման, հետազոտական աշխատանքների, փորձարարական առաջադրանքների, նախագծային գործունեության և միջառարկայական կապերի կիրառման մեթոդական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են քիմիական երևույթների բացատրության, փորձերի պլանավորման, վարկածների առաջադրման, արդյունքների համեմատության և ինքնուրույն եզրահանգումների ձևակերպման միջոցով սովորողների մտածողության զարգացման հնարավորությունները։ Կարևորվում են ուսուցչի դերը ստեղծագործական ուսումնական միջավայրի ձևավորման գործում, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը և ուսուցման տարբերակված մոտեցումների կիրառումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել քիմիայի դպրոցական դասընթացի տարբեր թեմաների ուսուցման ընթացքում կիրառվող ստեղծագործական առաջադրանքներ, հետաքրքրաշարժ խնդիրներ, լաբորատոր աշխատանքներ և գործնական իրավիճակների վերլուծության օրինակներ։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, տրամաբանական դատողության և գիտական երևակայության զարգացմանը նպաստող մանկավարժական պայմաններին։ Առանձնացվում են ստեղծագործական մտածողության զարգացման մակարդակի գնահատման չափանիշների մշակման, ուսուցման արդյունավետության որոշման և մեթոդական մոտեցումների կատարելագործման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև տեսական գիտելիքների և գործնական փորձի համադրումը, որը նպաստում է քիմիական հասկացությունների գիտակցված յուրացմանը և ձեռք բերված գիտելիքների կիրառմանը նոր իրավիճակներում։ Աշխատությունը նշանակություն ունի քիմիայի դասավանդման մեթոդիկայի, ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաների և դպրոցական բնագիտական կրթության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քիմիայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, ուսուցման մեթոդիստների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է վերջույթների փափուկ հյուսվածքների սարկոմաների հեռավոր մետաստազավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ վիրաբուժական միջամտությունների ծավալի և բուժման արդյունքների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Քննարկվում են փափուկ հյուսվածքների սարկոմաների կլինիկական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, չարորակ ուռուցքների աճի ու տարածման օրինաչափությունները, ինչպես նաև հիվանդության զարգացման վրա ազդող հիմնական կանխատեսական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական բուժման տարբեր մոտեցումներին, ուռուցքի հեռացման ծավալին, վիրահատական եզրերի վիճակին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը հիվանդության հետագա ընթացքի վրա։ Ուսումնասիրվում են օրգանապահպան վիրահատությունների, լայնածավալ մասնահատումների և առավել արմատական վիրաբուժական միջամտությունների կիրառման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ուռուցքի տեղակայումը, չափերը, հյուսվածաբանական տեսակը և չարորակության աստիճանը։ Դիտարկվում են հեռավոր մետաստազների առաջացման հաճախականության, դրանց հայտնաբերման ժամկետների և տարածման հիմնական ուղղությունների գնահատման մեթոդները։ Կարևորվում են հիվանդների կլինիկական տվյալների վերլուծությունը, հետվիրահատական հսկողությունը, հիվանդության կրկնության և մետաստազավորման ռիսկի գնահատումը, ինչպես նաև բուժման երկարաժամկետ արդյունքների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր ծավալի վիրաբուժական միջամտությունների ենթարկված հիվանդների խմբերը՝ հեռավոր մետաստազավորման ցուցանիշների, հիվանդության առանց առաջընթացի ընթացքի և ընդհանուր ապրելիության առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում վիրաբուժական բուժման, ճառագայթային թերապիայի և համակարգային հակաուռուցքային բուժման փոխլրացնող դերին՝ հիվանդության վերահսկման գործընթացում։ Առանձնացվում են վիրահատության ծավալի ընտրության, ուռուցքաբանական արմատականության և վերջույթի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրները։ Միաժամանակ կարևորվում է վիրաբուժական միջամտության ծավալի և մետաստազավորման միջև հնարավոր կապի գնահատման ընթացքում ուռուցքի սկզբնական բնութագրերի ու հիվանդների կլինիկական տարբերությունների հաշվառումը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի ուռուցքաբանական վիրաբուժության, փափուկ հյուսվածքների չարորակ նորագոյացությունների բուժման և կլինիկական կանխատեսման մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, վիրաբույժների, կլինիկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է փոխազդեցության ստոխաստիկ դինամիկայով բնութագրվող գործընթացների հետազոտման համար ավտոմատացված համակարգի մշակման տեսական, մեթոդաբանական և տեխնոլոգիական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են պատահական գործոնների ազդեցությամբ զարգացող դինամիկական համակարգերի առանձնահատկությունները, դրանց մաթեմատիկական նկարագրման սկզբունքները և փոխազդող տարրերի վարքագծի մոդելավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստոխաստիկ գործընթացների կառուցվածքին, հավանականային բնութագրերին, ժամանակային փոփոխություններին և համակարգի բաղադրիչների միջև առաջացող փոխազդեցությունների օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են պատահական փոփոխականների, հավանականային բաշխումների, ստոխաստիկ մոդելների և թվային հաշվարկման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բարդ դինամիկական գործընթացների վերլուծության ընթացքում։ Դիտարկվում են ավտոմատացված համակարգի կառուցվածքային կազմակերպման, ծրագրային բաղադրիչների մշակման, տվյալների հավաքագրման, մշակման, պահպանման և արդյունքների ներկայացման հետ կապված տեխնիկական հարցերը։ Կարևորվում են համակարգի մոդուլային կառուցվածքը, հաշվարկային ալգորիթմների արդյունավետությունը, մոդելավորման ճշգրտությունը և հետազոտական գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Մոնտե Կառլոյի մեթոդը, վիճակագրական մոդելավորումը, թվային փորձարկումները և հավանականային վերլուծության այլ մոտեցումներ՝ տարբեր պայմաններում համակարգի վարքագիծը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում փոխազդեցության պարամետրերի փոփոխության ազդեցությանը, պատահական տատանումների հաշվառմանը, համակարգի կայունության ուսումնասիրությանը և մոդելավորման արդյունքների վիճակագրական մեկնաբանությանը։ Առանձնացվում են մշակվող ավտոմատացված համակարգի փորձարկման, ստացված արդյունքների հավաստիության գնահատման, հաշվարկային բարդության նվազեցման և ծրագրային լուծումների կատարելագործման խնդիրները։ Դիտարկվում են նաև նման համակարգերի կիրառման հնարավորությունները ֆիզիկական, տեխնիկական, կենսաբանական, տնտեսական և այլ ոլորտներում, որտեղ գործընթացների զարգացումը պայմանավորված է փոխազդեցությունների և պատահական ազդեցությունների համակցությամբ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ստոխաստիկ մոդելավորման, ավտոմատացված հետազոտական համակարգերի նախագծման, հաշվողական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորողների, կիրառական մաթեմատիկոսների, համակարգային վերլուծաբանների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ապրանքային վարկերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման և ֆակտորինգային գործառնությունների կիրառման միջոցով ձեռնարկությունների ֆինանսական հոսքերի օպտիմալացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ապրանքային վարկի տնտեսական էությունը, դրա դերը առևտրային հարաբերություններում, գնորդների և մատակարարների միջև հետաձգված վճարումների կազմակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև դեբիտորական պարտքերի կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆակտորինգի՝ որպես կարճաժամկետ ֆինանսավորման և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործիքի կիրառման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են ֆակտորինգային գործառնությունների հիմնական տեսակները, դրանց կազմակերպման մեխանիզմները, ֆինանսական հաստատությունների և տնտեսավարող սուբյեկտների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ֆակտորինգի ազդեցությունը ձեռնարկությունների իրացվելիության և շրջանառու կապիտալի կառավարման վրա։ Դիտարկվում են ապրանքային վարկերի տրամադրման պայմանները, վճարման ժամկետների ընտրությունը, դեբիտորական պարտքերի հավաքագրման գործընթացները և հաճախորդների վճարունակության գնահատման մեթոդները։ Կարևորվում են վարկային, իրացվելիության և գործառնական ռիսկերի բացահայտման ու նվազեցման հնարավորությունները, ինչպես նաև ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների համեմատական գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, ֆինանսական վերլուծության և օպտիմալացման մեթոդներ՝ ապրանքային վարկերի կառավարման առավել արդյունավետ տարբերակները որոշելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ֆակտորինգային ծառայությունների արժեքի, ֆինանսավորման ծախսերի, դրամական միջոցների շրջանառության արագության և ձեռնարկությունների շահութաբերության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությանը։ Առանձնացվում են ֆակտորինգային գործընթացների ներդրման տնտեսական նպատակահարմարության, պայմանագրային հարաբերությունների կարգավորման, ֆինանսական որոշումների կայացման և դեբիտորական պարտքերի կառավարման համակարգի կատարելագործման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կորպորատիվ ֆինանսների, առևտրային վարկավորման, ֆինանսական կառավարման և տնտեսամաթեմատիկական օպտիմալացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկությունների ֆինանսական կառավարիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ալկիլդիացետիլենների օքսիմեթիլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը՝ իոնափոխանակիչ խեժերի կիրառմամբ իրականացվող կատալիտիկ գործընթացների համատեքստում։ Քննարկվում են ալկիլդիացետիլենների քիմիական կառուցվածքը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ռեակցիոնունակությունը և օրգանական սինթեզում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիմեթիլացման ռեակցիայի ընթացքի օրինաչափություններին, ռեակցիայի պայմանների ընտրությանը, կատալիզատորի բնույթի ազդեցությանը և նպատակային օրգանական միացությունների ստացման արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրվում են իոնափոխանակիչ խեժերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրանց կատալիտիկ ակտիվությունը, թթվահիմնային հատկությունները և ռեակցիոն միջավայրի հետ փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Դիտարկվում են ջերմաստիճանի, ռեակցիայի տևողության, ելանյութերի հարաբերակցության, կատալիզատորի քանակի և այլ տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունները քիմիական փոխակերպումների ընթացքի վրա։ Կարևորվում են ռեակցիայի ընտրողականության, փոխակերպման աստիճանի, ստացվող միացությունների ելքի և կողմնակի գործընթացների առաջացման հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր իոնափոխանակիչ խեժերի կիրառման արդյունավետությունը, դրանց համեմատական կատալիտիկ հատկությունները և բազմակի օգտագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սինթեզված նյութերի կառուցվածքի հաստատման, ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի որոշման և անալիտիկ հետազոտության ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Առանձնացվում են օրգանական սինթեզի տեխնոլոգիական պայմանների օպտիմալացման, կատալիտիկ համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, ռեակցիոն գործընթացների կառավարման և ստացվող արտադրանքների հնարավոր գործնական կիրառության խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ացետիլենային միացությունների քիմիայի, օրգանական սինթեզի, հետերոգեն կատալիզի և պոլիմերային կատալիզատորների կիրառման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիկոսների, քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների, կատալիզի հետազոտողների, նյութագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։