Պատրաստի նյութեր

Աշխատանքը նվիրված է վաղ քրիստոնեության շրջանում ձևավորված հակաերրորդաբանական հոսանքների կրոնագիտական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց առաջացման պատմական, գաղափարական և աստվածաբանական նախադրյալների վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն ուսմունքներն ու կրոնական շարժումները, որոնք տարբեր կերպ էին մեկնաբանում Աստծո, Քրիստոսի և Սուրբ Հոգու փոխհարաբերությունը և չէին ընդունում Երրորդության վերաբերյալ հետագայում հաստատված ուղղափառ քրիստոնեական ձևակերպումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ վաղ քրիստոնեական համայնքների ներսում աստվածաբանական բանավեճերի զարգացմանը, դրանց պատմական միջավայրին և այն գաղափարական հարցադրումներին, որոնք նպաստեցին տարբեր հակաերրորդաբանական դիրքորոշումների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աստծո միասնության, Քրիստոսի աստվածային և մարդկային բնությունների, նրա հարաբերության Հոր հետ, ինչպես նաև Սուրբ Հոգու բնույթի վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանություններին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել միաստվածության գաղափարի տարբեր ըմբռնումները, դրանց հիմնավորման համար օգտագործված աստվածաշնչյան և վաղ քրիստոնեական աղբյուրները, ինչպես նաև տարբեր ուսմունքների ներքին տրամաբանությունն ու փոխազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն գործընթացների ուսումնասիրությանը, որոնց միջոցով վաղ եկեղեցին ձևակերպեց և համակարգեց իր դավանաբանական դիրքորոշումները, այդ թվում՝ աստվածաբանական վեճերը, ժողովական քննարկումները և դավանաբանական սահմանումների ձևավորումը։ Կրոնագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հակաերրորդաբանական հոսանքները դիտարկել ոչ միայն որպես «ճիշտ» կամ «սխալ» դավանաբանական դիրքորոշումներ, այլև որպես վաղ քրիստոնեական բազմազանության, գաղափարական զարգացման և կրոնական ինքնության ձևավորման պատմական երևույթներ։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ վաղ քրիստոնեության ներքին բազմազանության, դավանաբանական հակասությունների և քրիստոնեական աստվածաբանության ձևավորման պատմությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, աստվածաբաններին, եկեղեցու պատմության մասնագետներին, պատմաբաններին, փիլիսոփայության և կրոնական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև վաղ քրիստոնեության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում Հայաստանի և Եվրոպայի միջև քաղաքակրթական առնչությունների ներկայացման և մեկնաբանման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես հասարակական կարծիքի, ազգային ինքնընկալման և արտաքին աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններից է այն հարցի բացահայտումը, թե անկախության առաջին տարիներին հայաստանյան մամուլը ինչպես էր ներկայացնում Եվրոպան, եվրոպական արժեքները, քաղաքական ու մշակութային ավանդույթները և դրանց հնարավոր կապը Հայաստանի պատմական ու ժամանակակից զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքակրթական ընդհանրությունների և տարբերությունների ընկալմանը, Եվրոպայի հետ Հայաստանի պատմական կապերի մեկնաբանմանը, քրիստոնեական և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումներին, ինչպես նաև եվրոպական քաղաքական, հասարակական և մշակութային փորձի նկատմամբ ձևավորվող վերաբերմունքին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տվյալ ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլի հրապարակումների բովանդակային, թեմատիկ և գաղափարական վերլուծություն՝ բացահայտելով այն հիմնական հասկացությունները, գնահատականներն ու մոտեցումները, որոնց միջոցով ներկայացվում էր Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների քաղաքակրթական բաղադրիչը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայաստանի անկախացման, քաղաքական համակարգի փոփոխության, հասարակական վերափոխումների և Եվրոպայի հետ նոր հարաբերությունների ձևավորման համատեքստին։ Մամուլի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե անկախության առաջին տարիներին հայկական հասարակության մեջ ինչպես էին ընկալվում եվրոպականացման, եվրոպական արժեքների յուրացման և Հայաստանի եվրոպական քաղաքակրթական տարածքում դիրքավորման հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հանգամանքին, թե ինչպիսի դեր էր վերագրվում պատմական հիշողությանը, մշակութային ժառանգությանը և ազգային ինքնությանը Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների մեկնաբանության ընթացքում։ Աշխատանքը արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի և մամուլի պատմության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ 1990-ականների սկզբի պարբերականները արտացոլում են անկախության ձևավորման տարիների քաղաքական ու գաղափարական փոփոխությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, լրագրության և մամուլի պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է 2016 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվության միջոցներում տեղ գտած արձագանքների, հրապարակումների և տեղեկատվական նյութերի համակարգված ամփոփումը՝ հանդես գալով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մեդիա դաշտի փաստագրական և տեղեկատու աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե տարվա ընթացքում ինչպիսի իրադարձություններ, հասարակական գործընթացներ, քաղաքական զարգացումներ, մշակութային և սոցիալական թեմաներ են առավել լայնորեն արտացոլվել մամուլում և այլ լրատվամիջոցներում։ Նյութերի ամբողջությունը կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն որպես ժամանակագրական տեղեկատու, այլև որպես հասարակական կարծիքի, տեղեկատվական օրակարգի և տարբեր իրադարձությունների նկատմամբ հանրային արձագանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված արձագանքները կարող են ներկայացնել տարբեր լրատվամիջոցների հրապարակումներ, մեկնաբանություններ, կարծիքներ և տեղեկատվական հաղորդումներ՝ հնարավորություն տալով համադրելու նույն իրադարձության վերաբերյալ տարբեր մոտեցումներ և գնահատականներ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի նյութերի ժամանակագրական և թեմատիկ համակարգումը, որը հեշտացնում է անհրաժեշտ տեղեկության որոնումը և հնարավորություն է տալիս հետևելու տարվա ընթացքում հասարակական ու տեղեկատվական օրակարգի փոփոխություններին։ Այսպիսի տարեգրքային հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքը՝ լրատվամիջոցների արտացոլման տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական աղբյուր՝ մեդիայի պատմության, լրագրության, հասարակական հաղորդակցության և ժամանակակից պատմության առանձին իրադարձությունների ուսումնասիրության ժամանակ։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ մեկտեղում է տարբեր ժամանակներում և տարբեր լրատվական աղբյուրներում հրապարակված արձագանքները՝ ձևավորելով 2016 թվականի տեղեկատվական միջավայրի վերաբերյալ համապարփակ պատկեր։ Այն կարող է հետաքրքրել լրագրողներին, մեդիա հետազոտողներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Աշխատանքը նվիրված է մասնագիտական կողմնորոշման նպատակով անգլերեն լեզվով ընթերցանական կարողությունների զարգացմանը՝ հատուկ կազմված թեստերի կիրառման միջոցով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մասնագիտական բովանդակությամբ անգլերեն տեքստերի ընկալման, հիմնական և երկրորդական տեղեկատվության տարբերակման, մասնագիտական բառապաշարի ճանաչման, տեքստից անհրաժեշտ տեղեկության արագ դուրսբերման և ընթերցած նյութի քննադատական ըմբռնման կարողություններն են։ Աշխատանքում դիտարկվում է թեստավորման մեթոդի կիրառումը որպես սովորողների ընթերցանության հմտությունների զարգացման և միաժամանակ դրանց մակարդակի գնահատման արդյունավետ գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հատուկ կազմված առաջադրանքների կառուցվածքին, բարդության աստիճանին, մասնագիտական թեմատիկային և սովորողների տարիքային ու լեզվական պատրաստվածությանը համապատասխանեցմանը։ Թեստերը կարող են ներառել հիմնական գաղափարի բացահայտման, փաստերի և մանրամասների որոնման, ենթատեքստային իմաստի ընկալման, բառապաշարային համապատասխանությունների, եզրահանգումների ձևակերպման և տեղեկատվության համադրման առաջադրանքներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մասնագիտական կողմնորոշման և օտար լեզվի ուսուցման փոխկապակցումը, որի շնորհիվ սովորողը ոչ միայն զարգացնում է լեզվական կարողությունները, այլև ծանոթանում է տարբեր մասնագիտական ոլորտներին, դրանց տերմինաբանությանը և մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ընթերցանական կարողությունների զարգացման փուլերին, թեստային առաջադրանքների ընտրության և դասակարգման սկզբունքներին, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում դրանց պարբերական կիրառման արդյունավետությանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սովորողների առաջընթացի գնահատումը՝ սկզբնական և վերջնական արդյունքների համեմատության միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու մշակված մեթոդի արդյունավետությունը և անհրաժեշտության դեպքում կատարելագործելու ուսուցման ռազմավարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել անգլերենի դասավանդման գործընթացում մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող ընթերցանության նյութերի և թեստերի կիրառման համար՝ նպաստելով սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի, տեղեկատվության արագ մշակման և մասնագիտական հաղորդակցության համար անհրաժեշտ լեզվական պատրաստվածության զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անգլերենի ուսուցիչներին, դասախոսներին, մեթոդիստներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին, լեզվի ուսուցման մասնագետներին և ապագա մանկավարժներին։

Աշխատանքը նվիրված է 20 ՄէՎ էներգիա ունեցող էլեկտրոնների՝ պիեզոէլեկտրական մոնոբյուրեղներում արտաքին ակուստիկ դաշտերի առկայության պայմաններում ալիքային ուղղորդման՝ каналավորման, երևույթի տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բյուրեղային կառուցվածքի և բարձր էներգիայի լիցքավորված մասնիկների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, որի ընթացքում էլեկտրոնների շարժումը կարող է զգալիորեն պայմանավորվել բյուրեղի ատոմների պարբերական դասավորությամբ և առաջացող էլեկտրական դաշտերով։ Արտաքին ակուստիկ դաշտի ներգործությունը հնարավորություն է տալիս փոփոխելու բյուրեղային ցանցի դինամիկ վիճակը և, հետևաբար, ազդելու էլեկտրոնների շարժման հետագծերի, էներգետիկ կորուստների և каналավորման պայմանների վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնների շարժման հավանական հետագծերը, բյուրեղային պոտենցիալի առանձնահատկությունները, каналավորման կայունության պայմանները և արտաքին ակուստիկ ազդանշանի պարամետրերի ազդեցությունը մասնիկների դինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակուստիկ դաշտի հաճախության, ամպլիտուդի և տարածման բնութագրերի փոփոխության հետևանքով առաջացող երևույթներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը էլեկտրոնների բաշխման և բյուրեղից դուրս գալու գործընթացների վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել տեսական մոդելավորում, մաթեմատիկական հաշվարկներ և մասնիկների շարժման թվային սիմուլյացիա՝ տարբեր ֆիզիկական պայմաններում համակարգի վարքագիծը գնահատելու համար։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են բյուրեղային միջավայրում բարձր էներգիայի մասնիկների փոխազդեցության ավելի խոր ըմբռնման, ինչպես նաև ճառագայթման և մասնիկների կառավարման նոր մեխանիզմների հետազոտության տեսանկյունից։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ բյուրեղային նյութերում մասնիկների տրանսպորտի, ճառագայթային ֆիզիկայի, բարձր էներգիայի ֆիզիկայի և պինդ մարմնի էլեկտրադինամիկայի հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, նյութագետներին, բարձր էներգիայի մասնիկների ֆիզիկայով զբաղվող հետազոտողներին, պիեզոէլեկտրական նյութերի մասնագետներին և համապատասխան ֆիզիկական ուղղությունների ասպիրանտներին ու ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Գրիգոր Արծրունու գրական-հասարակական գործունեության և նրա ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի երկրորդ կեսի հայ մշակութային ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Արծրունու՝ որպես գրական գործչի ձևավորման ընթացքը, նրա ստեղծագործական հայացքները, գրական-քննադատական գործունեությունը և հայ հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հրապարակախոսական ու գրական գործունեությանը, հասարակական երևույթների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքին և ժամանակի կարևոր խնդիրների արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Արծրունու լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի նկատմամբ նրա մոտեցումներին, կերպարների ու թեմաների ընտրությանը և հասարակական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա գրական-քննադատական հայացքների ուսումնասիրությունը, քանի որ նա նշանակալի դեր է ունեցել ժամանակի գրական գործընթացների գնահատման, նոր գրական ուղղությունների տարածման և ընթերցող հասարակության ձևավորման գործում։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև Արծրունու կապերը ժամանակի հայ մտավորականների և գրական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա գործունեության ազդեցությունը արևելահայ հասարակական և մշակութային կյանքի վրա։ Նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու XIX դարի հայ գրականության և հասարակական մտքի փոխկապակցված զարգացումը, երբ գրականությունը հաճախ հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության միջոց, այլև որպես հասարակական խնդիրների քննարկման և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման կարևոր հարթակ։ Աշխատությունը կարող է գնահատել Արծրունու տեղը հայ գրականության պատմության մեջ, նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը և հետագա գրական ու հասարակական գործընթացների վրա թողած ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, լրագրության և հրապարակախոսության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրականության պատմության մասնագետներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատանքը նվիրված է Մ. Գ. Ներսիսյանի գիտական ժառանգության մեջ հայ ազատագրական շարժման և Հայոց ցեղասպանության պատմության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պատմաբանի աշխատություններում հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի, Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության վիճակի, հայկական հարցի և Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ձևավորված գիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական, քաղաքական և հասարակական պայմանների վերլուծությանը, որոնցում ձևավորվել և զարգացել են հայ ազատագրական շարժման տարբեր դրսևորումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի ազգային-ազատագրական կազմակերպություններին, հասարակական-քաղաքական գործիչներին, հայ բնակչության ինքնապաշտպանական պայքարին և Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությանը՝ դրանք դիտարկելով պատմական իրադարձությունների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրությանը՝ ներառյալ դրա նախադրյալները, կազմակերպման և իրականացման գործընթացները, հայ բնակչության զանգվածային տեղահանություններն ու կոտորածները, ինչպես նաև միջազգային արձագանքներն ու պատմական հետևանքները։ Ներսիսյանի գիտական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա աղբյուրագիտական և պատմագիտական մոտեցումները, օգտագործված փաստաթղթային ու վավերագրական նյութերի նշանակությունը և այդ նյութերի հիման վրա կատարված պատմական եզրահանգումները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև պատմաբանի ներդրման գնահատումը հայ պատմագիտության զարգացման գործում և նրա աշխատությունների նշանակությունը հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Կարող է վերլուծվել նաև այն, թե ինչպես են ազգային-ազատագրական շարժման և ցեղասպանության հիմնահարցերը ներկայացվում մեկ ընդհանուր պատմական գործընթացի շրջանակում՝ հաշվի առնելով ազգային ինքնապաշտպանության, քաղաքական պայքարի և պետական քաղաքականության փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է ոչ միայն կոնկրետ պատմաբանի գիտական ժառանգության գնահատման, այլև հայ պատմագրության զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, պատմագրության մասնագետներին, Հայոց ցեղասպանության և հայ ազգային-ազատագրական շարժումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան թեմաներով ուսումնասիրություններ կատարող ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է տարբեր հաճախություններով տակտավորվող թվային սխեմաների համաձայնեցման միջոցների մշակմանը՝ կենտրոնանալով տարբեր տակտային տիրույթներում աշխատող թվային հանգույցների միջև տվյալների հուսալի և ճիշտ փոխանցման ապահովման խնդրի վրա։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ ժամանակակից թվային համակարգերում առանձին բաղադրիչներ հաճախ աշխատում են տարբեր հաճախություններով, ինչի հետևանքով անհրաժեշտ է ապահովել դրանց միջև ազդանշանների և տվյալների ճիշտ փոխանակում՝ խուսափելով ժամանակային անհամապատասխանություններից, տվյալների կորստից և համակարգի անկայուն աշխատանքից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հաճախություններով աշխատող սխեմաների փոխկապակցման հիմնական սկզբունքները, տակտային ազդանշանների փոխհարաբերությունները, տվյալների փոխանցման ժամանակային սահմանափակումները և հնարավոր խափանումների առաջացման պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասինխրոն և բազմատիրույթ թվային համակարգերում ազդանշանների համաժամացման մեխանիզմներին, մետաստաբիլության ռիսկի նվազեցմանը, տվյալների փոխանցման հուսալիության բարձրացմանը և համապատասխան ինտերֆեյսների նախագծմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր հաճախություններով աշխատող բլոկների միջև տվյալների փոխանցման արդյունավետության և արագության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ապարատային ռեսուրսների օգտագործումը, էներգասպառումը և կառուցվածքային բարդությունը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել և մոդելավորվել տարբեր համաձայնեցման սխեմաներ, այնուհետև իրականացվել դրանց համակարգչային կամ ապարատային փորձարկումներ՝ աշխատանքային ռեժիմների, ժամանակային պարամետրերի և հուսալիության ցուցանիշների գնահատման նպատակով։ Առաջարկվող միջոցների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընտրելու տվյալ թվային համակարգի պահանջներին առավել համապատասխան լուծումը և կատարելագործելու տարբեր տակտային տիրույթների միջև փոխազդեցությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ժամանակակից միկրոպրոցեսորային համակարգերում, ծրագրավորվող տրամաբանական սարքերում, թվային կառավարման համակարգերում, կապի սարքավորումներում և այլ բարդ ապարատային համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր հաճախություններով աշխատող հանգույցների հուսալի համագործակցություն։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրոնիկայի և միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, թվային համակարգերի նախագծողներին, ապարատային ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է բարձր կարգի ածանցյալների նկատմամբ չլուծված սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի որոշակի դասի ուսումնասիրությանը։ Այսպիսի հավասարումները տարբերվում են դասական դիֆերենցիալ հավասարումներից նրանով, որ բարձր կարգի ածանցյալները հնարավոր չէ միարժեքորեն արտահայտել մնացած փոփոխականների և ածանցյալների միջոցով, ինչի հետևանքով դրանց հետազոտությունը պահանջում է հատուկ տեսական մոտեցումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ուսումնասիրվող համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուծումների գոյության և միարժեքության հարցերը, ինչպես նաև հավասարումների վերափոխման և վերլուծության հնարավոր մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում չլուծված համակարգը կարող է բերվել ավելի պարզ կամ դասական ձևի, ինչը հնարավորություն է տալիս կիրառել դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության համապատասխան արդյունքները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև սկզբնական կամ եզրային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները, լուծումների կառուցվածքը և համակարգերի տարբեր տեսակի եզակիությունների առաջացման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հավասարումների երկրաչափական մեկնաբանությանը և այն բազմությունների ուսումնասիրությանը, որոնց վրա սահմանվում են համակարգի հնարավոր լուծումները։ Հետազոտության ընթացքում ստացված տեսական արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տվյալ դասի հավասարումների համար լուծումների հատկությունների, կայունության և համակարգերի վարքագծի ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկական վերլուծության և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության տեսանկյունից, քանի որ բարձր ածանցյալների նկատմամբ չլուծված համակարգերը հաճախ առաջանում են մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի տարբեր խնդիրների մոդելավորման ժամանակ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, դիֆերենցիալ հավասարումների մասնագետներին, մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական մեխանիկայի ոլորտների ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտում պտղատու ծառատեսակների կոկցիդների դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրմանն ու մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում կոկցիդների տարածվածությանը, տեսակային կազմին, կենսաբանական առանձնահատկություններին, զարգացման փուլերին և պտղատու ծառերի վրա դրանց պատճառած վնասներին։ Այս վնասատուները կարող են զգալիորեն թուլացնել ծառերը, նվազեցնել աճի և պտղաբերության ինտենսիվությունը, վատացնել պտուղների ապրանքային որակը և որոշ դեպքերում նպաստել բույսերի ընդհանուր կենսունակության նվազմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վնասատուների տարածմանն ու բազմացմանը նպաստող պայմանները՝ կապված ջերմաստիճանի, խոնավության, ծառերի սորտային առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկայի և այգիների մշակության համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու տեղական կլիմայական և էկոլոգիական պայմանների հաշվառումը, քանի որ դրանք կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոկցիդների զարգացման դինամիկայի և վնասակարության աստիճանի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պայքարի տարբեր եղանակների արդյունավետության գնահատումը՝ ներառյալ ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումները։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև պայքարի միջոցների կիրառման օպտիմալ ժամկետների որոշումը՝ հաշվի առնելով վնասատուների զարգացման առավել խոցելի փուլերը և պտղատու ծառերի վեգետացիայի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հիմնավորել վնասատուների դեմ ինտեգրված պայքարի մոտեցման կիրառումը, որի դեպքում տարբեր միջոցները համակցվում են՝ բարձր արդյունավետություն ապահովելու և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պտղատու այգիների պաշտպանության արդյունավետ համակարգի ձևավորմանը, բերքատվության և պտղի որակի պահպանմանը, ինչպես նաև վնասատուների տարածման կանխարգելմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, պտղաբույծներին, միջատաբաններին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է ամուսնական կյանքից բավարարվածության և հուզական ինտելեկտի փոխադարձ կապի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել, թե ինչպես են մարդու հույզերը ճանաչելու, հասկանալու, կարգավորելու և արդյունավետ արտահայտելու կարողությունները կապված զուգընկերային հարաբերությունների որակի և ամուսնական կյանքից ընդհանուր բավարարվածության հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ամուսնական հարաբերությունների հոգեբանական առանձնահատկությունները, փոխադարձ վստահությունը, հաղորդակցությունը, փոխըմբռնումը, կոնֆլիկտների կարգավորումը, էմպատիան և զուգընկերոջ հուզական կարիքներին արձագանքելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուզական ինտելեկտի հիմնական բաղադրիչներին՝ սեփական հույզերի ճանաչմանը, դրանց կառավարմանը, այլ մարդկանց հույզերի ընկալմանը և սոցիալական փոխազդեցության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն հարցը, թե արդյոք հուզական իրազեկվածության և ինքնակարգավորման ավելի բարձր մակարդակը նպաստում է ամուսնական հարաբերություններում ավելի կառուցողական հաղորդակցության, փոխադարձ աջակցության և բավարարվածության ձևավորմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ուժեղացնել կամ թուլացնել այդ կապը, մասնավորապես՝ ամուսնության տևողությունը, զուգընկերների հաղորդակցական ոճը, կոնֆլիկտների հաճախականությունը, փոխադարձ սպասումները և հարաբերություններում առկա հոգեբանական աջակցությունը։ Հետազոտության էմպիրիկ հատվածը կարող է հիմնվել համապատասխան հոգեբանական մեթոդիկաների, հարցաթերթերի և վիճակագրական վերլուծության վրա՝ հուզական ինտելեկտի և ամուսնական բավարարվածության մակարդակների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը բացահայտելու նպատակով։ Արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ընտանեկան հարաբերությունների հոգեբանական առանձնահատկությունների ավելի խոր ըմբռնման համար և ցույց տալ, թե ինչ դեր կարող են ունենալ հուզական հմտությունները հարաբերությունների կայունության ու փոխադարձ բավարարվածության պահպանման գործում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ընտանեկան և սոցիալական հոգեբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, հոգեբաններին, խորհրդատուներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև միջանձնային հարաբերությունների և հուզական ինտելեկտի խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտարժութային շուկայի պետական կարգավորման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով շուկայի գործունեության տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արտարժույթի առքուվաճառքի գործառնությունների կազմակերպման սկզբունքները, փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, արժութային շուկայի մասնակիցների գործունեությունը և պետական կարգավորման հիմնական գործիքները։ ՀՀ-ում գործում է ազատ լողացող փոխարժեքի քաղաքականություն, սակայն Կենտրոնական բանկը կարող է միջամտել արտարժութային շուկայում՝ խուճապային իրավիճակներն ու էական տատանումները կանխելու նպատակով։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում Կենտրոնական բանկի դերակատարությանը՝ որպես դրամավարկային և արժութային քաղաքականության հիմնական իրականացնողի, ինչպես նաև արտարժութային գործառնությունների վերահսկման և շուկայի մասնակիցների գործունեության կարգավորման մեխանիզմներին։ ՀՀ օրենսդրությամբ արտարժույթի առքուվաճառքի գործառնությունների իրականացման, մասնագիտացված անձանց գործունեության և արժութային վերահսկողության համար սահմանված են համապատասխան իրավական պահանջներ, իսկ Կենտրոնական բանկը հրապարակում է արժութային շուկաներում ձևավորված միջին փոխարժեքները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոխարժեքի տատանումների, գնաճի, արտաքին առևտրի, կապիտալի շարժի, դրամական փոխանցումների, միջազգային պահուստների և այլ մակրոտնտեսական գործոնների փոխազդեցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել արժութային ռիսկերի կառավարմանը, շուկայի իրացվելիության ապահովմանը և արտարժութային ածանցյալների զարգացմանը, այդ թվում՝ ֆորվարդային ու սվոփ գործառնությունների կիրառմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև արժութային շուկայի թափանցիկության, մրցակցային միջավայրի և վերահսկողության արդյունավետության բարձրացումը, քանի որ շուկայի կայունությունը անմիջականորեն կապված է ֆինանսական համակարգի ընդհանուր կայունության և տնտեսական սուբյեկտների վստահության հետ։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել գործող կարգավորման համակարգի առավելություններն ու սահմանափակումները, բացահայտել առկա խնդիրները և առաջարկել դրանց լուծման հնարավոր ուղիներ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության բացությունը, արտաքին տնտեսական կապերը և փոխարժեքային ռիսկերի նկատմամբ զգայունությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և դրամավարկային քաղաքականության ու ֆինանսական շուկաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է ներդրումային գործընթացների վիճակագրական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ներդրումային գործունեության ծավալների, կառուցվածքի, դինամիկայի և արդյունավետության վիճակագրական գնահատման մեթոդներն ու դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումների ձևավորման և շարժի վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտմանը, ներդրումային հոսքերի ժամանակային փոփոխությունների վերլուծությանը և տարբեր ոլորտների ու տնտեսության հատվածների միջև ներդրումների բաշխվածության գնահատմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինչպես ներքին, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրումների ցուցանիշները, դրանց կառուցվածքը ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների, տարածաշրջանների, ֆինանսավորման աղբյուրների և այլ բնութագրիչների։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վիճակագրական ցուցանիշների համակարգի ձևավորմանը, տվյալների հավաքագրման և համադրելիության խնդիրներին, ինչպես նաև ներդրումային գործընթացների քանակական գնահատման համար համապատասխան գործակիցների, ինդեքսների և վերլուծական մեթոդների կիրառմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ներդրումային ակտիվության վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոններին՝ տնտեսական աճին, գնաճին, տոկոսադրույքներին, փոխարժեքի փոփոխություններին, ֆինանսական շուկայի վիճակին, պետական քաղաքականությանը և գործարար միջավայրին։ Վիճակագրական վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ներդրումային գործընթացների զարգացման միտումները, դրանց փոխկապակցվածությունը տնտեսական այլ ցուցանիշների հետ և գնահատել առկա կառուցվածքային փոփոխությունները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև ներդրումային գործընթացների կանխատեսման և դրանց հնարավոր զարգացումների գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությունը, ինչը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման և ներդրումային որոշումների հիմնավորման համար։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Հայաստանի պայմաններում վիճակագրական տեղեկատվության ամբողջականության, հավաստիության, համադրելիության և ժամանակային շարունակականության ապահովումը, քանի որ որակյալ տվյալները ներդրումային միջավայրի օբյեկտիվ գնահատման կարևոր նախապայման են։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ներդրումային գործընթացների գնահատման ավելի արդյունավետ վիճակագրական գործիքակազմի ձևավորմանը և Հայաստանի տնտեսության ներդրումային ներուժի ու զարգացման միտումների առավել հիմնավորված վերլուծությանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, վիճակագիրներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ներդրումային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատանքը նվիրված է արմնկային հոդի կազմությանը մասնակցող ոսկրերի կոտրվածքների համալիր բուժման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ախտորոշման, բուժման մեթոդների ընտրության, վիրահատական և վերականգնողական միջոցառումների ամբողջությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արմնկային հոդի անատոմիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններին, քանի որ այս շրջանի կոտրվածքները հաճախ ուղեկցվում են հոդի կայունության խանգարմամբ, շարժումների սահմանափակմամբ և հետվնասվածքային բարդությունների առաջացման վտանգով։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել վնասվածքների տարբեր տեսակները, դրանց ծանրության աստիճանը, կոտրվածքների տեղակայումը և հարակից փափուկ հյուսվածքների կամ հոդային կառուցվածքների վնասման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ոսկրային բեկորների տեղաշարժը, հոդային մակերեսների վիճակը և վնասվածքի ընդհանուր բնույթը՝ բուժման առավել նպատակահարմար մարտավարությունը որոշելու համար։ Բուժական մոտեցումների ուսումնասիրությունը ներառում է ինչպես պահպանողական մեթոդները, այնպես էլ վիրահատական բուժման տարբեր եղանակները՝ կախված կոտրվածքի բնույթից, բարդությունից և հիվանդի ընդհանուր վիճակից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոսկրային բեկորների ճիշտ դիրքի վերականգնմանը և պահպանմանը, հոդի կայունության ապահովմանը, ինչպես նաև հնարավորինս վաղ ֆունկցիոնալ վերականգնմանը։ Համալիր բուժման կարևոր բաղադրիչ է հետվիրահատական կամ հետվնասվածքային վերականգնողական փուլը, որի նպատակն է վերականգնել արմնկային հոդի շարժումների ծավալը, մկանային ուժը և վերջույթի ֆունկցիոնալ կարողությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հնարավոր բարդություններին, այդ թվում՝ հոդի շարժունակության սահմանափակմանը, դեֆորմացիաներին, ցավային համախտանիշին, անկայունությանը և հետվնասվածքային դեգեներատիվ փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման ու բուժման մոտեցումներին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել արմնկային շրջանի կոտրվածքների բուժման արդյունավետության բարձրացմանը, բուժական մարտավարության անհատականացմանը և հիվանդների ֆունկցիոնալ վերականգնման ժամկետների կրճատմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել վնասվածքաբաններին, օրթոպեդներին, վիրաբույժներին, վերականգնողական բժշկության մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։