Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Религия

    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարան

    Հրատարակությունը պարունակում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան բնագիրը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական վկայությունները։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, հանրային ծառայության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության պատմություններին։ Ավետարանական պատումները ներկայացնում են քրիստոնեական վարդապետության առանցքային գաղափարները՝ Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերը, հավատարմությունը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունն ու հոգևոր մաքրությունը։ Դրանց բարոյական պատգամները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես անհատի հոգևոր դաստիարակության, այնպես էլ համայնքային և եկեղեցական կյանքի համար։ Ավետարանը քրիստոնեական պաշտամունքի, քարոզչության և աղոթական ընթերցանության հիմնական աղբյուրներից է, իսկ դրա հայերեն հրատարակությունները դարեր շարունակ նպաստել են Սուրբ գրքի տարածմանը և հայերեն հոգևոր մշակույթի պահպանմանը։ Այս գիրքը կարող է ծառայել հավատացյալների անձնական ընթերցանության, քրիստոնեական ուսուցման և աստվածաշնչյան գիտելիքների խորացման համար։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի հայ գրքի ու տպագրության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայերեն կրոնական գրականության ավանդույթի մաս։

    Обновлено. 2026-11-04
    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարան
    Онлайн

    История

    Պատմա-հնագիտական ուսումնասիրություններ

    Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է պատմության և հնագիտության բնագավառներին առնչվող ուսումնասիրություններ, որոնք ուղղված են անցյալի հասարակությունների, մշակութային միջավայրի և պատմական զարգացումների հետազոտությանը։ Հնագիտական նյութերի և պատմական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջանների բնակչության կենսակերպի, նյութական մշակույթի, տնտեսական գործունեության, հասարակական կազմակերպման և մշակութային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Պատմա-հնագիտական հետազոտություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հնավայրերի, բնակավայրերի, դամբարանների, նյութական գտածոների և պատմական հուշարձանների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև դրանց միջոցով պատմական իրադարձությունների ու մշակութային գործընթացների վերակազմությունը։ Ժողովածուի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմական փաստերի և հնագիտական ապացույցների փոխլրացնող նշանակությունը՝ անցյալի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորման գործում։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են Հայաստանի և հարակից տարածքների պատմական ու մշակութային ժառանգության ճանաչման, հնագիտական տվյալների գիտական շրջանառության և պատմական ժամանակաշրջանների համակողմանի հետազոտության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների և հնագույն ու միջնադարյան հասարակությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Обновлено. 2026-11-02
    Պատմա-հնագիտական ուսումնասիրություններ
    Онлайн

    Лингвистика

    Բայազետի բարբառը և նրա լեզվական առնչությունները շրջակա բարբառների հետ

    Աշխատությունը նվիրված է Բայազետի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը և նրա լեզվական առնչությունների բացահայտմանը շրջակա բարբառային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է բարբառի ձևավորման պատմական նախադրյալները, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով դրա տեղն ու դերը հայերենի բարբառային բազմազանության մեջ։ Քննարկվում են Բայազետի բարբառի փոխազդեցությունները հարակից բարբառների հետ, լեզվական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք պայմանավորել են տվյալ բարբառի զարգացման ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառային բառապաշարի, արտահայտչական միջոցների, խոսվածքային առանձնահատկությունների և լեզվական հնագույն տարրերի պահպանման խնդիրներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանային լեզվական կապերը, պատմական տեղաշարժերի ազդեցությունը և հայոց լեզվի տարածքային տարբերակների զարգացման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության, լեզվի պատմության և ազգագրական ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով արժեքավոր նյութ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական հետազոտությունների տեսանկյունից։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, բարբառագետների, պատմաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց լեզվի տարածքային առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Բայազետի բարբառը և նրա լեզվական առնչությունները շրջակա բարբառների հետ
    Онлайн

    Математика

    Курс дифференциального и интегрального исчисления. Том 1

    Курс дифференциального и интегрального исчисления. Том 1 աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի դասական հիմնարար ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական անալիզի առաջին մասի հիմունքները՝ ընդգրկելով սահմանների, շարունակականության, ածանցյալների և ինտեգրալների հիմնական գաղափարներն ու դրանց հատկությունները, այն բացատրում է մեկ փոփոխականի ֆունկցիաների վարքագիծը, դիֆերենցման կանոնները, միջին արժեքի թեորեմները և Տեյլորի շարքերը, ինչպես նաև որոշակի և անորոշ ինտեգրալների հաշվարկման մեթոդները և դրանց երկրաչափական ու ֆիզիկական մեկնաբանությունները, գիրքը միաժամանակ ներկայացնում է խիստ մաթեմատիկական ապացույցներ և բազմաթիվ օրինակներ ու վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել անալիտիկ մտածողություն և պատրաստում են հետագա խորացված ուսումնասիրությունների՝ բազմաչափ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում, ինչը այն դարձնում է կարևոր հիմք ինժեներական և բնական գիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-15
    Курс дифференциального и интегрального исчисления. Том 1
    Онлайн

    Биология

    Влияние иммобилизационного и акустического стрессов на некоторые показатели функционального состояния крыс

    Աշխատանքը նվիրված է իմոբիլիզացիոն և ակուստիկ սթրեսների ազդեցության ուսումնասիրությանը առնետների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող մի շարք ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սթրեսային գործոնների նկատմամբ կենդանի օրգանիզմի արձագանքի ուսումնասիրությունը և տարբեր բնույթի արտաքին ազդեցությունների պայմաններում ֆիզիոլոգիական համակարգերի գործունեության փոփոխությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ իմոբիլիզացիան և ուժեղ կամ երկարատև ձայնային գրգռումը կարող են օրգանիզմի համար հանդես գալ որպես սթրեսածին գործոններ՝ առաջացնելով նյարդային, հորմոնալ և այլ ֆունկցիոնալ համակարգերի փոխկապակցված արձագանքներ։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր տեսակի սթրեսային ազդեցությունների համեմատական դիտարկման հնարավորությամբ և դրանց հետևանքով առաջացող ֆիզիոլոգիական տեղաշարժերի գնահատմամբ։ Առնետների վրա իրականացվող փորձարարական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերահսկելի պայմաններում հետևել օրգանիզմի արձագանքին, համադրել ելակետային և սթրեսային վիճակների ցուցանիշները և առանձնացնել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տվյալ ազդեցության տեսակին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվող ֆունկցիոնալ ցուցանիշները կարող են արտացոլել օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը, հարմարվողական հնարավորությունները և սթրեսային ազդեցությանը պատասխանող կարգավորիչ մեխանիզմների ակտիվությունը։ Հատկապես կարևոր է սթրեսային գործոնների ինտենսիվության, տևողության և բնույթի հետ ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների հնարավոր կապերի բացահայտումը։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել սթրեսի նկատմամբ կենդանի համակարգի արձագանքի մեխանիզմների մասին և հասկանալ, թե ինչպես կարող են տարբեր արտաքին գրգռիչներ ազդել նույն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ֆիզիոլոգիայի, կենսաբանության, փորձարարական բժշկության, նյարդաֆիզիոլոգիայի և սթրեսի կենսաբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր է որպես փորձարարական ուսումնասիրություն, որն արտացոլում է կենդանիների մոդելների կիրառմամբ սթրեսային ազդեցությունների ուսումնասիրման մոտեցումները և օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների գնահատման մեթոդաբանական սկզբունքները։

    Обновлено. 2026-09-20
    Влияние иммобилизационного и акустического стрессов на некоторые показатели функционального состояния крыс
    Онлайн

    История

    Հայկական հարց․ հատոր Ա

    «Հայկական հարց» աշխատության առաջին հատորը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկի՝ Հայկական հարցի ձևավորման, պատմական զարգացման և միջազգային քաղաքական հարաբերություններում դրա ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հայկական հարցը հայ ժողովրդի ազգային իրավունքների, պատմական հայրենիքում անվտանգ ու արժանապատիվ գոյության, ինքնորոշման, ազգային ինքնության պահպանման և պատմական արդարության վերականգնման հետ կապված բազմաշերտ պատմաքաղաքական հիմնախնդիր է, որն առանձնահատուկ նշանակություն է ստացել Օսմանյան կայսրության կազմում հայ բնակչության վիճակի, կայսրության ներքին ճգնաժամերի և XIX դարի միջազգային հարաբերությունների վերափոխումների համատեքստում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Հայկական հարցի առաջացման պատմական նախադրյալներին, հայ ժողովրդի քաղաքական և հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին, Օսմանյան կայսրությունում հայերի ազգային, իրավական, տնտեսական ու հասարակական դրությանը, ինչպես նաև հայ բնակչության անվտանգության և իրավունքների պաշտպանության խնդրի աստիճանական միջազգայնացմանը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Հայկական հարցի և Արևելյան հարցի փոխկապակցվածության դիտարկումը, քանի որ Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության, եվրոպական տերությունների աշխարհաքաղաքական շահերի, տարածաշրջանային ազդեցության և դիվանագիտական մրցակցության պայմաններում հայ ժողովրդի հիմնախնդիրները աստիճանաբար վերածվեցին միջազգային քաղաքական օրակարգի բաղադրիչի։ Այս պատմական գործընթացի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես ներքին ազգային և հասարակական խնդիրները կարող են ձեռք բերել միջազգային նշանակություն՝ ներգրավելով տարբեր պետությունների, դիվանագիտական կառույցների և քաղաքական ուժերի շահերը։ Գրքի ուսումնասիրության առանցքային ուղղություններից է նաև հայ ազգային-ազատագրական շարժման ձևավորման ու զարգացման պատմական միջավայրը, ազգային ինքնագիտակցության աճը, հասարակական մտքի զարգացումը և հայության քաղաքական պահանջների աստիճանական հստակեցումը։ Հայկական հարցի պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն դիվանագիտական բանակցությունների և միջազգային պայմանագրերի հաջորդականություն, այլև հայ ժողովրդի ազգային գոյության, իրավունքների պաշտպանության, հասարակական կազմակերպման և քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումների բարդ ընթացք։ Այս առումով կարևոր է դիտարկել եվրոպական տերությունների քաղաքականությունը, նրանց հայտարարությունների և իրական գործողությունների փոխհարաբերությունը, միջազգային դիվանագիտության ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա, ինչպես նաև հայկական հիմնախնդիրների շուրջ ձևավորված քաղաքական մոտեցումների հակասություններն ու սահմանափակումները։ Աշխատության թեմատիկ նշանակությունը պայմանավորված է նաև Հայկական հարցի հետագա պատմական զարգացումների ըմբռնման հնարավորությամբ, քանի որ դրա տարբեր փուլերը սերտորեն կապված են հայ ժողովրդի նոր և նորագույն պատմության կարևոր իրադարձությունների, ազգային ողբերգությունների, պետականության վերականգնման ձգտումների և միջազգային ճանաչման գործընթացների հետ։ Հատորը կարևոր նյութ է Հայկական հարցը ոչ թե մեկուսացված պատմական իրադարձությունների ամբողջություն, այլ երկարատև և բազմաշերտ պատմական գործընթաց դիտարկելու համար՝ բացահայտելով դրա քաղաքական, ազգային, իրավական և միջազգային չափումները։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Հայկական հարցի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վեր հանելու հայ ժողովրդի պատմական փորձի և միջազգային հարաբերությունների ընդհանուր օրինաչափությունների փոխկապակցվածությունը, հասկանալու մեծ տերությունների շահերի ազդեցությունը փոքր ժողովուրդների ճակատագրի վրա և գնահատելու ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդրի տեղը միջազգային քաղաքականության մեջ։ Գրքի մշակութային և ազգային նշանակությունը դրսևորվում է հայ ժողովրդի պատմական հիշողության պահպանման, ազգային ինքնագիտակցության խորացման և պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի ընկալման գործում։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմությամբ, հայագիտությամբ, արևելագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով և քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների ու մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայկական հարցի պատմական բովանդակության, դրա ձևավորման պայմանների և հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրում ունեցած նշանակության առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

    Обновлено. 2026-11-18
    Հայկական հարց․ հատոր Ա