Աղաչրաղյանց, Մեսրովբ

Технология

Աշխատությունը նվիրված է արվեստների, արհեստների և մարդկային ստեղծագործական գործունեության տարբեր բնագավառների ներկայացմանն ու դրանցում կիրառվող նորարարական հնարքների և տեխնիկական միջոցների ճանաչմանը։ Այն արտացոլում է գիտելիքների տարածման այն լուսավորական մոտեցումը, որի նպատակն էր ընթերցողին ծանոթացնել մարդու ստեղծագործական ու գործնական գործունեության բազմազանությանը, արհեստների զարգացմանը և տեխնիկական առաջընթացի նշանակությանը։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը միավորում է արվեստի, կիրառական գիտությունների և տեխնիկական գիտելիքների ոլորտները՝ ցույց տալով, որ մարդկային ստեղծագործությունը դրսևորվում է ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտության, այլև նյութերի մշակման, գործիքների կատարելագործման, արտադրական եղանակների և նոր հնարքների ստեղծման միջոցով։ Արվեստ հասկացությունն այս համատեքստում ընդգրկում է մարդկային հմտության և ստեղծագործական կարողության տարբեր դրսևորումներ՝ գեղարվեստական գործունեությունից մինչև գործնական արհեստներ ու տեխնիկական աշխատանքներ։ Նոր հնարքների և գյուտերի ներկայացումը կարևորում է մարդկային մտքի զարգացումը, փորձի կուտակումը և առկա միջոցները կատարելագործելու ձգտումը։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր գործունեության բնագավառների միջև կապերի բացահայտմամբ։ Արհեստագործական և արտադրական աշխատանքը պահանջում է նյութերի հատկությունների իմացություն, գործիքների ճիշտ կիրառում, տեխնիկական ճշգրտություն և գործնական փորձ։ Գեղարվեստական գործունեությունն իր հերթին հիմնվում է ձևի, համաչափության, գունային ներդաշնակության, նյութի արտահայտչական հնարավորությունների և մարդկային ստեղծագործական երևակայության վրա։ Այս երկու ոլորտների համադրությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին հասկանալու, որ արվեստն ու տեխնիկան հաճախ փոխլրացնում են միմյանց՝ նպաստելով ինչպես գեղագիտական արժեքների ստեղծմանը, այնպես էլ մարդու կենցաղային ու աշխատանքային պայմանների բարելավմանը։ Նորարարական հնարքների կարևորումը վկայում է գիտելիքի գործնական կիրառության նկատմամբ հետաքրքրության մասին։ Մարդկության տեխնիկական առաջընթացը պայմանավորված է եղել դիտարկումների, փորձերի, հայտնագործությունների և նախորդ սերունդների ձեռքբերումների շարունակական կատարելագործմամբ։ Գործիքների, սարքերի, արտադրական եղանակների և աշխատանքային միջոցների զարգացումը փոխել է մարդու գործունեության բնույթը՝ ընդլայնելով նյութական արտադրության, շինարարության, արհեստների և արվեստների հնարավորությունները։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևորում է ոչ միայն արդեն գոյություն ունեցող գիտելիքների ճանաչումը, այլև նոր լուծումներ որոնելու, ստեղծագործաբար մտածելու և մարդկային փորձը գործնական արդյունքի վերածելու անհրաժեշտությունը։ Երկի գաղափարական առանցքում կարելի է առանձնացնել գիտելիքի օգտակարության, ստեղծագործ աշխատանքի արժևորման և առաջընթացի կարևորության գաղափարները։ Մարդկային հմտությունները դիտարկվում են որպես հասարակության զարգացման կարևոր գործոն, իսկ նոր գյուտերն ու հնարքները՝ որպես կուտակված փորձի և մտավոր աշխատանքի արդյունք։ Նման մոտեցումը նպաստում է ընթերցողի հետաքրքրության ձևավորմանը բնության, նյութերի, գործիքների և տեխնիկական երևույթների նկատմամբ՝ խրախուսելով դիտողականությունը, հետազոտական հետաքրքրասիրությունն ու ինքնուրույն մտածողությունը։ Ուսուցողական տեսանկյունից աշխատությունը ներկայացնում է բազմաբնույթ գիտելիքների հանրամատչելի փոխանցման կարևոր օրինակ։ Արվեստների և տեխնիկական հնարքների վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են նպաստել տարբեր մասնագիտական ուղղությունների ճանաչմանը, գործնական աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և մարդկային ստեղծագործական կարողությունների գնահատմանը։ Այն նաև ընդգծում է տեսական գիտելիքի ու գործնական փորձի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ տեխնիկական առաջընթացը պահանջում է ինչպես գիտելիք, այնպես էլ փորձարկելու և կատարելագործելու պատրաստակամություն։ Գրական և կառուցվածքային առումով աշխատությունը պատկանում է հանրամատչելի գիտակրթական գրականության այն տեսակին, որը միավորում է տարբեր բնագավառների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել ընթերցողի ընդհանուր գիտելիքները։ Թեմաների բազմազանությունը և գործնական ուղղվածությունը այն դարձնում են կիրառական գիտելիքների տարածմանն ուղղված հրատարակություն։ Պատմական և մշակութային առումով գիրքը կարևոր նշանակություն ունի տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական մտքի և գիտատեխնիկական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում Եվրոպայում արագորեն զարգանում էին արդյունաբերությունը, արտադրական տեխնոլոգիաները, արհեստները և գիտական հայտնագործությունները։ Այս փոփոխությունները մեծ հետաքրքրություն էին առաջացնում նաև հայ մտավորականության շրջանում, որը կարևորում էր եվրոպական գիտության ու տեխնիկայի նվաճումները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու խնդիրը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն գիտակրթական գրականության զարգացման և տարբեր գիտությունների վերաբերյալ աշխատությունների հրատարակման գործում։ Միաբանության գործունեությունը նպաստել է գիտական տեղեկությունների տարածմանը, հայերեն մասնագիտական բառապաշարի հարստացմանը և ընթերցողի մտավոր աշխարհայացքի ընդլայնմանը։ Այս աշխատությունը նույնպես արտացոլում է գիտելիքի տարածման և հասարակության կրթական առաջընթացին նպաստելու այդ լուսավորական ձգտումը։ Այն արժեքավոր է հայերեն գիտակրթական գրականության պատմության, կիրառական գիտելիքների տարածման, տեխնիկական մտքի զարգացման և տասնիններորդ դարի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում արվեստաբանների, տեխնիկայի պատմաբանների, մշակութաբանների, գիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մանկավարժների և հին գիտակրթական հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նրա ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է արվեստի, արհեստի և տեխնիկական նորարարության փոխկապակցվածության ճանաչմամբ, մարդու ստեղծագործական կարողությունների արժևորմամբ և գիտելիքը գործնական գործունեության մեջ կիրառելու կարևորության ընդգծմամբ։