Աղեկյան, Նարեկ Գագիկի

Математика

Աշխատությունը նվիրված է շերտավոր նանոկառուցվածքներում երկէլեկտրոնային վիճակների ձևավորման, էլեկտրոնների փոխազդեցության և սպինային երևույթների ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ցածրաչափ քվանտային համակարգերի կառուցվածքային և էլեկտրոնային հատկությունները, լիցքակիրների տարածական սահմանափակման ազդեցությունը և բազմաշերտ կիսահաղորդչային համակարգերում առաջացող քվանտային երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու էլեկտրոնների փոխազդեցությանը, դրանց էներգետիկ վիճակներին, ալիքային ֆունկցիաների առանձնահատկություններին և էլեկտրոնների միջև կուլոնյան փոխազդեցության նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են սինգլետային և տրիպլետային վիճակները, սպինային փոխազդեցությունները, փոխանակային էներգիան և դրանց ազդեցությունը նանոկառուցվածքների էլեկտրոնային ու մագնիսական հատկությունների վրա։ Դիտարկվում են քվանտային հորերում, քվանտային կետերում և այլ շերտավոր նանոհամակարգերում էլեկտրոնների տեղայնացման առանձնահատկությունները, էներգետիկ մակարդակների ձևավորումը և արտաքին ֆիզիկական գործոնների ազդեցությունը։ Կարևորվում են մագնիսական և էլեկտրական դաշտերի ազդեցությամբ երկէլեկտրոնային վիճակների փոփոխությունները, սպինային մակարդակների տարանջատումը և քվանտային անցումների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ էլեկտրոնային վիճակների էներգետիկ սպեկտրները և սպինային փոխազդեցությունների բնութագրերը որոշելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում շերտերի հաստության, պոտենցիալ արգելքների, նյութերի ֆիզիկական պարամետրերի և կառուցվածքային անհամասեռությունների ազդեցությանը էլեկտրոնների վարքագծի վրա։ Առանձնացվում են էլեկտրոնների փոխկապակցված շարժման, քվանտային թունելավորման, սպինային վիճակների կայունության և դրանց կառավարման հնարավորությունների հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են նաև սպին-ուղեծրային փոխազդեցության, փոխանակային կապի և քվանտային սահմանափակման երևույթների տեսական մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել նանոէլեկտրոնային համակարգերի հատկությունների կանխատեսմանը, սպինային վիճակների կառավարման մեթոդների զարգացմանը և նոր քվանտային սարքերի ֆիզիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել սպինտրոնիկայի, քվանտային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների նախագծման համար։ Աշխատությունը օգտակար է տեսական ֆիզիկոսների, նանոֆիզիկայի մասնագետների, կիսահաղորդչային համակարգերի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։