Двухэлектронные состояния и спиновые эффекты в слоистых наноструктурах

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է տատանվող էլեկտրոններով պարպման ստացիոնար դինամիկական բնութագրերի վրա խողովակի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցության ուսումնասիրությանը և ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գազային պարպման համակարգերում էլեկտրոնների շարժման, տարածական բաշխման և էլեկտրական դաշտի հետ փոխազդեցության առանձնահատկություններն են, որոնք պայմանավորում են պարպման կայունությունն ու դինամիկան։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել խողովակի երկարության, տրամագծի, ձևի, էլեկտրոդների փոխադարձ դիրքի և այլ երկրաչափական պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը պարպման էլեկտրական ու դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տատանվող էլեկտրոնների շարժման ռեժիմներին և դրանց ազդեցությամբ առաջացող էլեկտրամագնիսական ու պլազմային գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել պարպման հոսանքի, լարման, էլեկտրոնային հոսքերի, տատանումների հաճախականության, ամպլիտուդի և կայունության փոփոխությունների վերլուծություն՝ տարբեր երկրաչափական պայմաններում։ Կարևոր ուղղություն է տեսական մոդելների և փորձարարական տվյալների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել խողովակի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և պարպման դինամիկայի միջև քանակական ու որակական կապերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում համակարգը ձեռք է բերում կայուն ստացիոնար ռեժիմ, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք հանգեցնում են տատանողական կամ անկայուն վիճակների առաջացման։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային և իոնային հոսքերի կառավարման, գազային պարպման վրա հիմնված սարքերի կատարելագործման, պլազմային տեխնոլոգիաների, վակուումային և էլեկտրատեխնիկական համակարգերի նախագծման համար։ Խողովակի երկրաչափության ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել սարքի կառուցվածքը և անհրաժեշտ աշխատանքային ռեժիմները՝ ցանկալի էլեկտրական ու դինամիկական բնութագրեր ստանալու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը միավորում է պլազմային ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի և կիրառական ֆիզիկայի խնդիրները՝ նպաստելով տատանվող էլեկտրոններով պարպումների ֆիզիկական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և դրանց տեխնիկական կիրառությունների ընդլայնմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվում բառակազմական միջոցների գործառական, գործաբանական և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով բառերի կառուցվածքային փոփոխությունը, նոր բառերի ստեղծումը և արդեն գոյություն ունեցող միավորների վերաիմաստավորումը մասնակցում են կերպարների խոսքի ձևավորմանը, հաղորդակցական նպատակների արտահայտմանը և դրամատիկական իրավիճակների ստեղծմանը։ Քննվում են ածանցումը, բառաբարդումը, փոխակարգումը և անգլերենի բառակազմական համակարգին բնորոշ այլ միջոցներ՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն դրանց կառուցվածքին, այլև կոնկրետ խոսքային միջավայրում ձեռք բերած նշանակությանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում հեղինակային նորակազմություններին և բառային ստեղծագործականությանը, որոնց միջոցով հնարավոր է դառնում արտահայտել կերպարների հուզական վիճակը, վերաբերմունքը, գնահատականը, հեգնանքը, հակադրությունը կամ խոսքային անհատականությունը։ Գործաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է, թե բառակազմական ընտրությունն ինչպես է պայմանավորված խոսողի նպատակով, հաղորդակցական իրավիճակով, զրուցակիցների փոխհարաբերություններով և դրամատիկական համատեքստով։ Ոճական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նման լեզվական միավորների դերը արտահայտչականության, պատկերավորության, հումորային կամ երգիծական ազդեցության և կերպարային խոսքի տարբերակման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սոցիալական դիրքի, մասնագիտական պատկանելության և խոսքային վարքագծի արտացոլումը կերպարների բառապաշարում, քանի որ տարբեր բառակազմական ձևերի ընտրությունը կարող է ծառայել նաև նրանց անհատականացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր ժանրերի պիեսների համեմատություն՝ բացահայտելով բառակազմական միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները ողբերգական, կատակերգական և պատմական դրամատուրգիական համատեքստերում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լեզվական ձևի և գեղարվեստական իմաստի փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, որ բառակազմությունը գրական տեքստում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես բառապաշարի հարստացման եղանակ, այլև որպես հեղինակային ոճի կառուցման կարևոր գործիք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բառակազմության տեսության, գործաբանության, լեզվաոճագիտության և գրական տեքստի լեզվաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելու դրամատուրգիական խոսքում բառային կառուցվածքի հաղորդակցական և գեղարվեստական ներուժը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում մետաղների թթվային կոռոզիայից պաշտպանության արդյունավետ միջոցների մշակմանը և դրանց կիրառման տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են թթվային միջավայրերում մետաղական նյութերի կոռոզիոն քայքայման առանձնահատկությունները, բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունը կոռոզիոն գործընթացների արագության և բնույթի վրա, ինչպես նաև այդ գործընթացների կանխարգելման նպատակով ինհիբիտորների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նոր ինհիբիտորային բաղադրությունների ստացման, դրանց ֆիզիկաքիմիական և պաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրման, ինչպես նաև մետաղական մակերևույթների վրա պաշտպանիչ ազդեցության մեխանիզմների բացահայտման հարցերին։ Կարևորվում է մշակվող միջոցների արդյունավետության գնահատումը տարբեր ջերմաստիճանային և թթվային պայմաններում, դրանց կայունության, կիրառելիության և տեխնոլոգիական իրագործելիության ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվող մոտեցումները նպատակ ունեն նվազեցնել մետաղական սարքավորումների և կառուցվածքների կոռոզիոն վնասումը, երկարացնել դրանց շահագործման ժամկետը և բարձրացնել արտադրական գործընթացների հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, նավթագազային և մետալուրգիական ոլորտների մասնագետների, կոռոզիայի պաշտպանության և նյութագիտության հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և գիտաշխատողների համար։

Պատմություն

ՍՍՀՄ և ՀՍՍՀ պետական մրցանակները 1965–1977 թվականներին հանդիսանում էին խորհրդային գիտական, մշակութային և տեխնիկական առաջընթացի ամենաբարձր պետական գնահատականներից մեկը, որոնք շնորհվում էին գիտության, արվեստի, գրականության, ճարտարագիտության և արտադրական ոլորտներում նշանակալի ձեռքբերումների համար։ Այս ժամանակաշրջանում մրցանակների համակարգը առանձնահատուկ կարևորություն ուներ Հայկական ՍՍՀ-ում, քանի որ այն նպաստում էր հանրապետության գիտական ներուժի զարգացմանը և ազգային մտավորականության միջազգային ճանաչմանը։ Մրցանակակիրների թվում կային ականավոր գիտնականներ, ինժեներներ, գրողներ, կոմպոզիտորներ, դերասաններ և հասարակական գործիչներ, որոնց աշխատանքները ոչ միայն բարձրացնում էին ՀՍՍՀ-ի հեղինակությունը, այլև ներդրվում էին համամիութենական գիտական և մշակութային գործընթացներում։ 1965–1977 թվականների ընթացքում պետական մրցանակները հաճախ շնորհվում էին նաև կոլեկտիվներին՝ գիտահետազոտական ինստիտուտներին, նախագծային բյուրոներին և արտադրական ձեռնարկություններին, որոնք մշակել էին նոր տեխնոլոգիաներ կամ իրականացրել էին կարևոր ինժեներական լուծումներ։ Այս մրցանակային համակարգը խթանում էր նորարարությունը, գիտական համագործակցությունը և ստեղծագործական մրցակցությունը, միաժամանակ ձևավորելով խորհրդային մշակութային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչը, որտեղ գիտական և արվեստային ձեռքբերումները դիտարկվում էին որպես պետության առաջընթացի ցուցիչ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օմար Խայամի պոեզիայի ընկալմանն ու վերաիմաստավորմանը XX դարի գրականության և գեղագիտության համատեքստում՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործության ազդեցությունը տարբեր գրական միջավայրերի, մտածողության ձևերի և գեղարվեստական որոնումների վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Խայամի քառյակների փիլիսոփայական բովանդակությունն է, դրանցում արտահայտված կյանքի, մահվան, ժամանակի, սիրո, ճակատագրի, մարդու ազատության և գոյության իմաստի վերաբերյալ հարցադրումները, որոնք XX դարում ստացել են նոր մեկնաբանություններ։ Խայամի պոեզիան առանձնանում է աշխարհիկ կյանքի և մարդկային անհատի նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Նրա քառյակներում հաճախ զգացվում է կյանքի անցողիկության գիտակցումը, ինչի պատճառով ներկա պահը, մարդկային ուրախությունը, սերը և գեղեցիկի ընկալումը ձեռք են բերում բացառիկ արժեք։ Սակայն այդ կենսասիրությունը միահյուսվում է խոր փիլիսոփայական կասկածի հետ․ մարդը փորձում է հասկանալ տիեզերքի օրենքները, իր գոյության սահմանները և այն հարցերը, որոնց վերջնական պատասխանները հաճախ անհասանելի են։ Հենց այս երկակիությունը՝ կյանքի վայելքի և գոյության անորոշության համադրությունը, Խայամի պոեզիան դարձնում է հատկապես հետաքրքիր XX դարի գեղագիտական մտածողության համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես է Խայամի ստեղծագործությունը տարբեր ժամանակներում ենթարկվել նոր ընթերցումների և ինչու է նրա պոեզիան շարունակել պահպանել իր արդիականությունը։ XX դարը, որը բնորոշվում էր համաշխարհային պատերազմներով, սոցիալական ու մշակութային ցնցումներով, արժեքային համակարգերի փոփոխությամբ և մարդու ներքին աշխարհի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությամբ, նոր հնչեղություն է հաղորդել նրա փիլիսոփայական հարցադրումներին։ Մարդու գոյության անորոշությունը, կյանքի սահմանափակության զգացումը և անհատի՝ աշխարհում իր տեղը գտնելու ձգտումը համահունչ էին դարի բազմաթիվ գրական և փիլիսոփայական որոնումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Խայամի պոեզիայի գեղագիտական արժեքին։ Քառյակի կարճ և խտացված ձևը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ ծավալում արտահայտել ընդարձակ մտքեր ու զգացմունքներ։ Յուրաքանչյուր բանաստեղծական միավոր կարող է միաժամանակ պարունակել փիլիսոփայական դիտարկում, հուզական ապրում, կյանքի նկատմամբ վերաբերմունք և գեղագիտական պատկեր։ Այս խտացվածությունը Խայամի պոեզիային հաղորդում է հակիրճության և իմաստային բազմաշերտության յուրահատուկ համադրություն։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է նաև թարգմանությունների և տարբեր մշակույթներում Խայամի ընկալման խնդիրը։ Նրա պոեզիան տարբեր լեզուներով տարածվելով՝ հաճախ ստացել է նոր երանգներ, իսկ թարգմանիչներն ու գրականագետները տարբեր կերպ են մեկնաբանել նրա աշխարհայացքը։ Որոշ ընթերցումների մեջ նա ներկայանում է որպես կենսասիրության և վայելքի բանաստեղծ, մյուսներում՝ որպես խորապես փիլիսոփայական և սկեպտիկ մտածող, իսկ մեկ այլ մոտեցմամբ՝ որպես մարդուն և նրա ազատությանը մեծ արժեք տվող հեղինակ։ Այս բազմազան մեկնաբանությունները ցույց են տալիս, որ նրա ստեղծագործությունը չի սահմանափակվում մեկ գաղափարական կամ գեղագիտական մեկնաբանությամբ։ XX դարի գրական-գեղագիտական համատեքստում Խայամի պոեզիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև անդրադառնալ արևելյան և արևմտյան գրական ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Նրա ստեղծագործության տարածումը նպաստել է արևելյան պոեզիայի նկատմամբ հետաքրքրության խորացմանը և ցույց տվել, որ տարբեր մշակույթների միջև կարող են գոյություն ունենալ ընդհանրական մարդկային հարցադրումներ։ Սիրո, մահվան, ժամանակի, երջանկության և գոյության իմաստի խնդիրները մշակութային սահմաններից դուրս են և յուրաքանչյուր ժամանակաշրջանում կարող են ստանալ նոր մեկնաբանություն։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ Խայամի պոեզիան ներկայացնում է ոչ միայն որպես միջնադարյան արևելյան գրականության արժեքավոր երևույթ, այլև որպես հետագա դարերի համար շարունակաբար վերաիմաստավորվող գեղարվեստական և փիլիսոփայական ժառանգություն։ Նրա քառյակների պարզ թվացող ձևի ներքո թաքնված են բարդ գաղափարական շերտեր, որոնք ընթերցողին մղում են խորհելու մարդու գոյության, ժամանակի անկասելի ընթացքի և կյանքի արժեքի մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արևելյան գրականությամբ, համաշխարհային պոեզիայով, XX դարի գրական գործընթացներով և գրական գեղագիտության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպես է միջնադարյան պարսկական պոեզիայի մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործությունը վերաիմաստավորվել և նոր նշանակություն ստացել ժամանակակից գրական-գեղագիտական մտածողության շրջանակում։