Книги автора (1)

Онлайн

История

Ազատագրական շարժումները Արևմտյան Հայաստանում XVII դարում

Աշխատությունը նվիրված է XVII դարում Արևմտյան Հայաստանում ծավալված ազատագրական շարժումներին, որոնք հայ ժողովրդի ազգային ինքնության պահպանման, քաղաքական ինքնուրույնության վերականգնման և օտար տիրապետությունից ազատագրվելու ձգտումների կարևոր դրսևորումներից էին։ Այն անդրադառնում է պատմական այն ժամանակաշրջանին, երբ Արևմտյան Հայաստանի բնակչությունը գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո, իսկ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և կրոնական ծանր պայմանները մեծ ազդեցություն էին թողնում հայ հասարակության կյանքի վրա։ Դարաշրջանը բնորոշվում էր ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, ազատագրական գաղափարների տարածման և արտաքին քաղաքական աջակցություն գտնելու փորձերի աստիճանական ակտիվացմամբ։ Աշխատության առանցքում հայ ժողովրդի ազատագրական ձգտումների պատմական նախադրյալների, շարժումների առաջացման պատճառների, դրանց կազմակերպման ձևերի, մասնակից ուժերի և քաղաքական նպատակների ուսումնասիրությունն է։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ժամանակաշրջանի հայ հասարակական ու քաղաքական կյանքի դիտարկումը, քանի որ ազատագրական պայքարը պայմանավորված էր ոչ միայն արտաքին տիրապետության դեմ դիմադրությամբ, այլև ազգային պետականության վերականգնման, ինքնուրույն զարգացման և պատմական իրավունքների պահպանման ձգտումներով։ XVII դարը կարևոր փուլ էր հայ ազատագրական մտքի ձևավորման ու հետագա զարգացման տեսանկյունից․ այս ժամանակաշրջանում աստիճանաբար ընդլայնվում էին ազատագրության հնարավոր ուղիների շուրջ քննարկումները, ձևավորվում էին քաղաքական կողմնորոշումներ, իսկ հայ հոգևորականության, հասարակական գործիչների և տարբեր համայնքային շրջանակների գործունեությունը նպաստում էր ազգային խնդիրների միջազգային քաղաքական հարթակ դուրսբերմանը։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն ուշադրություն է հրավիրում հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի այն փուլին, որը կարևոր նախապատմություն դարձավ հետագա դարերի ազգային-ազատագրական ծրագրերի և քաղաքական նախաձեռնությունների համար։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Օսմանյան տիրապետության պայմաններում հայ հասարակության պատմական կացության, ազգային դիմադրության ձևերի, քաղաքական մտածողության փոփոխությունների և ազատագրական գաղափարների շարունակականության մասին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց պատմությամբ, Արևմտյան Հայաստանի անցյալով, XVII դարի քաղաքական գործընթացներով և ազգային-ազատագրական շարժումների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմական ընթացքի և ազգային ինքնուրույնության վերականգնման ձգտումների խորքային ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Ազատագրական շարժումները Արևմտյան Հայաստանում XVII դարում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее