Асатрян, Есаи Арташесович

Асатрян, Есаи Арташесович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հայաստանի վաղ միջնադարյան ամրոց-բնակավայրերը (ըստ Արագածոտնի հուշարձանների նյութերի)

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի վաղ միջնադարյան ամրոց-բնակավայրերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Արագածոտնի պատմական տարածքի հնագիտական հուշարձաններին և դրանց ընձեռած նյութերին։ Այն ներկայացնում է վաղ միջնադարյան Հայաստանի բնակավայրային համակարգի, պաշտպանական կառույցների և ամրացված բնակատեղիների ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով դրանք տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, ռազմական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրողությունների համատեքստում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ամրոց-բնակավայրերի՝ որպես բնակության, պաշտպանության և հասարակական կազմակերպման փոխկապակցված կենտրոնների ուսումնասիրությանը, քանի որ նման հուշարձանները կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում բնակչության տեղաբաշխման, բնակավայրերի կառուցվածքի, տարածքային կազմակերպման և պաշտպանական ռազմավարությունների մասին։ Արագածոտնի հնագիտական ժառանգության հիման վրա անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքի, բնական պայմանների և ռազմավարական նշանակության ազդեցությանը բնակավայրերի ընտրության ու ամրացման գործընթացների վրա։ Ամրոցային կառույցների և բնակելի տարածքների համադրական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան բնակավայրերի կառուցապատման սկզբունքների, պաշտպանական ճարտարապետության, շինարարական ավանդույթների և տարածքի օգտագործման ձևերի մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ամրացված բնակավայրերի դերի բացահայտումը Հայաստանի վաղ միջնադարյան պատմության մեջ՝ հատկապես բնակչության անվտանգության ապահովման, տեղական իշխանական կենտրոնների ձևավորման, տնտեսական գործունեության կազմակերպման և տարածաշրջանային կապերի պահպանման տեսանկյունից։ Արագածոտնի հուշարձանները դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին հնագիտական կառույցներ, այլև որպես պատմական միջավայրի բաղկացուցիչ տարրեր, որոնց ուսումնասիրությունը նպաստում է բնակավայրային ցանցի և տարածաշրջանի պատմական զարգացման ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է Հայաստանի ամրոցաշինական ժառանգության, վաղ միջնադարյան բնակավայրագիտության և հնագիտական հետազոտությունների տեսանկյունից, քանի որ ուշադրություն է հրավիրում պաշտպանական ու բնակելի կառույցների փոխհարաբերության, պատմական տարածքների շարունակական օգտագործման և նյութական մշակույթի միջոցով անցյալի հասարակական գործընթացների վերակազմության հնարավորությունների վրա։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, միջնադարյան ճարտարապետությամբ, ամրոցաշինությամբ և պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև հայկական պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Հայաստանի վաղ միջնադարյան ամրոց-բնակավայրերը (ըստ Արագածոտնի հուշարձանների նյութերի)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее