Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար

Աշխատությունը նվիրված է բյուզանդական միջնադարյան հերոսական էպոսին՝ Դիգենիս Ակրիտի կերպարին, նրա շուրջ ձևավորված գրական ավանդույթին և այդ ստեղծագործության նշանակությանը հայագիտության ուսումնասիրությունների շրջանակում։ Դիգենիս Ակրիտի մասին էպոսը կարևոր տեղ է զբաղեցնում բյուզանդական միջնադարյան գրականության մեջ՝ ներկայացնելով սահմանային աշխարհում ձևավորված հերոսական մշակույթը, ռազմական ու հասարակական հարաբերությունները, պատվի, քաջության, հավատարմության և անձնական արժանապատվության գաղափարները։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են տարբեր մշակութային և պատմական միջավայրերի փոխազդեցությունները, որոնք արտացոլում են Բյուզանդական կայսրության արևելյան սահմանային շրջանների բազմաշերտ իրականությունը։ Դիգենիս Ակրիտի կերպարը մարմնավորում է երկու աշխարհների՝ տարբեր ծագումների և մշակութային ավանդույթների միավորման գաղափարը, ինչի շնորհիվ էպոսը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես հերոսական գրականության նմուշ, այլև որպես միջնադարյան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր։ Աշխատության հայագիտական նշանակությունը պայմանավորված է բյուզանդական և հայկական պատմամշակութային միջավայրերի միջև գոյություն ունեցած կապերի, գրական փոխազդեցությունների և ընդհանուր պատմական իրողությունների բացահայտման հնարավորություններով։ Էպոսի ուսումնասիրությունը նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդիայի հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով արևելյան սահմանային տարածքներում բնակվող ժողովուրդների համակեցության, մշակութային հաղորդակցության, ռազմական ավանդույթների և աշխարհայացքային ընդհանրությունների վրա։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում հայկական և բյուզանդական գրական ժառանգության համեմատական քննության, միջնադարյան հերոսական պատումների ձևավորման ու տարածման, ինչպես նաև պատմական հիշողության և բանավոր ավանդույթի փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ բյուզանդական էպիկական ժառանգությունը դիտարկում է նաև հայագիտության տեսանկյունից՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու այն պատմական և մշակութային միջավայրերը, որոնցում ձևավորվել և զարգացել են տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում բյուզանդագիտությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան պատմությամբ և համեմատական գրականագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև միջնադարյան արևելյան աշխարհի գրական ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее