Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար

Աշխատությունը նվիրված է բյուզանդական միջնադարյան հերոսական էպոսին՝ Դիգենիս Ակրիտի կերպարին, նրա շուրջ ձևավորված գրական ավանդույթին և այդ ստեղծագործության նշանակությանը հայագիտության ուսումնասիրությունների շրջանակում։ Դիգենիս Ակրիտի մասին էպոսը կարևոր տեղ է զբաղեցնում բյուզանդական միջնադարյան գրականության մեջ՝ ներկայացնելով սահմանային աշխարհում ձևավորված հերոսական մշակույթը, ռազմական ու հասարակական հարաբերությունները, պատվի, քաջության, հավատարմության և անձնական արժանապատվության գաղափարները։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են տարբեր մշակութային և պատմական միջավայրերի փոխազդեցությունները, որոնք արտացոլում են Բյուզանդական կայսրության արևելյան սահմանային շրջանների բազմաշերտ իրականությունը։ Դիգենիս Ակրիտի կերպարը մարմնավորում է երկու աշխարհների՝ տարբեր ծագումների և մշակութային ավանդույթների միավորման գաղափարը, ինչի շնորհիվ էպոսը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես հերոսական գրականության նմուշ, այլև որպես միջնադարյան ժողովուրդների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր։ Աշխատության հայագիտական նշանակությունը պայմանավորված է բյուզանդական և հայկական պատմամշակութային միջավայրերի միջև գոյություն ունեցած կապերի, գրական փոխազդեցությունների և ընդհանուր պատմական իրողությունների բացահայտման հնարավորություններով։ Էպոսի ուսումնասիրությունը նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդիայի հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով արևելյան սահմանային տարածքներում բնակվող ժողովուրդների համակեցության, մշակութային հաղորդակցության, ռազմական ավանդույթների և աշխարհայացքային ընդհանրությունների վրա։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում հայկական և բյուզանդական գրական ժառանգության համեմատական քննության, միջնադարյան հերոսական պատումների ձևավորման ու տարածման, ինչպես նաև պատմական հիշողության և բանավոր ավանդույթի փոխազդեցության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ բյուզանդական էպիկական ժառանգությունը դիտարկում է նաև հայագիտության տեսանկյունից՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու այն պատմական և մշակութային միջավայրերը, որոնցում ձևավորվել և զարգացել են տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում բյուզանդագիտությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան պատմությամբ և համեմատական գրականագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև միջնադարյան արևելյան աշխարհի գրական ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Բյուզանդական էպոսը Դիգենիս Ակրիտի մասին և դրա նշանակությունը հայագիտության համար

Անվճար

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին