Книги автора (1)
История
Թուրք-իրանական հարաբերությունները (1900–1914 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է 1900–1914 թվականներին Օսմանյան կայսրության և Իրանի (Պարսկաստանի) միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և միջպետական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով երկու հարևան պետությունների փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները XX դարի սկզբի բարդ միջազգային իրադրության պայմաններում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում են թուրք-իրանական հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները, դրանց վրա ազդող տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացները, ինչպես նաև երկու պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները, փոխադարձ շահերն ու հակասությունները։ Նշված ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ուներ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության մեջ, քանի որ Օսմանյան կայսրությունն ու Պարսկաստանը կանգնած էին ներքին քաղաքական և հասարակական փոփոխությունների, պետական կառավարման համակարգերի վերափոխման ու արտաքին ազդեցությունների ուժեղացման պայմաններում։ Նրանց հարաբերությունների վրա էական ազդեցություն էին գործում տարածքային հարցերը, սահմանային խնդիրները, անվտանգության նկատառումները, տարածաշրջանային ազդեցության համար մրցակցությունը և մեծ տերությունների՝ հատկապես Ռուսաստանի ու Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական շահերը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու երկու երկրների միջև դիվանագիտական շփումների, քաղաքական բանակցությունների և միջպետական տարաձայնությունների նշանակությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես էին պատմականորեն ձևավորված հակասությունները և փոփոխվող աշխարհաքաղաքական իրադրությունը պայմանավորում նրանց հարաբերությունների ընթացքը։ Առանձնահատուկ պատմական նշանակություն ունի 1905–1911 թվականների Իրանի սահմանադրական հեղափոխության և Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած քաղաքական վերափոխումների ժամանակաշրջանը, երբ երկու պետությունների ներքին զարգացումները փոխկապակցվում էին արտաքին քաղաքականության և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության հետ։ Ուսումնասիրվող ժամանակահատվածի ավարտը համընկնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեի հետ, երբ միջազգային հարաբերությունների համակարգում խորացող հակասությունները նոր նշանակություն էին հաղորդում Օսմանյան կայսրության և Իրանի ռազմավարական դիրքին։ Աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն թուրք-իրանական հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության, այլև ամբողջ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացների, տարածաշրջանային դիվանագիտության և մեծ տերությունների մրցակցության համատեքստում երկու պետությունների դերակատարությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության և Իրանի նորագույն շրջանի պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով, արևելագիտությամբ և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով XX դարի սկզբի տարածաշրջանային քաղաքական իրողությունների, միջպետական հարաբերությունների պատմական հիմքերի և հետագա զարգացումների նախադրյալների առավել ամբողջական ընկալմանը։
Обновлено. 2026-11-20
Бесплатно
Бесплатно